۱۸ فروردین ۱۳۹۸،‏ ۱۳:۵۸
کد خبر: 83267925
۰ نفر
در مظلومیت كارخانه ماشین سازی تبریز

تبریز - ایرنا - ماشین سازی تبریز به عنوان یكی از نخستین كارخانه های مادر صنعت ایران با حدود نیم قرن قدمت این روزها حال و روز خوشی ندارد؛ البته مشكل این واحد صنعتی قدیمی نه در مسایل مالی، فناورانه و نیروی كار متخصص، بلكه نگاه های سیاسی و جناحی در موضوع واگذاری آن ریشه دارد.

به گزارش ایرنا، كارخانه ماشین سازی تبریز كه در نیمه دوم دهه 1340 شمسی توسط مرحوم مهندس تقی توكلی، از طلایه داران صنعت كشور، در منطقه صنعتی غرب تبریز بنیان گذاشته شد و به زودی به چهره درخشانی در عرصه صنعت ایران و خاورمیانه تبدیل شد، تا اردیبهشت ماه پارسال كه به بخش خصوصی واگذار شد، 11 مزایده ناموفق را تجربه كرده بود.
در نهایت سازمان خصوصی سازی اردیبهشت ماه 1397، این كارخانه مادر صنعتی را پس از كش و قوس های فراوان به شخصی كه به گفته خودش عرق و تعصب محلی داشت و به دنبال نان خور كردن عده ای جوان و بیكار بود، واگذار كرد تا بارقه های امید در چشمان كارگران خسته از بلاتكلیفی چندساله ماشین سازی سوسو زند.
مالك جدید كارخانه ماشین سازی نیز كه بر اساس استعلام های انجام گرفته از نهادهای مسوول، بدهی بانكی نداشت و به قول سیاسیون «اهل» بود، بلافاصله پس از خرید این واحد صنعتی قدیمی، در نشستی با خبرنگاران از برنامه های امیدواركننده اش برای احیای ماشین سازی سخن گفت.
واقعیت نیز این است كه واگذاری ماشین سازی تبریز به بخش خصوصی پس از 11 بار مزایده ناموفق سازمان خصوصی سازی برای فروش و سرباز زدن بانك ها و صندوق های بازنشستگی از تملك آن در ازای رد دیون دولتی، روند امیدوبخشی را طی مر كرد تا اینكه ناگهان رسانه ها از دستگیری فرخ زاده، مالك جدید این واحد، به اتهام فروش 260 میلیون دلار یا یورو ارز دولتی در بازار آزاد، خبر دادند و موج سیاسی «نااهل» بودن مالك كارخانه، بار فضای گفتمان سیاسی مربوط به این واحد را درگرفت.
اما امروز دغدغه اصلی مردم تبریز و كارگران ماشین سازی، فارغ از سوگیری های سیاسی، در مورد این كارخانه صنعتی، تلاش برای سرپا نگه داشتن كارخانه با چشم پوشی از منافع فردی و گروهی، از سوی نمایندگان مجلس، مدیران استانی و مالك كارخانه و سازمان خصوصی سازی است.
به بیان دیگر، افكار عمومی تبریز و كارگران ماشین سازی به دور از هر گونه اظهارات فاضلانه و بی توجه به هر گونه ادبیات سیاسی مثبت یا منفی درباره اتفاقات مرتبط با این واحد صنعتی، از مسوولان و تصمیم سازان انتظار دارند كه هر گونه اقدام آنان نه به تضعیف بیشتر كارخانه، بلكه به حفظ وضعیت فعلی آن در وهله نخست و رونق بیشتر چرخ های تولید آن در مرحله بعدی منجر شود؛ به عبارت دیگر آنان از هر گونه سیاسی كاری و سیاسی بازی در ارتباط با ماشین سازی از سوی هر گروه و جریان سیاسی بیزارند.
