۲۷ فروردین ۱۳۹۸ - ۰۹:۵۵
کد خبر 83280129
۰ نفر
معماي آسانژ

تهران-ايرنا- بازداشت «جوليان آسانژ» بنيانگذار سايت ويكي ليكس در انگليس، بار ديگر تحليل ها درمورد اهداف واقعي وي در افشاي اسناد سري آمريكا را برجسته ساخت؛ با اين وجود رسانه ها نوع برخورد با وي را در شكل دهي به آينده آزادي بيان بسيار تاثيرگذار مي دانند.

به گزارش گروه تحليل، تفسير و پژوهش هاي خبري ايرنا، بنيانگذار سايت افشاگر ويكي ليكس يكي از حاشيه سازترين چهره هاي رسانه اي يك دهه اخير بوده است كه به خاطر دسترسي و انتشار برخي اطلاعات خاص به ويژه در مورد سياست هاي كاخ سفيد مورد توجه خاص افكار عمومي جهان قرار گرفت. اكنون بازداشت وي در سفارت اكوادور در لندن، پس از سال ها سكوت بار ديگر وي را به صفحه نخست رسانه ها بازگرداند.
اگرچه اين شهروند استراليا در ابتدا به عنوان يك هكر فضاي مجازي شناخته مي شد اما به تدريج فعاليت هاي خود را به حوزه هاي امنيت در فضاي سايبري و رسانه اي گسترش داد. وي تقريبا از سال 2005 با راه اندازي وبسايت ويكي ليكس اسناد و مداركي را منتشر مي ساخت كه بيشتر جنبه هاي سياسي و محرمانه داشتند.
آسانژ با در اختيار قرار دادن اين اطلاعات سري توانست توجه رسانه ها و افكار عمومي جهان را به خود جلب كند. اوج اقدامات افشاگرانه وي انتشار خبرهاي ويژه از تصميمات كاخ سفيد در امور مختلف جهاني به ويژه تصاوير جنايت هاي سربازان آمريكايي در عراق بود.
در سال 2010 رسانه هاي آمريكايي نام يك سرباز اين كشور را به عنوان همكار و منبع اصلي اطلاعاتي آسانژ فاش كردند. گفته مي شد «بردلي منينگ» اسناد محرمانه مربوط به جنگ‌‌ در عراق و افغانستان را به همراه برخي مكاتبات سري و تصاوير حملات نظامي ارتش را در اختيار آسانژ قرار مي داد.
از سوي ديگر آسانژ در همين سال به اتهام آزار جنسي دو زن در سوئد متهم و در لندن دستگير شد. البته وي مدتي بعد با وثيقه اي سنگين آزاد شد. آسانژ كه هميشه اين اتهامات را تكذيب مي كرد، پس از مدتي با افزايش فشارها بر خود (از سال 2012) به سفارت اكوادور در لندن گريخت و از اين كشور درخواست پناهندگي سياسي كرد.
از همان زمان تاكنون پليس لندن به اتهام نقض قوانين مربوط به وثيقه به دنبال بازداشت وي بود. پليس انگليس حتي تا چند سال به صورت شبانه روزي در مقابل سفارت اكوادور مترصد دستگيري وي بود تا اينكه با اعلام مسئولان سفارت اين كشور، در روز ‌22 فروردين مصونيت آسانژ لغو و اجازه دستگيري وي صادر و اجرايي شد.

