۲ فروردین ۱۳۹۸،‏ ۱۲:۱۱
کد خبر: 83251073
۰ نفر
12سفر خارجی؛ امضای 54 سند همكاری

تهران-ایرنا- رئیس جمهوری در سال گذشته 12 سفر به 10 كشور از مناطق مختلف جهان انجام داد. با این حال حسن ختام سفرهای رئیس دولت دوازدهم عزیمت وی به عراق بود كه به دلیل ابعاد سیاسی، اقتصادی ومعنوی تاریخ ساز شد.

به گزارش روز جمعه خبرنگار سیاسی ایرنا، روابط خارجی ایران در سالی كه گذشت شرایط منحصر به فردی داشته است؛ از سویی دولت ترامپ با اتخاذ سیاست فشار حداكثری به دنبال منزوی كردن ایران از عرصه تعاملات بین المللی بود و از سوی دیگر مجموعه اقدامات دولت و دستگاه دیپلماسی مانع از توفیق دولت ترامپ در دستیابی به این هدف شد. اگرچه از نظر اقتصادی آمریكای ترامپ با استفاده از ظرفیت هایی كه داشته فشارهایی را بر مردم ایران اعمال كرد، با این حال در پیپگیری این سیاست نتوانست همراهی موثری از طرف جامعه بین الملل كسب كند به طوری كه جلسات شورای امنیت سازمان ملل به اذعان ناظران مسائل بین الملل صحنه انزوای بین المللی دولت ترامپ شد.
تعداد سفرهای انجام شده در سطح سران كشورها و حجم اسناد همكاری كه در حضور سران كشورها به امضا رسیده است،نشان می دهد روابط خارجی ایران با وجود فشارهای آمریكا كماكان پویایی خود را حفظ كرده است.
دیپلماسی فعال جمهوری اسلامی و رویكرد تعامل با جامعه جهانی بویژه همسایگان منجر به برنامه ریزی 12 سفر خارجی به 10 كشور تركمنستان، جمهوری آذربایجان، تركیه، چین، سوئیس، اتریش، قزاقستان، آمریكا، روسیه و عراق - میانگین یك سفر در هر ماه - برای رییس جمهوری در سال گذشته شد و در مجموع این سفرها و در حضور وی و مقامات بلندپایه خارجی 54 سند همكاری امضا و مبادله شد.
با توجه به افزایش فشارها و تهدیدهای كه آمریكایی ها برای محدود كردن جمهوری اسلامی ایران داشتند و دارند، سفرهایی كه رییس جمهوری به این 10 كشور داشت و مقام هایی كه در سال 97 در سطوح مختلف به تهران آمدند همواره مورد توجه رسانه ها و تحلیل گران منطقه قرار می گرفت؛ اما سفر بشار اسد رییس جمهوری سوریه به تهران در آخرین ماه سال 97 و همچنین سفر سه روزی رئیس جمهوری به عراق از مهمترین سفرهایی بود كه سال گذشته در سطح سران انجام شد.
سفر «برهم صالح» رئیس جمهوری عراق به تهران هم از سفرهای مهمی بود كه سال گذشته انجام شد این سفر با توجه به اینكه بعد از انتخابات عراق انجام شد واجد معانی زیادی بود. وی اگر چه در سال های گذشته در مقام معاون نخست وزیر این كشور نیز سفرهایی به ایران داشته و كاملا با زبان، فرهنگ ایرانی و فضای جمهوری اسلامی ایران آشنا است، اما آبان ماه و برای اولین بار به عنوان رییس جمهوری عراق به تهران سفر كرد.
«مایتریپالا سیریسنا» رییس جمهوری سریلانكا و «نیكول پاشینیان» نخست وزیر ارمنستان از دیگر میهمانان و از مقام های عالیرتبه خارجی بودند كه در چهارچوب سفر رسمی در طول سال گذشته به تهران آمدند، با رییس جمهوری دیدار و به ترتیب پنج و 2سند همكاری مشترك با مقامات تهران امضاء و تبادل كردند.

