بیش از دو میلیون و 100 هزار تومان، سهم هر لرستانی از خسارت سیل

تهران- ایرناپلاس- شاید خسارات سیل لرستان، اهالی این استان را غافلگیر کرده باشد، اما برای برخی از مدیران و پیمانکاران، قابل پیش‌بینی بوده است. این موضوع نه به معنای آمادگی برای سازگاری و کاهش آسیب‌ها، بلکه به معنای تخلفات صورت گرفته در اجرای طرح‌ها در این استان است.

خبرسازترین مثال را می‌توان در پل جدید کاکارضا در مسیر الشتر-خرم‌آباد دانست که پس از گذشت تنها دو سال از بهره‌برداری، در برابر بارش‌ها دوام نیاورد و تخریب شد. این تنها موردی نیست که به دلیل تخلف و قصور در طراحی، ساخت و اجرا، باعث هدر رفت منابع مالی، خسارت به زیرساخت‌ها و آسیب به مردم استان شده است.

**اگر تخلفی صورت نمی‌گرفت...

شهرستان سلسله نیز از عدم نظارت دقیق و استفاده از مصالح نامرغوب، دچار خسارت شده است. کانال سنگی روستای اصلانشاه در این شهرستان، که توسط پیمانکار تحت پیمان بنیاد مسکن ساخته شده بود، به همین دلیل خسارت دیده است و شریف خسروی، فرماندار این شهرستان، دلیل بخش عمده‌ای از خسارت‌ها را اجرای ناقص پروژه‌های زیرساختی با روابط غیرقانونی، ناکارآمدی و قانون‌گریزی برخی مدیران و ناتوانی و خیانت پیمانکاران می‌داند.
عبدالرحیم رحیمی، فرماندار بروجرد نیز با اشاره به غیراستاندارد بودن بند مسکن مهر در این شهرستان، عامل خسارت‌های وارد شده را نبود بند اصولی و استاندارد، عدم رعایت مسائل ایمنی در مسیر رودخانه، تغییر مسیر رودخانه و ساخت و ساز غیرمجاز می‌داند.
این موارد در سطح استان نیز بر تشدید خسارت‌ها و آسیب‌های سیل، تأثیرگذار بوده‌اند. به‌طوری که به گفته سید موسی خادمی، استاندار لرستان، تشدید تخریب‌ها به دلیل ساخت‌وساز غیرمجاز در بستر و حریم رودخانه و غیرفنی بودن آن‌ها رخ داده است.
ناسازگاری با تغییرات اقلیمی و نیز بی‌تعهدی برخی افراد مانند مدیران، پیمانکاران و ناظران، خسارت‌های وارد شده به استان را تا حدی افزایش داده است که به گفته عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور، بیشترین حجم خرابی‌ها در استان‌های سیل‌زده، در لرستان رخ داده است و بر اساس ارزیابی مجید کیان‌پور، نماینده ازنا و دورود در مجلس، خسارت‌های وارد شده به استان، در سطح ملی هستند.

**جاده‌های لرستان را آب برد

راه‌های مواصلاتی و ارتباطی، بیشترین آسیب ناشی از سیل را متحمل شده‌اند و به گفته رضا خالقی، مدیر کل راه و شهرسازی استان، برآورد اولیه، ارزش خسارت‌های وارد شده به این بخش، 250 میلیارد تومان است. احمد مرادپور، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری، از تخریب 10 تا 100 درصدی 115 کیلومتر راه اصلی و نیز 66 کیلومتر راه زیرسازی شده و آماده آسفالت خبر داده است.

**خانه‌ای روی آب

به گفته علیرضا تابش، رئیس بنیاد مسکن کل کشور، 35 هزار واحد مسکونی استان در اثر سیل دچار آسیب شده‌اند که 12 هزار و 480 مورد از این آسیب‌ها مربوط به معمولان و پلدختر است.
سیل با صنعت لرستان چه کرد؟
مسئله بیکاری از جمله مسائلی است که امکان تشدید آن به دلیل آسیب‌های وارده شده به بخش‌های مختلف استان لرستان، وجود دارد. نرخ بیکاری این استان در سال 1396 معادل 12.2 درصد بوده است که از میانگین کشوری، یعنی 11.9 درصد بالاتر است. با این حال، خسارت به 60 هزار واحد صنفی و 1500 واحد صنعتی، احتمال تشدید بیکاری در این استان را افزایش می‌دهد. به گفته برات قبادیان، معاون پژوهش وزیر صمت، برآورد اولیه حاکی از خسارت 200 میلیارد تومانی به بخش صنعت و صنوف استان است.

