موسیقی تلفیقی؛ راه نجات موسیقی سنتی

تهران-ایرناپلاس- پیروز ارجمند آهنگساز و موسیقیدان، از آینده موسیقی تلفیقی در سال 98 و بایدها و نبایدهای عرصه موسیقی در سال جدید گفت.

پیروز ارجمند، آهنگساز و عضو كانون آهنگسازان سینمای ایران، درباره موسیقی تلفیقی كه طی چند سال اخیر مورد حمایت هنرمندان و مخاطبان موسیقی قرار گرفته و آینده‌اش در سال 98 ، به خبرنگار ایرناپلاس گفت: موسیقی تلفیقی در دهه اخیر خیلی رشد كرده و شاید یكی از راه‌های نجات موسیقی است. چون موسیقی سنتی ایرانی به‌طور كامل ظرفیت پاسخگویی به نیازهای نسل جوان را ندارد و از طرفی هم به دلیل اینكه این نسل، هویت و ریشه خود را در موسیقی ایرانی می‌بیند، علاقه دارد از آن هم استفاده كند. موسیقی تلفیقی راه نجاتی بود برای رسیدن به یك ژانر جدید در این عرصه كه به‌طور كلی در 6 دهه اخیر بیشتر به سمت كارهای اركسترال می‌روند، یعنی اركسترهایی كه مبتنی بر موسیقی كلاسیك غرب بودند، در سال‌های اخیر با موسیقی پاپ، جاز و موسیقی سبك روز دنیا تركیب شده و دسترسی بیشتری برای موسیقی ایرانی ایجاد شده كه اتفاق خوب و قابل‌تأملی است.

**عبور موسیقیدان‌ها از مرزهای جغرافیایی

«قطعاً این نوع موسیقی در سال 98 رشد می‌كند. در دنیا این اتفاق افتاده كه موسیقی‌دان‌ها از جغرافیای سیاسی تبعیت نمی‌كنند. بنابراین نسل جدید بدون هیچ دغدغه و نگرانی از موسیقی‌های متفاوت در ملل مختلف و با فرهنگ‌های متفاوت برای خلق و اجرا استفاده می‌كنند. از این جهت می‌توان گفت ما در دهه اخیر وارد دوره جدیدی شده‌ایم كه این روند ادامه خواهد داشت و متوقف نخواهد شد، چون تا كنون ما مرزهای سیاسی را برداشته‌ایم.»

**بحث معیشتی و رفاهی

ارجمند در پاسخ به این پرسش كه مدیران و مسئولان كلان عرصه موسیقی باید بیشتر به كدام یك از ابعاد این حوزه در سال 98 توجه كنند، عنوان كرد: در این قسمت ما دو بخش داریم. یك بخش، بحث‌های معیشتی و رفاهی هنرمندان است؛ فرقی ندارد چه نوازنده اركستر سمفونیك باشد چه یك موسیقیدان محلی. در هر صورت این قشر نیاز به امنیت اجتماعی و مالی دارد چون در حال حاضر این‌ حمایت‌ها كافی نیست. در بحث تأمین مسكن و معیشت به‌طور جدی با این مشكلات مواجه هستند. این مشكلات در موسیقی محلی باعث شده كه بخشی از میراث معنوی ما از بین برود كه این را دیگر نمی‌توان جایگزین كرد. در حالی كه دولت در جاهای دیگر به‌وفور بودجه فرهنگی دارد.

**بودجه وزارت ارشاد در بخش حمایتی

«مثلاً فرض كنید بودجه موسیقی در وزارت ارشاد در بخش حمایتی تقریباً نزدیك به صفر است، یعنی نسبت به بقیه بودجه‌هایش نزدیك به صفر است. یعنی اساساً دولت وظیفه خود نمی‌بیند از بخش خدمات رفاهی-اجتماعی هنرمندان حمایت كند و عزمی برای حل این موضوع ندارند. نكته بعدی كه به نظر من خیلی قابل‌تأمل است، این است كه حامل صوتی در موسیقی در دنیا در حال تغییر است، یعنی از لوح فشرده به دیتا یا حامل‌های صوتی می‎رسد و از طریق فضای مجازی انتقال پیدا می‌كند. طبیعتاً بحث كپی‌رایت و عدم امنیت شغلی هنرمندان مطرح می‌شود.»

** مدیریت دكترین پنهان تجارت موسیقی در بخش خصوصی

این آهنگساز در ادامه با بیان اینكه دولت باید برنامه‌ریزی‌های حمایتی داشته باشد، بیان كرد: از طرفی هم بحث میراث را داریم. موسیقی سنتی و محلی ما بخشی از میراث معنوی ما هستند. تقریباً فعالیتی برای توسعه و گسترش این حوزه و برنامه‌ریزی مدونی وجود ندارد. مثلاً جشنواره‌ای مثل جشنواره نواحی موسیقی كرمان دردی از موسیقی محلی ایران درمان نمی‌كند. این یك مُسَكن كوتاه‌مدت است كه جوابگو هم نیست. من تصور می‌كنم هیچ استراتژی در دولت برای این موضوع وجود ندارد. طبیعتاً هیچ راهبرد و اقدامات عملی هم وجود ندارد. شاید همه این‌ها برگردد به دكترینی كه در زمینه توسعه هنر در ایران وجود ندارد كه موسیقی به‌طور خاص خیلی از این موضوع رنج می‌برد. آن چیزی كه الان موسیقی را مدیریت می‌كند، یك دكترین پنهان تجارت موسیقی در بخش خصوصی است نه عزم دولت. در حالی كه دولت‌ها باید برنامه‌ریزی‌های حمایتی داشته باشند.

** نداشتن برنامه‌ مدون آفت موسیقی است

ارجمند در خاتمه درباره بایدهایی كه دولت باید در عرصه موسیقی به آن توجه داشته باشد، چنین گفت: اگر سال 98 دولت بخواهد به روند قبل ادامه دهد هیچ اتفاقی نخواهد افتاد. نداشتن برنامه‌ مدون آفت موسیقی است. همین كه در پنج سال گذشته هنوز نتوانسته ایم یك سند موسیقی كشور را به پایان برسانیم و مصوبه شورای نظارت فرهنگی را بگیریم نشان می‌دهد عزمی برای تغییر نیست. شاید یكی از دلایلی كه خود من در سال‌های اخیر از هر نوع فعالیت اجرایی گوشه‌گیری كرده‌ام و هیچ مسئولیتی قبول نكرده‌ام و به كارهای دانشگاهی و كارهای شخصی خود می‌پردازم، همین موارد باشد. در حال حاضر در توانمندسازی هنرمندان موسیقی محلی در روستاها و اقتصادشان به‌صورت شخصی كار می‌كنم. باید خودمان این عزم را داشته باشیم كه جلوی از بین رفتن این نوع موسیقی را بگیریم. در سال گذشته، چند برابر دولت برای نگه‌داشت این میراث تلاش كرده‌ام. وقتی من شخصاً می‌توانم این كار را انجام دهم، طبیعتاً افرادی مثل من با بودجه می‌توانند این كار را انجام دهند و من این مسئله را در اوج ناامیدی با برخی از دوستانم پیگیری می‌كنم.

گفت‌وگو از هنگامه ملكی

**اداره كل اخبار چند رسانه ای**ایرناپلاس**