افزایش خسارات سیل حاصل تجاوز به حریم رودخانه است

تهران- ایرنا- عضو هیات علمی پژوهشكده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی می گوید: ساخت و سازهای غیرقانونی در حریم رودها و بی توجهی به حوزه های آبریز موجب افزایش خسارت های عمرانی و تلفات جانی در سیل اخیر كشور شده است.

به گزارش روز شنبه گروه دانشگاه ایرنا، جاری شدن سیل در بسیاری از مناطق كشور در دو هفته اخیر اگرچه تصاویر و صحنه هایی از همدلی و همیاری مردم برای كمك به سیل زدگان را به دنبال داشت اما تصاویر و ویدئوهایی را رقم زد كه افزون بر اندوه و تاثر، لازم است تا از آن ها در بخش های مدیریتی و برنامه ریزی كشور درس گرفت.
مشاهده ویدئوی منازلی كه یكجا اسیر سیل شده و به ثانیه ای در آب های گل آلود غرق می شد و جاده ای كه در اثر سیل حتی قابل بازسازی نیست، همگان را متاثر ساخت در حالی كه اگر پیشتر به موضوع ساخت و ساز در مسیر رودها توجه و خطر سیل در این مناطق پیش بینی می شد، كاستن از هجم خسارت ها ممكن بود.
محمدعلی عبدلی عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی معتقد است كه اگر مدیریت رودخانه ها بر مبنای حوزه آبریز صورت می گرفت و محیط زیست و رودهای كشور دارای مدیریتی واحد بود، شاهد این میزان از تخریب منازل، جاده ها و زمین های كشاورزی نبودیم.
وی در گفت وگو با خبرنگار دانشگاه ایرنا اظهار داشت: مدیریت رودخانه ها موضوعی نیازمند توجه جدی در كشور است و در این باره مدیریت های بخشی باید از بین رفته و تمامی حوزه های آبریز رودخانه ای مانند كارون به یك مجموعه سپرده شود. در غیر این صورت، شاهد شرایطی مانند اكنون هستیم.
عبدلی تاكید كرد: اصلی ترین سازمان های مسئول در برابر رعایت حریم اكولوژیك رودخانه ها سازمان محیط زیست و وزارت نیرو هستند.
استاد محیط زیست دانشگاه شهید بهشتی در ادامه به تغییر اقلیم اشاره كرد و گفت: منشاء تغییر اقلیم فعالیت های انسانی است و توسعه صنعت و استفاده از سوخت های فسیلی بر تغییر اقلیم كره زمین بسیار اثر گذاشته است.
«تغییر رژیم بارندگی ها باعث شده برخی شهرها یك سوم از میزان بارندگی سالانه خود را در یك شبانه روز تجربه كنند از این رو باید این پدیده را پذیرفت و مدیریت منابع طبیعی و محیط زیستی كشور را با تغییر اقلیم سازگار ساخت».
عبدلی با انتقاد از بی توجهی به تغییر اقلیم در سطوح مدیریتی و برنامه ریزی كشور، عنوان كرد: باید به حریم اكولوژیك رودخانه ها احترام گذاشت تا از مواهب آن ها بهره مند شد. بپذیریم كه رودخانه تنها قسمت جریان آب نیست بلكه مناطق اطراف خود را نیز شامل می شود. تنها در صورت حفظ شرایط اكولوژی و اكوسیستم رودخانه ها می توان از كاركردهای آن برای انسان بهره جست در غیر این صورت فجایعی مانند سیلاب اخیر و میزان ویرانی ها را شاهد هستیم.
وی با تاكید بر لزوم محاسبه حریم رودها گفت: در برخی مناطق نه تنها حریم و بستر رود محاسبه نشده است بلكه سازه های غیرقانونی در بستر رود ساخته شده است؛ برای نمونه بخش هایی از جاده هزار كه به تازگی ساخته و به جاده اضافه شده است از حریم رودخانه هراز به عنوان یكی از رودخانه های اصلی كشور گرفته شده است به عبارتی عرض رودخانه كم و به جاده اضافه شده است. از این رو شاهد تغییر سرعت آب در رودخانه هراز هستیم.
این كارشناس محیط زیست در بیان نمونه دیگری از تجاوز به حریم رودخانه ها گفت: در شهر آمل نیز بخشی از بستر رودخانه هزار به پاركینگ ماشین ها، شهربازی و خیابان تبدیل شده و تنها بخش اندكی به رودخانه اختصاص یافته است.
وی با انتقاد از ساخت سدهای لاستیكی در برخی شهرها مانند ساری عنوان كرد: در بسیاری از نقاط حادثه خیز كشور شاهد سازه های غیراصولی و غیراستاندارد هستیم كه در آینده منجر به حوادث ناگواری مانند آنچه در این روزها می بینیم، خواهد شد.
این استاد دانشگاه در ادامه تخریب جنگل، چرای مفرط دام، شهرسازی های غیراصولی و پدیده تغییر اقلیم را از جمله عوامل سیلاب های اخیر دانست و بر مقاوم سازی و استانداردسازی سازه های عمرانی و جاده ای تاكید كرد.

**9283**1601**