در این بین مشاهدات خبرنگار ایرنا از فضای حاكم بر كارخانه ماشین سازی تبریز نیز از روشن بودن چراغ امید در بین كارگران این واحد صنعتی مادر حكایت دارد و تنها خواسته مدیران و كاركنان آن از نهادهای دولتی مرتبط و مالك كارخانه، تعیین تكلیف وضعیت كارخانه با رویكرد سوق دادن آن به سمت تولید بیشتر است.
اما روی دیگر سكه مشكلات مبتلابه كارخانه ماشین سازی تبریز در بحث واگذاری آن، اختلاف تعدادی از نمایندگان مردم تبریز، اسكو و آذرشهر در مجلس شورای اسلامی با سازمان خصوصی سازی در زمینه شكل و كیفیت واگذاری این واحد صنعتی است.
در تبیین این تضاد باید گفت در حالی كه برخی از نمایندگان مردم تبریز در خانه ملت خواستار مدیریت ماشین سازی توسط شستا بوده اند، مدیران سازمان خصوصی سازی معتقدند كه اقدام به این مطالبه، گرفتار آمدن در دور باطل است و در این راستا به خودداری صندوق بازنشستگی فولاد و بانك صادرات از قبول مالكیت این واحد صنعتی در قبال رد دیون دولت به آنها اشاره می كنند.
از این دیدگاه، ماشین سازی به دلیل زیان ده بودن آن در سال های اخیر، جذابیتی برای تملك توسط شركت های زیرمجموعه شستا یا حتی بخش خصوصی نداشته است.
رییس سازمان خصوصی سازی با اشاره به برگزاری 11 بار مزایده بی نتیجه فروش كارخانه ماشین سازی در هفت هشت سال اخیر می گوید: در مورد ماشین‌سازی ما هیچ اعتراضی در مورد نحوهٔ قیمت‌گذاری آن نداشتیم، هیچ مشكلی در مورد اهلیت نداشتیم تا پیش از ماجراهای بازرسی ارزهای دولتی مشكلی نبود.
میرعلی اشرف پوری حسینی كه این روزها با هجمه برخی از نمایندگان مجلس درباره واگذاری ماشین سازی به بخش خصوصی مواجه است، توضیح می دهد: طبق آمار و گزارشی كه ما داریم {مالك جدید} حدود ۳۰۰ نفر را در ماشین‌سازی دعوت به كار كرد، ماشین‌سازی‌ای كه زیان‌ده بود و چرخش نمی‌چرخید و مشكل داشت، كارگران تحصن می‌كردند می‌آمدند جلوی فرمانداری، اما او آمد ۳۰۰ نفر را هم اضافه كرد. هنوز برای آن‌ها كار ایجاد نكرده بود، ولی نان‌خورش را زیاد كرد. این دقیقاً همان چیزی است كه ما در بحث خصوصی‌سازی دنبال می‌كنیم و دوست داریم در هر بنگاهی كه ایجادشده و واگذار می‌كنیم سطح اشتغال بالا برود.
وی تشریح می كند: درست است برای آن آقایی كه مالك و مدیر است هزینه تولید می‌شود، ولی دوست داریم اشتغال حفظ و زیاد شود. ایشان تعهدی نداشت كه چندصد نفر اضافه كند ولی این كار را كرد. طبق آماری كه نمایندهٔ ایشان به ما داده است ایشان حدود ۴۰ میلیارد تومان در طول 10 ماه گذشته در آنجا خرج كرده است، بخشی از حقوق كارگران را از جیب می‌دهد به دلیل اینكه ماشین‌سازی هنوز درآمد ندارد. پس در خصوص اهلیت ایشان اتفاق خاصی نیفتاده بود كه كسی ناراحت بشود غیر از اینكه ایشان پیش ‌از این دلار دولتی دریافت كرده و بابت آن باید پاسخ بدهد، ازآنجا ناگهان ایشان نااهل شد و پیش از ن هیچ‌كس اعتراضی به اهلیت ایشان نداشت.
رییس سازمان خصوصی سازی در پاسخ به اظهارات برخی نمایندگان مجلس مبنی بر ارزان فروشی ماشین سازی به مالك جدید آن نیز می گوید: حالا یكی آمده می‌گوید این شركت ۱۰ هزار میلیارد تومان می‌ارزد، می‌گویم كجا زندگی می‌كنی؟ می‌گویم این شركت را كسی ۶۱۱ میلیارد تومان قبول ندارد. جای طلبش هم بدهید قبول ندارد.