**اجلاس سه جانبه تهران
اواسط شهریورماه 97 اجلاس سه جانبه سران روسیه، تركیه و ایران در قالب مذاكرات آستانه برای بحران سوریه در تهران برگزار شد. نشستهایی كه سال گذشته سه بار در سطح سران در پایتختهای سه كشور برگزار شد.این نشست‌هادر واقع حلقه تكمیل كننده نشست‌های مذاكرات صلح آستانه است كه تاكنون 11 دور از آنها برگزار شده است.
نحوه مبارزه با تروریست‌ها بویژه در منطقه ادلب،‌ راهكار تداوم كمك‌های انسان‌دوستانه و تدوین قانون اساسی سوریه و چگونگی پایان دادن به بحران سوریه، مهم‌ترین محورهای مذاكرات آستانه و نشست‌های سران سه كشور ایران، روسیه و تركیه بوده است.
در این نشست روسای جمهور سه كشور در یك بیانیه مشترك با تاكید بر پایبندی مستحكم و مستمر خود به حاكمیت، استقلال، وحدت و تمامیت ارضی جمهوری عربی سوریه و همچنین اهداف و اصول منشور ملل متحد، احترام به این اصول را از سوی همگان ضروری دانستند.روحانی در تهران به شكل جداگانه با همتایان روسی و تركیه خود نیز دیدار كرد.
اجلاس روسای مجالس ایران، افغانستان، پاكستان، تركیه، چین و روسیه نیز از دیگر رویدادهای بی المللی بود اواسط آذر ماه سال گذشته در تهران برگزار شد كه با حضور و سخنرانی رئیس جمهور برگزار شد و در حاشیه آن دیدارها و گفت و گوهای جداگانه ای با مقامات عالی شش كشور منطقه انجام شد.
سال گذشته همچنین رئیس مجلس جمهوری آذربایجان، وزیر اقتصاد تركیه و وزیران خارجه سوریه و تركمنستان و كره شمالی نیز از مقاماتی بودند كه ضمن سفر به تهران و دیدار با همتایان ایرانی خود با روحانی دیدار و گفت و گو كردند.

**سفرهای خارجی رئیس جمهوری از نوروز آغاز شد
برنامه های سفر روحانی از همان ابتدای نوروز 97 و به رسم همسایگی و قرابت فرهنگی و تاریخی با عزیمت به تركمنستان آغاز شد؛ هفتم فروردین ماه حجت الاسلام والمسلمین روحانی به دعوت رسمی«قربانقلی بردی محمداف» رئیس جمهوری تركمنستان عازم عشق آباد پایتخت این كشور شد؛ سرزمینی در شمال شرقی ایران با مرز همجواری حدود یكهزار كیلومتر.
تقویت روابط با همسایگان همواره در صدر سیاست‌های اصولی دولت تدبیر و امید بوده است و سفر به عشق آباد و امضای 13 سند همكاری بیانگر تداوم این رویكرد و توجه دولت دوازدهم به حوزه تمدنی زبان فارسی است.
ایران و تركمنستان طی 26 سال گذشته و از زمان برقراری روابط دیپلماتیك دو كشور بیش از 200 سند همكاری امضاء كرده اند و اسناد جدید در حوزه فرهنگی، علمی، اقتصادی و حمل و نقل به امضاء رسید.
روحانی یك روز پس از سفر به تركمنستان، از ساحل شرقی خزر عازم بندر باكو پایتخت جمهوری آذربایجان در ساحل غربی دریاچه شد؛ سفری دو روزه به دعوت رسمی «الهام علی اف» رئیس جمهوری این كشور با دستاوردهای نوروزی؛ امضاء 8 سند و یادداشت تفاهم همكاری برای تعمیق و گسترش روابط تهران و باكو در حوزه بهداشت، مبادلات فرهنگی، انرژی و اكتشاف نفت، حمل و نقل ریلی ارمغان سفر به باكو بود.

