حُسن خلق، بارزترین ویژگی اخلاقی حضرت علی اكبر(ع) است

تهران- ایرنا- «حجت الاسلام بهمنی» حُسن خُلق حضرت علی اكبر(ع) را نشانگر سرشت و درونیات ایشان دانست و گفت: این مقوله میزان ایمان و تقوای آن بزرگوار را نمایان می سازد و به همین علت جوانان باید با الگو قرار دادن آن حضرت به دریای بی كران رحمت الهی متصل شوند تا اینگونه به سعادت و معنویت حقیقی دست یابند.

به گزارش گروه اطلاع رسانی ایرنا؛ حضرت علی اكبر(ع) بنا به روایتی در 11 شعبان 43 هجری در مدینه دیده به جهان گشود. پدر گرامی ایشان امام حسین(ع) و مادر بزرگوارش «لیلی» بود. كنیه آن حضرت ابوالحسن و لقب هایش علی اكبر و شباب اهل بهشت به شمار می رفت.

حضرت علی اكبر(ع) دوران جوانی و زندگانی كوتاه خود را به همراهی و همیاری با سه امام شیعیان امیرالمومنان(ع)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) گذراند. بدین شكل دوران زندگی ایشان را از جنبه حوادث تاریخی می توان به سه دوره تقسیم كرد.

دوره نخست به همراهی با حضرت علی(ع) مربوط می شود. در این مدت به خوبی با ماهیت بنی امیه و شخص معاویه آشنا شد و با سیاست ها و فتنه های آنها آگاهی كامل یافت و به نوعی درس سیاست و كیاست را نزد جد بزرگوارشان آموخت.

دوره دوم همزمان با جریانات سیاسی و حوادث زمان امامت امام حسن(ع) به شمار می رود. همیاری و همراهی ایشان با عموی بزرگوارش به میزانی بود كه اگر جریانی مشابه قضیه كربلا برای امام حسن(ع) رخ می داد، ایشان از هیچ تلاش و كوششی به منظور یاری رساندن به امام(ع) فروگذاری نمی كرد.

دوره سوم مربوط به دوران امامت امام حسین(ع) است كه ایشان یار ویاور پدر بود و در مسیر برقراری اسلام راستین می كوشید و به مبارزه با حكومت جور می پرداخت و نمونه كامل جوانی شجاع بود.

حضرت علی اكبر(ع) در واقعه عاشورا با شجاعت و رشادت فراوان به حمایت از سپاه اسلام پرداخت و با ایثار و از خودگذشتگی نام خویش را در تاریخ اسلام جاودانه ساخت. سرانجام حضرت علی اكبر(ع) در حادثه كربلا مجروح شد و به شهادت رسید.

تاریخ نگاران و پژوهشگران در ارتباط با سن حضرت علی اكبر(ع) در هنگام شهادت اختلاف دارند. برخی سن آن حضرت را 18 سال، گروهی 19 سال و تعدادی دیگر 25 سال قلمداد می كنند.

روز ولادت حضرت علی اكبر(ع) روز جوان نامگذاری شد تا جوانان این دیار كهن با الگو قرار دادن ایشان در مسیر حق و حقیقت حركت كنند و اینگونه سعادتمند شوند. به همین منظور جوانان ایران با تمسك به جوان ولایت مدار كربلا روز «جوان» را گرامی می‌دارند. گرایش به داشتن «الگو» در جامعه به یكی از مهمترین نیازهای جوانان ایرانی بدل شده است، از این رو توجه و تعمق به سیره بزرگان دینی نیاز و گرایش واقعی به این امر را به شدت مرتفع می كند و تاثیر مثبت و بسزایی در آینده این نسل دارد.

پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به مناسبت سالروز میلاد حضرت علی اكبر(ع) با حجت الاسلام «سعید بهمنی» مدیر گروه علوم قرآنی و عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی به گفت وگو پرداخت.

** سیره عملی حضرت علی اكبر(ع)
حجت الاسلام بهمنی با اشاره به حدیث معروف ابا عبدالله(ع) درباره شخصیت حضرت علی اكبر(ع) گفت: حضرت علی اكبر(ع) در این حدیث شبیه ترین فرد به حضرت محمد(ص) از لحاظ اخلاق، خلقت و آفرینش، سخن گفتن و منطق سخن گفتن بیان شده است. این ابعاد وجودی كامل ترین سند مفهومی برای اثبات شباهت پیامبر اكرم(ص) و ایشان به شمار می رود.