پوری حسینی درباره اختلافش با نمایندگان مجلس در این خصوص نیز معتقد است: ریشهٔ دعوای عزیزان با من در مورد ماشین‌سازی تبریز، دلیلش نه ارزان‌فروشی است نه گران‌فروشی نه اهلیت و نه فلان. آقایان از روز اول اصرار داشتند كه شما اینجا را به شستا بدهید، همین شستایی كه آقای رئیس‌جمهور می‌گوید هر چه دار و ندار دارد باید بفروشد.
وی یادآوری می كند: ما از سال ۹۳ دیگر بابت رد دیون نمی‌توانیم چیزی به كسی بدهیم. سال ۹۴ مجلس گفت فقط باقیماندهٔ مطالبات صندوق بازنشستگی فولاد را می‌توانید به آن سهم بدهید ولا غیر كه ماشین‌سازی تبریز را با اِذن و مجوز مجلس به آن دادیم.
وی ادامه می دهد: وقتی ما این شركت را دادیم به صندوق بازنشستگی فولاد، برخی نمایندگان مجلس و تعدادی دیگر از آقایان در مجلس جلسه گذاشتند گفتند سازمان خصوصی، ماشین سازی را به شستا بدهد، من هم محترمانه و مؤدبانه در جلسه شركت كردم، گفتم این شركت دیگر برای دولت نیست كه با مصوبهٔ مجلس بخواهید آن را به شستا بدهید، كما اینكه اگر برای دولت هم بود ممنوع بود كه به‌عنوان بدهی دولت به شستا بدهیم، این اكنون مال بخش خصوصی است، برای صندوق بازنشستگی دولت است.
رییس سازمان خصوصی سازی تشریح می كند: از شستا پرسیدیم كه آیا حاضر است ماشین سازی را به همان قیمت كه سال گذشته دادیم، نقد بخرد؟ پاسخ دادند ما طلب مان را می‌خواهیم، پول‌نداریم كه بدهیم. گفتم آقایان پس قبول دارید كه نمی‌شود؟ چون یك مال را دولت یك‌بار می‌توان به‌جای بدهی به یك نفر داد؛ این شركت مالِ دولت است یك‌بار به ازای بدهی به صندوق بازنشستگی داده شده است و دیگر نمی‌شود كه دوباره بگوییم به شما هم بدهكاریم این مالِ شما؛ دولت نمی‌تواند یك مال را به دو نفر طلبكار بدهد. به هر زبان و قانونی كه محاسبه كنید این شركت دیگر مالِ دولت نیست.
رییس سازمان خصوصی سازی می گوید: از آن روز مدام آقایان اصرار می‌كنند كه ماشین‌سازی را باید به شستا می‌دادید، سازمان خصوصی‌سازی لجاجت كرد با ما همراهی نكرد و به شستا نداد؛ بگذریم از اینكه شستا چگونه دارد خودش را اداره می‌كند. بگذریم از اینكه شستا خودش هم موظف است همهٔ بنگاه‌هایش را در بازار بفروشد؛ از این‌ها بگذریم، دعوای ما با بعضی از دوستان و عزیزان درباره ماشین سازی ریشه در همین مطلب دارد.
اما نماینده مردم تبریز، اسكو و آذرشهر در مجلس شورای اسلامی نیز می گوید كه در اصل كارخانه ماشین‌سازی را به صندوق بازنشستگی فولاد كه متعلق به شستا است به عنوان رد دیون داده‌اند و پوری‌حسینی وكالت‌نامه‌ای این كارخانه را فروخته است.