** تركیه بیشترین مقصد سفرهای رییس جمهوری
رفت و آمد با همسایگان رسم فرهنگی دیرینه و یك اصل دیپلماتیك و راهبردی است؛ جدا از روابط تاریخی با همسایه شمال غربی، نقش تركیه در حل بحران سوریه از سوی دیگرمنجر شد این كشور بیشترین مقصد سفرهای خارجی روحانی در سال 1397 باشد. به طوری كه وی در سال گذشته سه بار به تركیه - دوبار به آنكارا و یك بار هم به استانبول- سفر كرد.
نخستین سفر رییس جمهوری به دعوت رسمی «رجب طیب اردوغان» برای شركت در دومین اجلاس سه جانبه رییسان جمهوری روسیه، تركیه و ایران، با محوریت موضوع سوریه در اواسط فروردین 97 انجام شد و مطابق نشست قبلی علاوه بر شركت و سخنرانی و كنفرانس خبری سران سه كشور، روحانی دیدارهای جداگانه ای نیز با ولادیمیر پوتین و رجب طیب اردوغان همتایان روسی و تركیه ای خود داشت.
دومین سفر رئیس جمهوری به تركیه در اردیبهشت ماه به مقصد استانبول، و برای شركت در اجلاس سران كشورهای عضو سازمان همكاری های اسلامی صورت گرفت؛ تحولات فلسطین و بررسی اقدامات جنایتكارانه رژیم صهیونیستی در كشتار مردم مظلوم فلسطین دستور كار این دوره از اجلاس بود كه به صورت فوق العاده برگزار شد.
رییس جمهوری در این اجلاس با ارائه 6 ابتكار و پیشنهاد عملی، از همه مسلمانان و دولت های اسلامی خواست با وحدت در عمل و همكاری و همراهی در ساختن منطقه ای قوی تر و پایدارتر و دوری از منازعات بیهوده و فرساینده، زمینه پایان اشغالگری را فراهم ساخته و منطقه پهناور خاورمیانه و آسیای غربی را یكبار دیگر به مكان همزیستی ادیان ابراهیمی تبدیل كنند.
اما سفر سوم رییس جمهوری به تركیه هفت ماه بعد در آذرماه 97 انجام شد؛ این سفر به مقصد آنكارا و برای شركت در پنجمین جلسه شورای عالی روابط راهبردی ایران و تركیه بود؛ در این نشست دو سند همكاری به امضاء بین مقامات تهران – آنكارا به امضاء رسید.
ایده تشكیل شورای عالی روابط راهبردی دو كشور نتیجه اولین سفر روحانی به تركیه در دولت یازدهم بود و بر اساس آن روسای جمهوری اسلامی ایران و تركیه روابط 30 میلیارد دلاری را هدف گذاری كردند.

** اجلاس شانگهای و نشست كشورهای حاشیه خزر
رئیس جمهوری در سال گذشته دو سفر دیگر، یكی در ماه های خرداد و مرداد 97 انجام داد. روحانی خرداد ماه برای حضور در اجلاس سران همكاری شانگهای به پكن پایتخت چین در شرق آسیا سفر كرد.
حضور در اجلاس و سازمان های منطقه ای نشان می دهد موقعیت راهبردی ایران در پیوند شرق وغرب از یك سو و شمال و جنوب از سوی دیگر، فرصت مناسبی را فراهم می كند تا با بهره گیری از امكانات بندری در خلیج فارس و دریای عمان و شبكه حمل و نقل ریلی در كشور، زمینه اتصال شرق آسیا به آسیای میانه و اروپا از طریق كریدور شمال- جنوب و جنوب - غرب فراهم می كند.
تلاش دیپلماتیك مقامات دولت آن هم در سطح عالی و در جایگاه سران در چنین اجلاسی، بیانگر آن است كه جمهوری اسلامی به نقش خود در برقراری صلح و ثبات و توسعه منطقه ای واقف بوده و با توجه به ظرفیت های قابل توجه خود همچون جمعیت جوان و تحصیل كرده، منابع غنی انرژی، معادن بی شمار و موقعیت ژئوپولیتیك، به عنوان شریكی مستقل و مطمئن آماده گسترش همكاری های اقتصادی منطقه ای و بین المللی است.
رییس جمهوری در سفر به چین كه چهار روز طول كشید،علاوه بر سخنرانی در اجلاس شانگهای، با «ممنون حسین»، «ولادیمیر پوتین»، «محمد اشرف غنی»، «الكساندر لوكاشنكو» و «خالتما باتولگا» رییسان جمهوری پاكستان، روسیه، افغانستان، بلاروس و مغولستان و همچنین «نارندرا دامورداس مودی» نخست وزیر هند نیز دیدار و گفت و گوكرد.
مقامات ایران و چین در حاشیه این اجلاس كه هجدهمین دوره آن بود، در حضور «حسن روحانی» و «شی جین پینگ» رئیسان جمهوری دو كشور با هدف توسعه بیش از پیش مناسبات، چهار سند و یادداشت تفاهم همكاری در حوزه پیشگیری و مبارزه با تولید غیرقانونی، قاچاق و سوء مصرف مواد مخدر، داروهای روان گردان و پیش سازها، تفاهم نامه فیمابین سازمان بورس و اوراق بهادر و طرح كمربند و راه امضا كردند.
دكتر روحانی مرداد ماه نیز برای شركت در پنجمین اجلاس سران پنج كشور حاشیه خزر قزاقستان سفر كرد؛ این نشست برای امضاء كنوانسیون 24 ماده ای رژیم حقوقی دریای خزر با حضور سران كشورهای ایران، روسیه، قزاقستان، آذربایجان و تركمنستان در شهر آكتائو قزاقستان برگزار شد، این سند كه در اكتائو قزاقستان به تایید سران پنج كشور حاشیه خزر رسید، در تاریخ هفتم شهریور 97 به تصیب هیات وزیران رسید.

