موانع توسعه روابط هند با ايران و كشورهاي آسياي ميانه

تهران- ايرنا- تارنماي اورآسيا در گزارشي نوشت هند با افزايش حضور در چابهار در صدد افزايش روابط اقتصادي و راهبردي با ايران ،افغانستان و كشورهاي آسياي مركزي است، اما فقدان برنامه جامع و بازي هاي قدرت در منطقه مانع از پيشرفت در اين زمينه خواهد شد.

به گزارش روز چهارشنبه ايرنا به نقل از تارنماي اوراسيا، هند روز 24 دسامبر سال 2018 ميلادي كنترل بخشي از بندر شهيد بهشتي چابهار ايران را به دست گرفت. توسعه اين بندر به عنوان يك گام مهم براي هند در راستاي افزايش سطح توسعه اقتصادي و استراتژيك آن در منطقه محسوب مي شود. هند از طريق پروژه بندر چابهار در تلاش براي ايجاد يك راه حمل و نقل براي تسهيل دسترسي به افغانستان و شورهاي آسياي ميانه است.
با اين حال، براي حصول نتايج مطلوب، ماهيت فعلي مشاركت جمعي هند با ايران، افغانستان و كشورهاي آسياي مركزي به بازنگري قابل توجهي نياز دارد.

** انگيزه هند از روابط با آسياي ميانه
روابط تاريخي، تمدني و فرهنگي از جمله موضوعات مشترك در تعاملات هند با ايران، افغانستان و منطقه آسياي ميانه است. اين سه عامل از زمان آغاز روابط ديپلماتيك هند با اين كشورها، از اهميت ويژه اي برخوردار بوده اند.
در سطح منطقه اي، گاهي اوقات تعاملات هند با اين كشورها، تحت تأثير تلاش هاي متعادل سازي روابط دهلي نو با كشورهاي منطقه و قدرت هاي ديگر قرار گرفته است.
ايران يكي از بزرگترين منبع واردات انرژي هند است و هند پس از چين دومين وارد كننده بزرگ نفت ايران است.
پس از تصويب سياست هاي اقتصادي ليبرال توسط هند، تجارت نفت ميان دهلي نو و تهران افزايش يافت.
در افغانستان نيز، پيش از آغاز جنگ داخلي افغانستان و حكومت طالبان، دهلي نو و كابل روابط نزديك و دوستانه اي با يكديگر داشتند.
در زمان حكومت طالبان در افغانستان، روابط دهلي نو و كابل وارد مرحله نه چندان خوبي شد. اگرچه پيش از حكومت طالبان روابط هند و افغانستان از طريق كمك هاي هند به افغانستان در براي توسعه و آباداني تعريف مي شد.
با اين حال، روابط هند با كشورهاي آسياي ميانه هنوز در ابتداي راه قرار دارد زيرا برخي از كشورهاي منطقه تنها چندين سال است كه به وجود آمده اند.
در واقع تجارت عامل اصلي روابط با كشورهاي آسياي ميانه در سال هاي اخير است؛ البته هند در سال هاي اخير در رزمايش هاي نظامي نيز شركت مي كند.

**موانع بر سر مسائل راهبردي هند
اگرچه هند از روابط صميمانه اي با ايران، افغانستان و كشورهاي آسياي مركزي برخوردار است اما فقدان يك راهبرد جامع، منسجم و مرتبط با روابط دو جانبه منجر به تعامل جمعي محدود هند با كشورهاي مذكور شده است.
'بازي هاي قدرت در منطقه'، 'مانور محدود هند در حوزه دريايي' و 'اتصالات' از موانع گسترش روابط هند با كشورهاي آسياي ميانه است.
تمام اين عناصر تحت تاثير قدرت هاي منطقه اي و فرامنطقه اي نظير آمريكا، روسيه و چين قرار دارند و هند به صورت عمده از رقابت فضاي استراتژيك منطقه جا مانده است.

**استراتژي عمومي هند
استراتژي عمومي هند در قبال ايران، افغانستان و كشورهاي آسياي ميانه را مي توان در دو سطح 'همكاري با كشورهاي منطقه اي و فرا منطقه اي' و 'رويكرد افغانستان محور' در نظر گرفت.
نقش هند در منطقه، به ويژه در افغانستان، همكاري با ايالات متحده و اخيرا با چين بوده است. هند هنور هم تلاش مي كند تا نقش خود را در افغانستان و منطقه گسترش دهد.
اگر رويكرد افغانستان محور، مبناي مشاركت هند در منطقه باشد، هند هنوز راهبردي براي رسيدگي به وضعيت امنيتي افغانستان ندارد. هند با توسعه بندر چابهار، در تلاش براي افزايش حضور محدود خود در حوزه ارتباطات دريايي است.
آساق**9470**1600