۲۵ فروردین ۱۳۹۸،‏ ۱۲:۴۹
کد خبر: 83277461
۰ نفر
جهشی جدید در جلوگیری از یخ زدن آب در دماهای پایین

تهران- ایرنا- پژوهشگران دانشگاه علوم و فناوری ETH سوئیس و دانشگاه زوریخ به واسطه محدودیت نانویی (nanoconfinement) مولكول‌های آب به كمك غشاهای لیپیدی سنتز شده، توانستند دمای آب را بدون این‌كه یخ بزند تا منفی 263 درجه سلسیوس یعنی تنها 10 درجه سلسیوس بالاتر از صفر مطلق كاهش دهند.

به گزارش روز یكشنبه گروه علمی ایرنا به نقل از «ساینس الرت» (ScienceAlert)، این تیم تحقیقاتی برای به دام انداختن مولكول‌های آب، دست به سنتز گروه جدیدی از مولكول‌های چربی زدند. در ساختار ماده بیولوژیكی نرم حاصل از این فرآیند كه مزوفاز لیپیدی (lipidic mesophase) نام دارد، مولكول‌های چربی به‌طور خودكار به آرایشی از یك شبكه فوق باریك از كانال‌هایی به‌هم‌پیوسته درمی‌آیند كه هركدام قطری كمتر از یك نانومتر دارند.
مولكول‌های آب كه در این تونل‌های كوچك به دام افتاده‌اند، می‌توانند در حالت مایع باقی بمانند اما فضا آن‌قدر محدود است كه حتی اگر دمای این متافاز به‌واسطه هلیوم مایع به 10 درجه كلوین نیز كاهش یابد، تبلور مولكول‌ها غیرممكن خواهد بود.
هرچند در این دماهای فوق پایین فرآیند تبلور صورت نمی‌گیرد، اما آب به حالت شیشه‌ای درمی‌آید؛ حالتی از آب كه جامد است اما یخ نیست و مولكول‌های بلورین آن را ندارد.
به گفته پژوهشگران، غشاهای مزوفاز لیپیدی روزی به یاری دانشمندان خواهد آمد تا بتوانند مواد پروتئینی را در دماهای بسیار پایین حفظ كرده، بدون این‌كه آسیبی به آن‌ها وارد كنند و یا به ما كمك می‌كند تا راهی برای جلوگیری از یخ زدن آب پیدا كنیم.
جزئیات یافته‌های این پژوهش در ماهنامه علمی Nature Nanotechnology منتشر شده است.
علمی**9418** 1055