** دلیل نامگذاری ولادت حضرت علی اكبر(ع) به عنوان روز جوان
عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی درباره دلیل نامگذاری روز ولادت حضرت علی اكبر(ع) به عنوان «روز جوان» بیان داشت: این نامگذاری علاوه بر سن و سال پایین و جوانی حضرت علی اكبر(ع)، اشاره مهم تری به الگو قرار دادن ایشان برای پیروی در چهار مورد عنوان شده دارد كه با توسل به این موارد جوانان از زیبایی ظاهر و معنا به نهایت می رسند.

** حسن خُلق حضرت علی اكبر(ع)
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به یكی از ویژگی های مهم اخلاقی حضرت علی اكبر(ع) یعنی حُسن خلق، یادآور شد: حسن «خُلق» از حسن «خَلق» می آید یعنی در صورتی كه خلقت و درونیات فرد به خوبی مدیریت شود و پرورش یابد و مسیر صالحی را بپیماید، خُلق وخو به عنوان نمود ظاهری و بارزی آن نیز به بهترین شكل به منصه ظهور می رسد. بر اساس روایتی هر كسی بر پایه شكل دهنده خود عمل می كند. به عبارتی ساده تر باید گفت «شكل دهنده» ما به طور قطع رفتار ظاهری ما نیست و این رفتارها در واقع «شكل یافته» و تحت تاثیر درونیات ما هستند. در حقیقت شكل دهنده ما مربوط به «خود» ما می شود كه سلسله همه آنها «ایمان» و «تقوا» است. بنابراین خُلق حضرت علی اكبر(ع) بنا بر سرشت و درون حضرت است و درونیات و میزان ایمان و تقوای این بزرگوار را نمایان می سازد.

** ارتباط نسل جوان و حضرت علی اكبر(ع)
حجت الاسلام بهمنی درباره ارتباط جوانان با بزرگان دینی تصریح كرد: سخن از منش و شخصیت رفتاری حضرت علی اكبر(ع) لاجرم ما را به طرف پیامبر اكرم(ص) سوق می دهد و سیره اخلاقی و عملی ایشان را یادآور می سازد و جوانان ما همچون «چشمه محلی» با توسل به حضرت علی اكبر(ع) به دریای بی كران حضرت محمد(ص) متصل می شوند و آنان را از پاكی و معنویت سرشار می سازد.

** راهكارهای پیوند نسل جوان با بزرگان دین
وی در ادامه افزود: نسل جدید با برخی متغیرها و موارد مانوس تر هستند كه شاید نسل های قدیمی تر علاقه كمتری به آن داشته باشند كه از این عدم تطابق علایق به «اختلاف سلیقه» نیز تعبیر می شود و این به معنای انقطاع و گسست همه جانبه نیست. میزان این عدم تطابق و گسست در ادوار مختلف و بسته به شرایط متعدد تغییر می كند و همیشه ثابت و پایدار نیست و یك مقوله «تشكیكی» به حساب می آید و فراز و فرودهای زیاد و نقطه و ضعف های فراوان دارد اما هیچ گاه میان نسل های گذشته و آینده گسست كامل پدید نمی آید و نسل های جدید همواره بر «شانه» نسل های قدیمی تر نشسته و اصول و مبناهای آنان را حفظ كرده اند. برای نمونه در صورت بروز گسست كامل «تمدن» جدید به وجود می آید و تمدن قبلی پایان می یابد كه این امر خیلی كم اتفاق می افتد و رسم رایجی در تاریخ تمدن بشری نیست.

این مقدمه نسبتا طولانی را بدان جهت عنوان كردم كه برخی افراد به اشتباه وضعیت را به گونه ای تبیین و تحلیل می كنند كه گویی همه چیز از اساس تغییر كرده است. در حالی كه همچنان كه گفته شد، آن چه در زمان حاضر از «گسست» یادآوری می شود، در واقع «تحول یافته» تمدن و آثار گذشته است.

