۳۱ فروردین ۱۳۹۸ - ۱۵:۱۹
کد خبر 83285474
۰ نفر
سفر عمران خان به ایران، اهداف و دستاوردها

تهران-ایرنا- اولین سفر عمران خان، نخست وزیر پاكستان به ایران، می تواند چشم اندازهای روشنی از گسترش و تحكیم روابط میان دو كشور در سایه حسن همجواری و ریشه های تاریخی و دینی مشترك ترسیم كند.

به گزارش گروه نشریات خبری، وزارت خارجه پاكستان دوشنبه هفته گذشته طی بیانیه ای اعلام كرد كه عمران خان فردا ( 1 اردیبهشت ) به دعوت رسمی «دكتر حسن روحانی»، به ایران سفر خواهد كرد.
بر اساس این اعلام نخست وزیر پاكستان در این سفر دوروزه و قبل از عزیمت به تهران برای مذاكرات با مقام های بلندپایه ایران، توقف كوتاهی در شهر مشهد خواهد داشت.
بدیهی است كه اهمیت به فعلیت رساندن ظرفیت ها و پتانسیل های بالقوه میان دو كشور جهت همكاری های بلند مدت و پایدار در زمینه های سیاسی، امنیتی، اقتصادی و فرهنگی از سوی هردو كشور مورد تاكید قرار دارد.
از همین رو عمران خان روز گذشته در دیداری كه با مهدی هنردوست، سفیر ایران در پاكستان داشت، تأكید كرد كه این كشور اهمیت فراوانی برای همسایگانش بویژه ایران كه علائق و اشتراكات فراوانی با پاكستان دارند، قائل است.
به نوشته روزنامه ایران تأكید نخست وزیر پاكستان برای گسترش رابطه با تهران در حالی كه او بر مهیا شدن شرایط برای بهبود و ارتقای سطح تبادلات دو كشور و ادامه روابط مبتنی بر احترام و صراحت تأكید دارد، می‌تواند نشان دهنده آن باشد كه پاكستان سعی دارد با میانه روی در بحبوحه تحولات منطقه بر تصویر مطلوب رابطه همسایگی مهر تایید بزند.
به گزارش اعتماد نشریه The Nation پاكستان نیز ضمن تاكید بر اهمیت این سفر نوشت: دو كشور با وجود آنكه به لحاظ فرهنگی، زبانی و مذهبی اشتراكات فراوانی دارند، اما نتوانستند به خوبی از این ظرفیت‌ها بهره‌برداری كنند.
رسانه های كشورمان از هر دو طیف سیاسی، با طرح محورهای مشترك و تمركز بر سوابق و ریشه های تاریخی دو كشور، از ضرورت گسترش روابط كشورهای همسایه در تمامی زمینه ها و به منظور مقابله با یكه تازی های ابرقدرت های جهانی نوشتند. این رسانه همچنین در خصوص اهداف این سفر نیز به گمانه زنی هایی پرداختند.
رسانه های اصلاح طلب همچنین به طرح محوری حول روابط ایران و پاكستان و نسبت آن با عربستان اقدام كردند.

رسانه های اصلاح طلب
...................................
** سوابق و مشتركات تاریخی در روابط دو كشور
به نوشته روزنامه اعتماد اگر تاریخ را بررسی كنیم، می‌بینیم اولین كشوری كه پیروزی انقلاب اسلامی را در ایران به رسمیت شناخت، پاكستان بود و اولین كشوری كه بعد از استقلال پاكستان این كشور را به رسمیت شناخت، ایران بود...در طول تاریخ هیچگاه روابط ایران و پاكستان را نمی‌توان «بد» توصیف كرد، همواره رابطه دو كشور مبتنی بر احترام متقابل و دوستانه بوده است.