محمداسماعیل سعیدی در پاسخ به اظهارات پوری حسینی، رئیس سازمان خصوصی‌سازی، مبنی بر اصرار نمایندگان برای واگذاری ماشین‌سازی به بخش خصوصی توضیح می دهد: مواضع بنده همواره در خصوص ماشین‌سازی صریح و شفاف بوده و در تمام جلساتی كه با رئیس سازمان خصوصی‌سازی یا معاونین این سازمان داشته‌ایم كه برخی از آنها صورت جلسه نیز شده‌اند، تمام تاكید ما بر اهلیت فردی بود كه قرار است واگذاری به وی صورت گیرد.
وی در پاسخ به این سوال كه آیا در جلسات نمایندگان مجلس با مسئولان سازمان خصوصی‌سازی موضوع واگذاری ماشین‌سازی به شستا مطرح شده یا نه، عنوان می كند: در اصل ماشین‌سازی را به شستا واگذار كرده‌اند؛ موضوع این است كه دولت بابت بدهی به صندوق بازنشستگی فولاد به قیمت 1000 میلیارد كارخانه ماشین‌سازی را به عنوان رد دیون به این صندوق داده كه آن هم متعلق به شستا است.
نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسكو در مجلس شورای اسلامی ادامه می دهد: بعد از واگذاری این كارخانه آقای پوری‌حسینی از صندوق بازنشستگی فولاد وكالت‌نامه كتبی گرفته كه این كارخانه را به فروش برساند.
سعیدی تشریح می كند: بعد از این واگذاری در جلسه‌ای با حضور آقای عبدالعلی‌زاده، رئیس سابق هیئت مدیره شستا، آقای ربیعی وزیر سابق كار، رئیس سازمان خصوصی‌سازی و نمایندگانی مانند آقای پزشكیان، فرهنگی، بیگی و بنده، رئیس هیئت مدیره شستا عنوان كرد حال كه این كارخانه به صندوق واگذار شده آن را به شستا بدهید تا طرح توسعه‌ای را كه برایش داریم، اجرایی كنیم و وزیر كار نیز با این مساله موافقت كرد، اما آقای پوری‌حسینی عنوان كرد كه به آقای روحانی قول داده‌ام از قبال واگذاری به بخش خصوصی 18 هزار میلیارد پول تامین كنم و 1000 میلیارد تومان هم روی ماشین‌سازی حساب باز كرده‌ام.
نماینده مردم تبریز، اسكو و آذرشهر در مجلس تاكید می كند: واگذاری ماشین‌سازی به شستا نظر نمایندگان نبود، بلكه وزیر كار و رئیس هیئت مدیره شستا كه صندوق بازنشستگی فولاد متعلق به آنان است، چنین پیشنهادی دادند و ما هم گفتیم اگر كسی وجود دارد كه پول نقد و اهلیت دارد، كارخانه ماشین‌سازی را به وی واگذار كنید.
حال اما آنچه كه اهمیت دارد، هم افزایی برای حفظ كارخانه ماشین سازی و كمك به توسعه فعالیت های آن بر مبنای نیروی كار متخصص و ورزیده و نیم قرن انباشت تجربه موجود است؛ به عبارت دیگر افكار عمومی خواستار كنار گذاشته شدن اختلافات میان سازمان خصوصی سازی و نمایندگان مجلس، با هدف احیای این واحد صنعتی و رفع نگرانی یك هزار و 120 كارگر آن از بلاتكلیفی است.
مدیرعامل كارخانه ماشین سازی تبریز نیز با اشاره به پرداخت بدهی های آن توسط مالك جدید در 10 ماه گذشته مدعی است كه این واحد صنعتی، پویا و زنده است، به چرخه تولید برگشته و احیای آن نماد جهاد اقتصادی مدنظر رهبر معظم انقلاب است.
نصیر شكرانه به ایرنا توضیح می دهد: كارخانه ماشین سازی در زمان واگذاری به مالك جدید حدود 2 هزار میلیارد ریال بدهی داشت و حقوق، عیدی و پاداش پرسنل و كارگران در سال 96 پرداخت نشده بود؛ زمان واگذاری تولید در این كارخانه تقریبا متوقف بود و شركت متعهد به تحویل 64 دستگاه بود.