انسان میانسال تصمیمات و كنش های رفتاری خود را با توجه به دانش و آگاهی و در صورت دانش آموخته نبودن بر پایه «تجارب» قبلی خود می گیرد و برای یك تصمیم و اراده به یك اقدام ضروری، چندین و چند فاكتور مهم و تاثیرگذار را مد نظر قرار می دهد، در صورتی كه یك فرد جوان به دلیل نداشتن تجربه و آگاهی لازم به «سعی و خطا» می پردازد و با این كار ممكن است «شكست» را نیز تجربه كند و از همه مهم تر اینكه شاید از طرف كهنسالان سرزنش و مستوجب بازخواست قرار گیرند، در حالی كه همان افراد كهنسال و میانسال اگر به گذشته خود رجوع كنند، میزان اشتباهات و شكست هایشان كم نبوده و گذران دوران خامی و جوانی، آنها را به بلوغ و كمال بزرگسالی رسانده است. این سیر تكاملی تنها مشمول جامعه اسلامی نیست و همه جوامع جهانی را شامل می شود و امری انسانی به حساب می آید.

حجت الاسلام بهمنی یاد آور شد: مساله چالش برانگیز و حساس این است كه نسل های قدیمی و افراد كهنسال قصد «انتقال ارزش ها» به نسل های جدید را دارند كه این امر هم همواره و در همه زمان ها و مكان ها شایع بوده و امری طبیعی و رایج است. در اینجا «حلم» در انتقال ارزش ها است كه راه حل كلیدی و مغفول نسل های گذشته در مواجهه با نسل های جدید محسوب می شود، به عبارتی روشن تر نسل های گذشته بدون توجه به ماهیت جوانی كه با عدم آگاهی، تجربه و شتابزدگی همراه است، قصد انتقال ارزش ها را دارند كه در بسیاری از موارد با مشكل رو به رو می شوند و نمی توانند ارتباط لازم و درست را با جوانان برقرار كنند.

عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، آشنایی با ماهیت جوانی و خصوصیات آن را از مهم ترین راهكارهای مواجهه با جوانان امروزی دانست و گفت: مساله دیگر كه باید علاوه بر «تحلم» در رویارویی با جوانان به آن توجه كرد، بحث «تحمل» است. به عبارتی ساده تر باید به آنها فرصت آزمون و خطا داد و در این میان آنان را تحمل كرد و با سخت گیری و تعیین حد و مرزهای سختگیرانه راه را برای بازگشت جوانان به مبنا و اصول اولیه از میان نبرد و به «تذكر» بسنده كرد. البته این آزادی و فرصت دادن به جوانان مربوط به امور مجاز است كه بیش از 90 درصد مواقع را شامل می شود و بحث ما درباره محرمات و مسایل ناهنجاری های اساسی خیلی مبنا ندارد و تغییر نگرش ها همان گونه كه مطرح شد بیشتر بر سر امور مجاز و به اصطلاح «سلایق» است.

وی در پایان با توضیح بیشتر این تقابل و عدم تفاهم میان نسل ها بیان داشت: جوانان از طرفی آگاهی و تجربه لازم را ندارند و از جهت دیگر صبوری كافی را نیز برای انجام دادن امور و تصمیمات مختلف از خود بروز نمی دهند و این در تقابل كامل با رویه رفتاری كهنسالان است كه بسیار با تجربه تر، با دانش تر و صبور تر هستند. از این رو تحلم و تحمل مهم ترین راهكار عملی برای انتقال ارزش ها از نسل های كهنسال به نسل های جوان است. البته این رویه به هیچ وجه تكلیف نسل كهنسال را در برابر نسل جوان ساقط نمی كند و می بایست تذكر آن هم از نوع «تذكر آگاهانه» صورت پذیرد و از رفتارها و تذكرات آمرانه و منزجركننده به شدت اجتناب شود و جوانان هم در این میان مسوول فعل و رفتار خود هستند: اگر حوصله و صبوری لازم را برای شنیدن و عمل كردن به تذكرات داشتند، تامل و بررسی كنند و در غیر این صورت با انجام دادن اقدامات عجولانه و به دور از آگاهی و تجربه تمامی مسوولیت های آن را بر عهده گیرند.

پژوهشم**9280**2002**9131