روزنامه ایران نیز در یادداشتی نوشت: وجود سوابق مشترك تاریخی، فرهنگی و مذهبی در كنار ضرورت‌های سیاست همسایگی، توجه جدی به تقویت مناسبات دوجانبه را در رویكرد سیاست خارجی دو كشور حائز اهمیت می‌كند. رویكردی كه مقام‌های تهران و اسلام آباد برای پیگیری آن می‌كوشند زمینه‌های فعال كردن وجوه مختلف این همكاری را مهیا كنند.

ایلنا: جایگاه ایران در پاكستان یك جایگاه تاریخی، فرهنگی و احساسی است.

** لزوم همكاری و استفاده از ظرفیت ها در روابط دو كشور
در بخشی از تحلیل روزنامه اعتماد آمده است: سیاست جمهوری اسلامی ایران در برابر همسایگانش، به ویژه برای مقابله با سیاست‌های یك‌جانبه و خصمانه ایالات متحده امریكا و تحریم‌های واشنگتن علیه ایران، ایجاب می‌كند كه بیش از هر زمان دیگری مناسبات و همكاری‌های خود را با همسایگان توسعه دهد... انتظار ما در ایران این است كه این روابط بسیار بیشتر از این در زمینه‌های مختلف توسعه پیدا كند، چرا كه ظرفیت بسیار بزرگی در هر دو كشور وجود دارد.

به گزارش ایسنا، رضا رحمانی وزیر صنعت، معدن و تجارت طی سخنانی در مراسم روز ملی پاكستان اظهار كرد: در بین همسایگان ایران و در بین سرزمین‌های دارای تاریخ كهن، پاكستان به عنوان دروازه مهم ورود ما به شرق همواره از اهمیت راهبردی برخوردار بوده است.
وی افزود: تعامل و همكاری دو كشور در حوزه‌های مختلف علاوه بر عضویت فعال دو كشور در مجامع بین المللی نظیر گروه «D 8»، سازمان همكاری‌های اسلامی، كشورهای عضو اكو و جنبش عدم تعهد، نشان از گرایش‌های راهبردی مشابه و مشترك دو كشور در عصر حاضر دارد.
رحمانی اظهار كرد: دو ملت ایران و پاكستان به عنوان دو ملت دوست و مستقل برای افزایش قدرت و رفاه خود نیازمند توسعه همه جانبه هستند و این می‌تواند یك زمینه همكاری بلند مدت و گسترده را فراهم سازد.

به گزارش ایلنا یك عضو كمیسیون امنیت ملی و سیاست‌خارجی مجلس نیز معتقد است: به روابط ایران و پاكستان آن‌طور كه باید توجه نمی‌شود چرا كه مردم این كشور و به خصوص حزب حاكم نگاه بسیار مثبت و خوبی به جمهوری اسلامی ایران دارند... سفر عمران خان به تهران یك اتفاق مثبت است كه باید از آن برای توسعه روابط سیاسی و اقتصادی بهره گرفت؛ چرا كه رویكرد مردم پاكستان به ایران بسیار رویكرد مثبتی است و ما هم باید بتوانیم از این ظرفیت استفاده كنیم.

** همكاری های اقتصادی
بنا به تحلیل روزنامه ایران بی تردید موضوع روابط اقتصادی و هدف‌گذاری دو طرف برای افزایش حجم مبادلات اقتصادی كه طی سال‌های اخیر و تحت تأثیر عوامل متعددی سیر نزولی یافته یكی از مهم‌ترین محورهای گفت‌وگوی نخست وزیر پاكستان با مقام‌های بلندپایه ایران خواهد بود.