مدیرعامل كارخانه ماشین سازی تبریز می گوید: نخستین گام مالك جدید كارخانه پرداخت 80 میلیارد ریال از بابت بدهی، حقوق و پاداش پرسنل و كارگران بود و در مرحله بعد 70 میلیارد ریال بدهی سال های گذشته كارخانه ماشین سازی و شركت ریخته گری آن به بانك ها تسویه و سپس سند توقیفی ماشین سازی آزاد شد.
وی با اشاره به اینكه در زمان واگذاری كارخانه ماشین سازی به مالك جدید ماهانه 6، 7 دستگاه انواع دستگاه تراش در آن تولید می شد، گفت: با برگزاری جلسات تولید هفتگی افراد دخیل در تولید، تعداد دستگاه های تولیدی ماشین سازی در هفته به 16 دستگاه و در هر ماه به بیش از 60 دستگاه رسید و 9 دستگاه با كیفیت بالا نیز برای آلمان تولید شد كه یك محموله آن در روزهای پایانی سال گذشته به این كشور صادر شد.
به گفته شكرانه، مالك جدید كارخانه ماشین سازی 500 میلیارد ریال به عنوان قسط اول به سازمان خصوصی سازی و 480 میلیارد ریال از بابت بدهی به سازمان گسترش پرداخت كرده است.
وی با اشاره به اینكه هم اكنون هر ماه 42 میلیارد ریال به عنوان هزینه جاری در ماشین سازی صرف می شود، اضافه می كند: این كارخانه به روال عادی تولید برگشته و بخشی از تولید به فروش رفته و بخشی نیز به ارزش 160 میلیارد ریال در انبار ذخیره شده است.
مدیرعامل كارخانه ماشین سازی تبریز با اشاره به اینكه تاكنون حقوق، پاداش، عیدی و مزایای یك هزار و 120 كارگر كارخانه و شركت ریخته گری پرداخت و بخشی از حقوق فروردین آنان نیز از محل تولید تامین شده است، یادآوری می كند: تولید ماشین سازی از اسفند پارسال به بیش از 20 دستگاه در هر هفته رسیده است.
وی توضیح می دهد: این كارخانه در زمان واگذاری حدود 433 نفر نیروی انسانی داشت كه اكنون این تعداد به 720 نفر رسیده و 400 نفر نیز در ریخته گری شاغل هستند.
شكرانه با اشاره به حواشی و جوسازی های برخی افراد برای كارخانه ماشین سازی با اغراض سیاسی می گوید: این گونه اقدام ها به نوعی بی مهری به صنعت و كشور است و به منافع ملی و صنعتی آسیب می زند.
مدیرعامل كارخانه ماشین سازی تبریز با درخواست از مسئولان و متولیان امر برای حمایت از این مادرصنعت یادآوری می كند: سیاست مداران و متولیان امر باید به این كارخانه به عنوان پشتوانه صنعتی منطقه نگاه كنند و با حمایت از آن موجب رشد صنعت و اقتصاد استان شوند.
وی، راه اندازی كارگاه آهنگری كارخانه ماشین سازی بعد از 12 سال تعطیلی كامل را از دیگر برنامه های آن اعلام و اضافه می كند: با راه اندازی این كارگاه برای 60 نفر در 2 نوبت كاری اشتغال ایجاد می شود و در مرحله اول قرارداد، تحویل گلوله های فولادی شركت مس سونگون در نیمه اول سال آینده به میزان 600 تن بسته شده است.
گروه ماشین سازی تبریز با بیش از 50 سال قدمت یكی از بزرگترین كارخانه‌های شهر تبریز واقع در قراملك و تولیدكننده انواع ماشین‌های صنعتی همانند انواع ماشین‌ابزار، كمپرسورهای صنعتی، پمپ‌های آب، الكترو موتور، لیفت تراك، انواع موتورهای دیزلی، ماشین آلات نساجی، ماشینهای تراش، ماشین های فرز، ماشین های مته، قطعات ریخته و دستگاه‌های سی ان سی است.
این كارخانه در سال های اخیر به دلیل واگذاری های نادرست با مشكلات متعددی در مسیر فعالیت خود مواجه بوده است.
518