۱۸ فروردین ۱۳۹۸ - ۱۶:۲۱
کد خبر 83268249
۰ نفر
كودكان هراسیده از سیل را دریابیم- فائزه طاهری*

به چشمان نگرانی كودكانی فكر می‌كنم كه آن همه آب را یكجا ندیده‌اند و به اضطرابی كه حالا صدای بارانی ملایم هم به جانشان می‌اندازد. اگر خوش شانس باشند و عزیزی را در این سیل از دست نداده باشند، هراس سیل حالا حالاها با آنان است.

بلا كه می‌آید هر كس به اندازه خودش می‌ترسد و نگران می‌شود. اما كودك كه باشی بلا هولناك‌تر است. همه دنیایت، خانه‌ است و همه پناهت آغوش مادر و پدر. اگر معنای سیل برای همه، خانه‌ای ویران‌شده باشد برای كودك دنیایی است به گل نشسته و پدر و مادری كه اگر مانده باشند، حواسشان به بدبختی از دست رفتن خانه و زندگی پرت پرت است.
یادمان باشد اگر وضعیت در منطقه‌ای بحرانی گزارش می‌شود، وضعیت روح و روان ساكنانش بحرانی‌تر و وضع كودكان در این میان به مراتب بدتر است. كودكان پا به پای بزرگسالان با بدنی آسیب‌پذیرتر و روانی حساس‌تر وقایعی را تجربه می‌كنند كه آثارش می‌تواند بر همه سال‌های بزرگسالیشان چون ابری تیره سایه بیافكند.
شاید نتوان انتظار داشت كه همانند كشورهای پیشرفته به همراه نخستین محموله‌های امدادی، گروه‌های روان‌درمان‌گر به مناطق سیل و زلزله‌زده اعزام كنیم. اما می‌توان در قالب گروه‌های كوچك سرگرمی، حواس هراسیده كودكان را از فاجعه رخ داده، پرت كرد.
در روزنامه فرانسوی می‌خواندم كه نخستین مطالبه مردم پس از آتش‌سوزی در آپارتمانی كه پیش از حادثه و آسیب دیدن كسی تخلیه شده بود، این بود كه گروه امداد روانی برای كودكان محل كه شاهد حادثه بوده و ترسیده‌اند مستقر شوند.
«لنور سی تر» (Lenore C. Terr) روانشناسی كه در زمینه آسیب‌های بعد از استرس كار كرده است در مقاله «آسیب‌های كودكی؛ مروری اجمالی و بررسی كلی» در مورد مواجهه كودك با بلایای طبیعی، از شكافی سخن می‌گوید كه به ناگاه در زندگی عادی پدید می‌آید و در جریان آن تحریك روانی از آستانه تحمل فیزیكی، روحی و روانی فرد بیشتر می‌شود. زمان و مكان چنان در تعلیق «فرا زمانی» قرار می‌گیرد كه دیگر حال، گذشته و آینده قابل تشخیص نیست.
«هلن رومانو» (Hélène Romano) فرانسوی در مورد لزوم رسیدگی سریع به كودكان و نوجوانان پس از وقایعی كه به طور گسترده آنان را دچار اضطراب می‌كند، معتقد است: فشار روانی كه می‌تواند به فروپاشی منجر شود، انسان را به اندیشیدن در مورد دلیل واقعه رخ داده وامی‌دارد. در این میان هرچه سن كمتر باشد، منابع عاطفی و شناختی كمتری برای در تحلیل و درك دلیل وقایع دارد.
وقتی این واقعیت كه ظرفیت روحی و روانی هر فرد در مواجهه با سختی‌ها، درك و هضم آن متفاوت است را بگذاریم كنار كودكی كه نخستین تجربه‌های زیستن را می‌گذراند، آنوقت هراس واقعه از دیدگاه كودكان قابل لمس می‌شود. كودكانی كه تجربه امروز، فردایشان را می‌سازد و ترس و وحشت امروز اگر چاره‌ای برای آن اندیشیده نشود، منشا فوبیای بزرگسالی‌شان خواهد شد.
حالا كه آب كم كم در مناطق سیل‌زده فرو می‌نشیند، باید حواسمان به ترومایی باشد كه اندك اندك در روح كودكان آسیب‌دیده بالا می‎گیرد. برایشان فردایی بی هراس سیل و باد و باران بسازیم.
*سردبیر اخبار فرهنگی ایرنا