پیرمحمد ملازهی، كارشناس شبه‌قاره نیز در گفتگو با روزنامه شرق اظهار داشت: ظرفیت خوبی بین دو كشور برای توسعه همكاری‌های اقتصادی و تجاری وجود دارد كه البته تا‌به‌حال از آنها نتوانسته‌اند به‌طور مناسب استفاده كنند. هدف‌گذاری‌ها برای چیزی حدود پنج میلیارد دلار تجارت بین دو كشور بوده، ولی تابه‌حال در هیچ برهه‌ای حجم تجارت از 1.2 و 1.5 میلیارد دلار بیشتر نشده است.
نفس سرمایه‌گذاری و تفكر سرمایه‌گذاری مشترك در دو كشور، خصوصا در ایالت بلوچستان هنوز هم هواخواهانی جدی در دو كشور دارد. به‌این‌ترتیب بخشی از قضیه، به سرمایه‌گذاری مشترك برمی‌گردد، اما بخش دیگر به انرژی مربوط است...

ایسنا به نقل از وزیر صنعت، معدن و تجارت نوشت: با توجه به سند توسعه همكاری‌های اقتصادی بین دو كشور و چشم‌انداز دستیابی به حجم پنج میلیارد دلار مناسبات تجاری تا سال 2021 امیدواریم با برقراری روابط بانكی و نهایی شدن موافقتنامه تجارت آزاد كه مقرر است چهارمین دوره مذاكرات آن به زودی در اسلام آباد برگزار شود، این مهم محقق شود.

** همكاری دو كشور در خصوص مسائل امنیتی و مبارزه با تروریسم
ایران: وجه مهم دیگر همكاری‌های تهران و اسلام آباد را باید ناظر به اهمیت جایگاه و مختصات پاكستان در همكاری امنیتی با ایران و مبارزه با گروه‌های تروریستی جستجو كرد. پاكستان این امكان بالقوه را دارد كه یكی از كشورهای تأثیرگذار در مقابله با افراط‌گرایی و تروریسم بر آمده از اندیشه‌های تكفیری باشد. بر همین اساس نیز احیای محور همكاری‌های مشترك تهران و اسلام آباد در موضوعات امنیتی منطقه بویژه جلوگیری از نفوذ تروریسم و كمك به ایجاد ثبات و امنیت در مرزها در زمره یكی از محورهای مهم مطرح شده در رایزنی‌های مقامات دو كشور قرار خواهد داشت.

شرق نیز به نقل از یك كارشناس نوشت: ایران و پاكستان در این زمینه دیدگاه‌های متفاوتی دارند. دیدگاه پاكستانی‌ها این است كه ایران باید امنیت مرزها را تأمین كند. آنها مرزهای ایران را برای خودشان امن تصور می‌كنند. واقعیت این است كه اولویت‌های امنیت مرزی برای آنها در مرزهای هند (كشمیر) و افغانستان (تورخم) است؛ بنابراین خیلی حاضر نیستند در مرزهای ایران هزینه كنند. ایران هم انتظار دارد كه پاكستان برای امنیت مرزها به‌طور مناسب‌تری عمل كند. به نظرم این موضوع دیگری است كه مورد بحث طرفین قرار خواهد گرفت.

** روابط ایران و پاكستان و نسبت آن با عربستان
به نوشته روزنامه ایران شاید پیامی كه او پیشتر به گوش شاهزاده‌های سعودی رسانده كه اسلام آباد در پی كاهش تنش میان تهران و ریاض است، رویكرد سیاست خارجه‌ای منطقه‌ای این سیاستمدار میانه‌روی پاكستانی را نمایان می‌كند. چه سیاست او برای كاهش تنش میان عربستان و ایران در میان جریان‌های سیاسی پاكستان طرفداران بسیاری دارد.