**کشاورزی، غرق در آب

خسارت وارد شده به بخش کشاورزی استان، 920 میلیارد تومان برآورده شده است و علاوه بر آن، زیربخش‌های دام، طیور و آبزیان، خسارت 420 میلیارد تومانی را متحمل شده‌اند. بیش از 500 ایستگاه پمپاژ، ابنیه فنی و خطوط انتقال بهره‌برداری از بین رفته که بر عملکرد 2500 هکتار از باغات که زیر پوشش این ایستگاه‌ها هستند تأثیر منفی خواهد گذاشت.
خسارت وارد شده به باغات استان، بزرگ‌ترین انارستان کشور در زیرتنگ سیاب در بخش کوهنانی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. تولید سالانه این انارستان، حدود 37 هزار تن محصول ارگانیک است که بخشی از آن به مصرف داخلی می‌رسد و بخش دیگر به کشورهای خارجی صادر می‌شود.
استان لرستان در بخش شیلات، رتبه اول استان‌های غیرساحلی را به خود اختصاص داده که سیل اخیر این بخش را نیز در امان نگذاشته است. 50 هزار ماهی در سیلاب اخیر از بین رفته‌اند و 421 مزرعه پرورش ماهی دچار خسارت شده و اشتغال مستقیم و غیرمستقیم هزار نفر از کارکنان این بخش، تحت تأثیر قرار گرفته است. به گفته مجید کیانپور، نماینده مردم ازنا و دورود در مجلس، هرکدام از مزارع پرورش ماهی تخریب شده، بیش از یک میلیارد تومان بدهی بانکی دارند.

**خسارت‌های زیربنایی سیل لرستان

آب و فاضلاب، ارتباطات، برق و گاز استان نیز از آسیب‌دیدگان سیل لرستان هستند. غلامرضا آقامیرزایی، مدیرکل مدیریت بحران استانداری لرستان از خسارت بیش از هشت هزار میلیارد تومانی به زیرساخت‌های استان خبر داده است. حمیدرضا کرموند، مدیرعامل شرکت آبفای شهری لرستان، خسارت وارد به تأسیسات آبفای شهری استان را 6 هزار میلیارد تومان و علیرضا کاکاوند، مدیرعامل شرکت آبفای روستایی استان، خسارت وارد به شبکه آبرسانی روستایی استان را 152 میلیارد تومان اعلام کرده است.
به گفته داریوش کوشکی، مدیرکل ارتباطات زیرساخت استان، یک سوم خطوط فیبر نوری استان یعنی 500 کیلومتر، در اثر سیل تخریب و بیش از 31 میلیارد تومان به زیرساخت‌های ارتباطی استان خسارت وارد شده است.
برآورد اولیه خسارت سیل به زیرساخت‌های برق استان نیز به گفته فریدون خودنیا، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق لرستان، 63 میلیارد تومان است و 580 کیلومتر از شبکه برق فشار قوی و ضعیف استان، آسیب دیده‌اند.
‌غلامرضا لطفعلیان، مدیرعامل شرکت گاز لرستان نیز از خسارت بیش از 50 میلیارد تومانی به تأسیسات و شبکه‌های گاز استان، خبر داده است. همچنین بارش باران و رانش زمین، موجب انفجار خط لوله گاز جنوب و غرب استان شد.

**بازدید سیل از جاذبه‌های گردشگری

سیل از قطار گردشگری لرستان که قرار بود در نوروز امسال تجربه متفاوتی را برای مسافران نوروزی رقم بزند، سبقت گرفت و به جاذبه‌های گردشگری استان آسیب زد. سید امین قاسمی، مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان، از تخریب پل‌های تاریخی مسیر سیلاب خبر داده است که بر این اساس، پل دوره پهلوی کشکان و نیز پایه و طاق الحاقی دوره قاجار پل کشکان، تخریب شده است. همچنین، پل‌های گاومیشان، افرینه و گپ دچار آسیب شده‌اند و قسمتی از ضلع غربی تپه قلعه فلک‌الافلاک ریزش کرده است.

**تعطیلات ادامه‌دار مدارس

رضا زینی‌وند مقدم، مدیر کل آموزش و پرورش لرستان گفته است به 60 مدرسه با بیش از 150 کلاس درس خسارات جدی وارد شده است، به‌طوری که غیرقابل استفاده هستند و باید تخریب و سپس بازسازی شوند. همچنین حدود 438 واحد آموزشی با 800 کلاس درس خسارت جزیی دیده‌اند که قابل ترمیم هستند. به 120 مدرسه با 676 کلاس نیز گل‌ولای وارد شده که نیاز به شست‌وشو و پاکسازی دارند. تجهیزات و امکانات 99 مدرسه با 445 کلاس درس نیز آسیب دیده‌اند.

**سهم اهالی استان از سیلاب

پس از خسارت 3700 میلیارد تومانی سیل به استان لرستان، برخی به دنبال مقصر و شکایت از ساخت‌وسازهای غیراصولی هستند و برخی تازه به یاد آورده‌اند که لایروبی رودخانه‌ها را در اولویت قرار دهند. هر چند متخلفان به خواب غفلت رفته‌اند، اما سیل خواب را از چشم مردم لرستان گرفته و با توجه به جمعیت حدودا 1 میلیون و 800 هزارنفری این استان، خسارت آن به ازای هر فرد لرستانی، دو میلیون و 100 هزار تومان است. گرچه اگر این خسارت را به حدود 200 هزار نفر ساکنان پلدختر و معمولان و نواحی بیشتر آسیب دیده تقسیم کنیم، خسارت 18 میلیون تومانی حاصل می‌شود.