۳۱ فروردین ۱۳۹۸ - ۰۸:۱۸
کد خبر 83284740
۰ نفر
ماجرای سیل، عبرت‌ها و پیامدها- سیدضیاء هاشمی*

تهران- ایرنا- سال 1398 با بارندگی‌های كم‌سابقه آغاز شد و به‌دنبال آن سیلی گسترده استان‌های مختلف كشورمان را تحت تأثیر قرار داد. ابتدا در شمال و شمال شرق، سپس در غرب و جنوب و جنوب غربی و این روزها شرق و جنوب شرقی.

در این مدت توفیق داشتم همراه با تیمی رسانه‌ای از خبرگزاری ایرنا و مؤسسه ایران از سه استان خوزستان، لرستان و گلستان بازدیدی داشته باشم و ضمن گفت‌وگو با مردم و مسئولان عوارض سیل را هم از نزدیك مشاهده كنم.
نكته اول اینكه آثار سیل 98 بی‌گمان بسیار گسترده‌تر از آن چیزی است كه از طریق رسانه‌ها منعكس شده است. ناملایمات و رنج‌هایی كه بر مردم شریف مناطق سیل‌زده تحمیل شده، خسارات گسترده‌ای كه متوجه زیرساخـ‌ت‌ها شده است، بار سنگین مسئولیت‌هایی كه بر دوش مدیران كشور در سطح ملی و استانی و شهرستانی گذاشته شده و بالاخره عوارض گوناگون اقتصادی، اجتماعی، روانی و... كه این سیل فراگیر داشته است، امروز و فردای زندگی مردم و كار مسئولان را به شدت تحت تأثیر قرار داده و خواهد داد. توجه به این نكته مهم ضروری است كه عوارض پنهان و درازمدت بحران، كمتر از پیامدهای آشكار آن نیست. این عوارض با بررسی‌های دقیق میدانی و تأملات كارشناسی، همدلانه و درازمدت قابل درك و شناسایی است.
نكته دوم، اقتضائات متفاوت مناطق و استان‌های مختلف است كه ضرورتاً باید در مدیریت شرایط بحران و پس از بحران مورد توجه دقیق قرار گیرد. بدون شك ویژگی‌های سیل لرستان با خوزستان یا گلستان متفاوت است و مدیریت آن هم اقتضائات متفاوتی دارد.
نكته سوم، ضرورت تداوم توجه به مناطق سیل‌زده پس از فروكش كردن آب‌های جاری است. امروز پس از گذشت یك ماه از آغاز بحران به تدریج طغیان رودخانه‌ها فروكش كرده و روان‌آب‌های جاری در حریم روستاها و شهرها كاهش یافته و كم‌كم از دشت‌ها و مزارع خارج می‌شوند، ولی قطعاً جبران عوارض سیل چندین ماه به‌طول می‌انجامد. این مسأله بویژه در دشت‌های پهناور خوزستان كه هنوز هم در معرض جریان آب‌های جاری شده از مناطق بالادستی قرار دارند، حساسیت و برجستگی بیشتری خواهد داشت.
نكته چهارم، ضرورت جلب مشاركت خود مردم در فرآیند بازسازی مناطق سیل‌زده و ترمیم آسیب‌های عمرانی و اجتماعی است. نهادینه‌سازی روندهای مشاركتی و تقویت نهادهای مدنی مردمی ضرورتی است كه اهمیت آن در جریان سیل نمایان‌تر شد و شایسته است برای توانمندسازی جوامع محلی برای مقاومت در برابر بحران‌های احتمالی آینده توجه بیشتری به این مهم مبذول شود. اگرچه در جریان سیل اخیر هم شاهد مشاركت بسیار ارزشمند مردم بویژه در مناطق سیل‌زده بودیم كه صحنه‌های فوق‌العاده زیبا و ماندگاری را آفریدند.
البته در توصیف و تحلیل ابعاد مختلف واقعه سیل اخیر در استان‌های مختلف و بویژه عبرت‌های فراوانی كه می‌توان از آن گرفت، مباحث و نكات فراوانی وجود دارد كه تشریح آنها را به یادداشت‌های بعدی واگذار می‌كنم.
*مدیرعامل ایرنا
منبع: روزنامه ایران، 31/01/1398
پژوهشم**1197**