روزنامه اعتماد نیز در این باره نوشت: مشكلات اقتصادی در سال‌های اخیر و نیاز به توسعه اقتصادی پاكستان از جمله مسائلی است كه بخشی از اولویت‌های سیاست خارجی این كشور را به سمت تلاش برای جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی، ارزهای خارجی و همكاری‌های اقتصادی سوق داده است. پادشاهی ثروتمند عربستان سعودی، به عنوان یك متحد قدیمی اسلام‌آباد، توان گسترده‌ای در تامین نیازهای فوری و بلافاصله این كشور دارد كه در سفرهای اخیر عمران خان به ریاض و وام‌های كلانی كه از عربستان دریافت كرده است، می‌توان نمونه‌های این توان حمایتی را دید. اما اسلام‌آباد باید توجه داشته باشد كه هر چند این وعده‌ها می‌تواند در كوتاه‌مدت بخشی از عوارض مشكلات اقتصادی و مالی پاكستان را تسكین دهد، اما در میان مدت و بلندمدت، به ویژه در موضوعاتی مانند افراطی‌گری و تروریسم، می‌تواند اثرات جبران‌ناپذیری در این كشور داشته ‌باشد. جمهوری اسلامی ایران همواره از امنیت و توسعه اقتصادی پاكستان حمایت كرده است و هرگز روابط دوجانبه را منوط به تغییر روابط پاكستان با كشور ثالثی نكرده است. در نتیجه نخست‌وزیر پاكستان، شایسته است با توجه به جمیع شاخص‌ها، تصمیم‌هایی در سیاست خارجی این كشور اتخاذ كند كه باعث قربانی شدن منافع اساسی و بلندمدت این كشور به ویژه ثبات و امنیت، به پای منافع كوتاه‌مدت مالی نشود.

به نوشته روزنامه شرق اگرچه برنامه اصلی این سفر رایزنی‌های سیاسی و اقتصادی است، اما برخی كارشناسان معتقدند عمران خان به دنبال میانجیگری یا بهبود رابطه تهران- ریاض نیز هست. برای اسلام‌آباد بهتر آن است كه دو كشور بزرگ مسلمان منطقه رابطه خوبی با هم داشته باشند.
پیرمحمد ملازهی، كارشناس شبه‌قاره، در گفتگو با با این روزنامه اظهار داشت: پاكستان با توجه به مناسبات خوبی كه هم با عربستان و هم با ایران دارد، خودش را در موقعیتی می‌بیند كه بتواند برای كاهش تنش‌ها بین این دو كشور به‌نوعی میانجیگری كند. این یكی از بحث‌هایی است كه به ‌نظرم آقای عمران خان پیگیری خواهد كرد. منافع پاكستان در این است كه تنش‌ها بین ایران و عربستان‌سعودی كاهش یابد. اگر این تنش‌ها افزایش پیدا كند، پاكستان در حفظ تعادل خود بین این دو كشور، به مشكل می‌خورد.

مرتضی صفاری‌نطنزی عضو كمیسیون امنیت ملی و سیاست‌خارجی مجلس در گفتگو با ایلنا و در خصوص توان اسلام آباد برای ایجاد تعادل در روابط با تهران و ریاض گفت: قطعا تلاش پاكستان در همین راستا است و می‌خواهند از این فرصت استفاده كرده و همزمان با هوشمندی از ظرفیت ارتباط با هر دو كشور بهره ببرند.
وی همچنین در خصوص اینكه آیا می‌توان گفت عمران خان حامل پیامی از سوی ریاض برای تهران است، گفت: این امكان وجود دارد و اگر پاكستان هم این توانمندی را داشته باشد تا اندكی روابط ایران و عربستان را تلطیف كند، قطعا اقدام خوبی است.

رسانه های اصولگرا
..........................
** اهمیت و ظرفیت های سفر نخست وزیر پاكستان به تهران
وطن امروزدر یك خبر كوتاه با تیتر 'عمران‌خان نیمه شعبان در مشهد' نوشت: سفر عمران‌خان به تهران نخستین سفر وی به ایران بعد از رسیدن به نخست‌وزیری محسوب می‌شود و از اهمیت خاصی به دلیل شرایط منطقه و همچنین روابط ایران - پاكستان برخوردار است.