**ماهيت ناشناخته ويكي ليكس
از زمان آغاز افشاگري هاي ويكي ليكس تحليل هاي گوناگوني از اطلاعات ارائه شده در كنار دلايل پشت پرده آن بيان شده است. برخي اين فرايند را درز اطلاعات در ارتش آمريكا دانستند برخي ديگر آن را جهت دار و دستچين شده ارزيابي كرده اند.
ويكي ليكس و خبرهاي سري آن را شايد بتوان راز سر به مهري دانست كه ماهيت واقعي آن هيچگاه روشن نمي شود. اگرچه آسانژ اطلاعات به ظاهر محرمانه اي را از دولت ايالات متحده و سياست هاي كاخ سفيد منتشر مي ساخت اما در مقابل بسياري از جزئيات تحولات را ذكر نكرد يا تنها بخش كم اهميت تر آن را بازگو كرد.
با اينكه آسانژ از سوي برخي دولتمردان آمريكايي مورد نكوهش قرار گرفت اما از نگاه برخي ديگر ستايش شد. براساس گزارش روزنامه «واشنگتن پست» در آوريل سال 2010 آن چيزي كه باعث افزايش توجه به آسانژ شد انتشار تصاوير كشتار چند شهروند عراقي و چند خبرنگار بود كه البته اين دسترسي به اين تصاوير به راحتي امكانپذير نيست.
اگرچه اين تصاوير مربوط به سه سال قبل از آن بود اما توانست آسانژ و ويكي ليكس را بسيار فراتر از دوره قبل به افكار عمومي جهان معرفي كند؛ اين فيلم ميليون ها بار در يوتيوب بازديد شد.
به نوشته اين روزنامه همين امر باعث شد تا ژنرال «ميچ مك كانل» رهبر جمهوريخواهان سنا آسانژ را تروريستي با فناوري بالا توصيف كرد و حتي «هيلاري كلينتون» اقدام وي را تهاجم به جهان تفسير كرد.
اما در طرف مقابل شبكه خبري «اي.بي.سي نيوز» آورده است كه دونالد ترامپ فردي بود كه تا پيش از رسيدن به پست رياست جمهوري در سخنراني هاي خود يا در پيام هاي شبكه مجازي بيش از 140 بار به تعريف از آسانژ پرداخت.
به عنوان نمونه ترامپ در اكتبر سال 2016 و در دوره رقابت هاي انتخاباتي تاكيد كرد: من عاشق ويكي ليكس هستم.
وي نوامبر همان سال ويكي ليكس را گنجينه اي با ارزش قلمداد كرد كه مي تواند دروغ هاي رسانه هاي غيرقابل اعتماد را افشا كند. طبق اين گزارش اما ترامپ پس از ورود به اتاق بيضي كاخ سفيد سكوت اختيار كرده و حتي به خبر بازداشت وي هم واكنشي را نشان نداده است. همه اين شواهد باعث مي شوند كه در ماهيت و اهداف آسانژ و ويكي ليكس ترديدهاي جدي به وجود آيد.

**آينده مبهم آسانژ
نكته مورد توجه بسياري از رسانه هاي جهان، آينده اين افشاگر پيشين است. اكنون در رسانه ها خبرهاي گوناگوني در مورد استرداد آسانژ به ايالات متحده يا سوئد و حتي زنداني شدن در بريتانيا مطرح شده است. روزنامه «گاردين» در گزارشي نوشت تحويل بنيانگذار ويكي ليكس به واشنگتن فاجعه اي براي آزادي بيان به شمار مي رود.
آسانژ با ردِّ همه ادعاهاي اخلاقي عليه خود آن را دسيسه اي از سوي سي.آي.اي دانسته است اما در هر صورت نوع برخورد با وي مي تواند خطري را براي كار رسانه اي و روزنامه ها به وجود آورد.
ايالات متحده بعد از دستگيري آسانژ از سوي پليس لندن، اتهام وي را توطئه و نقض مقررات فضاي مجازي در همكاري با سرباز منينگ بيان كرده است. به همين دليل واشنگتن خواستار تحويل وي و ادامه روند دادگاهي آسانژ در آمريكا شد.
از طرف ديگر اگر دادگاه هاي سوئد هم بار ديگر پرونده وي را پيگيري كنند اين بريتانيا است كه بايد تصميم بگيرد آسانژ را به چه كشوري تحويل مي دهد. به نوشته گاردين اين اقدام كه آسانژ به كاخ سفيد تحويل داده شود، اثرات ويران كننده اي را براي آزادي بيان در جهان به همراه دارد.
با اينحال نكته بارز آن است كه از محبوبيت و اعتبار آسانژ در سال هاي اخير به شدت كم شده است. شرايط و تحولات جهاني نه تنها از ميزان فعاليت و خبرسازي هاي آسانژ و ويكي ليكس به شدت كاست بلكه حتي وي را به حاشيه راند. روزنامه واشنگتن پست در مورد فرايندي كه باعث تغيير ديدگاه ها نسبت به آسانژ و اقدامات وي شد آورده است وي از چهره اصلي و مهمي كه به عنوان حافظ آزادي بيان نشان داده بود تنزل كرد؛ وي از جايگاه يك قهرمان براي افكار عمومي فرو افتاد.
طبق اين تحليل آسانژ كه زماني از متحدسازي جهان در برابر نخبگان سخن مي گفت به تدريج ارزش خود را تا سطح يك پارتيزان فرو كاست. در نگاه افكار عمومي رفتار و انگيزه هاي آسانژ به تدريج غيراصولي تر شد و همين امر وي را از نگاه افكار عمومي مطرود ساخت.
رفتار وي به اندازه اي از عرف معمول خود خارج شد كه حتي سفارت اكوادور هم از ادامه ميزباني وي سرباز زد. سفارت اين كشور در لندن به علت رفتار و اخلاق نامناسب آسانژ در كنار برخي مباحث امنيتي و جاسوسي وي را به پليس لندن تحويل داد. به نظر مي رسد وي حتي در زندگي شخصي خود بسيار غيرمعمول عمل مي كرد به گونه اي كه سفارت اكوادور از وي خسته شد و آسانژ را به نقض آشكار و مكرر كنوانسيون هاي بين المللي و ناديده گرفتن اصول زندگي روزانه متهم كرد.
پژوهش**9130 **1552