«شفقت كاكاخیل» سفیر سابق پاكستان در كشورهای مختلف، در گفتگو با فارس اظهار داشت: با سفر «عمران‌خان» به ایران، این تصور كه پاكستان تمایل بیشتری به برخی كشورها دارد از بین خواهد رفت.
وی افزود: بعد از اینكه عمران‌خان به عنوان نخست وزیر پاكستان قدرت را به دست گرفت سفرهای پی در پی وی به برخی كشورهای عربی سبب شد برخی تصور كنند كه دولت اسلام‌آباد فقط به عربستان اهمیت می‌دهد. سیاست خارجی پاكستان بر روابط بی‌طرفانه بین ایران و كشورهای عربی استوار است و این موضوع با سفر عمران‌خان به تهران بیش از پیش مشخص خواهد شد.
وی افزود: برخی دشمنان در داخلی و خارجی تلاش كردند كه از سفرهای نخست وزیر پاكستان به كشورهای عربی برای كمرنگ جلوه دادن همچنین به چالش كشیدن روابط تهران- اسلام‌آباد استفاده كنند. بنا به اعتقاد این كارشناس عملیات‌های تروریستی اخیر در ایالت بلوچستان، نوعی اعتراض دشمنان به سفر عمران‌خان به ایران بود.
كاكاخیل گفت: دیدار عمران‌خان با سران و مقامات بلندپایه ایران می‌تواند بسیاری از سو‌ءتفاهم‌ها بین دو كشور را رفع كند.
وی افزود: عمران‌خان فردی است كه برای منافع كشورش حاضر است اعضای كابینه دولت را تغییر دهد یا منافع شخصی را به خطر بیندازد بنابراین برای گسترش روبط با ایران از هیچ اقدامی دریغ نخواهد كرد.

در یادداشتی از تسنیم نیز می خوانیم: انتظار می رود روابط ایران و پاكستان با توجه به خواست و اراده دو دولت و ملت، علیرغم همه چالش های داخلی و موانع منطقه‌ای و بین المللی در مسیر توسعه و همگرایی پیش برود. آمادگی عمران خان نخست وزیر پاكستان برای سفر به تهران در راس هیاتی بلندپایه در اردیبهشت ماه سال جاری حاكی از تداوم رویكرد پاكستان به حفظ مناسبات حسنه و حسن همجواری با جمهوری اسلامی ایران به عنوان تنها همسایه دوست این كشور می باشد.

** روابط ایران و پاكستان در طول تاریخ
«شفقت كاكاخیل» سفیر سابق پاكستان به فارس گفت: پیام‌های سخنگو و فرمانده ارتش همچنین شخصیت‌های سیاسی پاكستان درباره ایران به خوبی جایگاه این كشور در سیاست خارجی پاكستانی‌ها را نشان می‌دهد.
به گفته وی با وجود اینكه اوضاع منطقه به سرعت در حال تغییر است و گاهی منافع دو كشور با هم همخوانی ندارد اما اسلام‌آباد همیشه روابط خوب خود را با تهران حفظ كرده است.
وی افزود: ایران و پاكستان در شرایط سخت مانند آسیب‌هایی كه سیل به وجود آورد با یكدیگر همراه بودند كه نشان دهند روابط عمیق بین ملت‌های دو كشور است.

تسنیم در یادداشتی نوشت: سابقه مناسبات دوستانه ایران و پاكستان به سال های قبل از استقلال این كشور از هند برمی گردد، چنانكه در دوره غزنویان تمدن، فرهنگ و آداب و رسوم ایرانی ایرانی در سرزمین پاكستان رواج یافت و بسیاری از سخنوران ، نویسندگان و دانشمندان ایرانی به این نواحی مهاجرت كرده و مورد حمایت و تفقد پادشاهان قرار می گرفتند. نظر به علقه دیرینه مردم شبه قاره و ایران، پس از اعلام استقلال پاكستان ، ایران نخستین كشوری بود كه در 15 اوت 1947 این كشور را به رسمیت شناخت و 22 اكتبر همان سال سفارت ایران در كراچی (پایتخت وقت پاكستان) تأسیس گردید. این اقدام ایران خشنودی پاكستان را به دنبال داشت و سیاست های مبتنی بر حسن نیت سر لوحه روابط دو كشور قرار گرفت. از این رو، عهدنامه مودت با استقبال دو كشور روبرو شد و در سال 1328 (1950 ) به امضاء رسید.
در وصف روابط دوستانه دو كشور مسلمان، همین بس كه مردم پاكستان این همسایه شرقی ، ایرانی ها را برادر خطاب می كنند. دو دولت و ملت ایران و پاكستان همواره در شرایط سخت و دشوار پشتیبان یكدیگر بوده و هنگام بلایای طبیعی و بحران ها برادری دو كشور به یكدیگر ثابت شده است. در جریان حوادث طبیعی چون سیل 2010 پاكستان ، ایران اقدام به ارائه كمك های انساندوستانه به این كشور نموده و متقابلاً پاكستان نیز در جریان سیل اخیر ایران ، با ارسال دو فروند هواپیمای سی – 130 كمك های خود را به مردم دو شهر اهواز و خرم آباد ارائه نموده است. علاوه بر این ملت پاكستان و از جمله شیعیان این كشور به صورت فردی یا در قالب احزاب و گروه ها اقدام به جمع آوری كمك برای سیل زدگان ایران نموده اند كه حاكی از عمق همبستگی و قرابت شهروندان دو كشور می كند.
مشرق نیوز در همین راستا گزارشی تصویری از جمع‌آوری كمك برای سیل‌زدگان ایرانی در پاكستان منتشر كرد و در توضیح آن نوشت: ایستگاه‌های جمع‌آوری كمك برای سیل‌زدگان ایرانی در لاهور پاكستان، كمك‌های مردم پاكستان برای ارسال به ایران را جمع‌آوری می‌كنند.

** مزایای برقراری رابطه نزدیك و حسنه میان دو كشور
فارس به نقل از كارشناس سیاست خارجی پاكستان: اگر روابط سیاسی، تجاری و اقتصادی پاكستان و ایران خوب باشد بسیاری از قدرت‌های فرامنطقه‌ای نمی‌توانند اهداف خود در منطقه را دنبال كنند.
وی افزود: گسترش روابط تجاری بین پاكستان و ایران شكسته شدن تحریم‌ها علیه دو كشور را به دنبال خواهد داشت و این یعنی ناكامی و شكست سناریوی سلطه بر اقتصاد منطقه با دسیسه تحریم.
كاكاخیل تأكید كرد: پاكستان در هر شرایطی خواهان امنیت در مرز مشترك با ایران است و نمی‌خواهد مانند مرزهای هند و افغانستان در این مرز نیز دچار مشكل شود.

تسنیم نیز در یادداشتی به ابعاد اقتصادی روابط ایران و پاكستان نوشت: همانگونه كه مقامات عالی دو كشور در بیستمین نشست كمیسیون مشترك اقتصادی ایران و پاكستان در فروردین 1396 توافق نمودند، حجم روابط تجاری دوجانبه حداقل تا سطح 5 میلیارد دلار قابل افزایش است كه در صورت تحقق، نه تنها منجر به افزایش رفاه و اشتغال ساكنین استان‌های مرزی دو كشور خواهد شد، بلكه به توسعه و امنیت منطقه نیز كمك خواهد نمود. با توجه به مشابهت سلائق و علائق فرهنگی مردم دو كشور و شرایط اقتصادی آنها كه به سادگی می‌توانند نیازهای اولیه یكدیگر را برطرف كنند؛ درهم تنیدگی هرچه بیشتر در روابط اقتصادی ایران و پاكستان، قطعا منافع بیشتر را برای مردم هر دو كشور در پی خواهد داشت و به رشد اقتصادی منطقه كمك خواهد كرد.(این یادداشت از سوی رجانیوز بازنشر شده است.)
پژوهشم**9026**