**سفر اروپایی روحانی و امضا 7 سند همكاری در برن و وین
پیش از سفر به قزاقستان، رئیس جمهوری در تیرماه به دو كشور سوئیس و اتریش نیز سفر كرده بود؛ این سفر با هدف تحكیم روابط با كشورهای اتحادیه اروپا از جمله سوئیس و اتریش و استفاده از ظرفیت های گسترده همكاری برای تقویت روابط تهران با برن و وین صورت پذیرفت.
در جریان این سفر چهار روزه اروپایی مقامات ایران و سوییس 3 سند همكاری در حوزه علمی، اقتصادی و بهداشتی امضا كردند؛ همچنین 4 تفاهم نامه همكاری میان مقامات ایران و اتریش در زمینه های حمل و نقل، مدیریت منابع آب، انرژی های تجدیدپذیر و همكاری معدنی كه در حضور رئیس جمهوری ایران و صدراعظم اتریش به امضا رسید، رهاورد سفر به وین بود.

**رهاوردهای سفر روحانی به نیویورك
رئیس جمهوری مهر ماه سال گذشته برای سخنرانی در هفتاد و سومین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد تهران راهی نیویورك شد.سخنرانی و تبیین مواضع جمهوری اسلامی ایران در خصوص آخرین تحولات منطقه‌ای و بین المللی در مجمع عمومی، سخنرانی در اجلاس صلح برای بزرگداشت نلسون ماندلا در صحن عمومی سازمان ملل و دیدار و گفت و گو با رییسان جمهوری كوبا، بولیوی، سوییس و ونزوئلا و نخست وزیران كشورهای نروژ ارمنستان، بلژیك انگلیس و مالزی و ایتالیا و رییس اجرایی هیات دولت افغانستان و مدیر اجرایی صندوق بین المللی پول و رییس كمیته بین المللی المپیك، از مهمترین برنامه های حضور پنج روزه رئیس جمهوری در آمریكا بود.
سفر روحانی فرصتی بود تا هم مواضع جمهوری اسلامی ایران تا حد امكان برای جهان تبیین ،و هم با بسیاری از كشورها در درباره روابط دوجانبه و تحكیم مناسبات صحبت شود؛ جلسه شورای امنیت هم درست برعكس نیت و نقشه آمریكایی ها برای سوءاستفاده از ریاست دوره ای شان بر این شورا به نشستی برای حمایت قاطع از برجام تبدیل شد.
سفر سال گذشته دكتر روحانی یك رهاورد دیگر هم داشت؛ اثر تاریخی سردیس هخامنشی مربوط به 2 هزار و 500 سال قبل كه در آمریكا بود، بازپس گرفته شد و به عنوان اثر تاریخی كه متعلق به ملت ایران است همراه رئیس جمهوری به كشور برگردانده شد.

** اجلاس سوچی، نشست ورشو را خنثی كرد
چهارمین نشست روحانی، پوتین و اردوغان روسای جمهوری ایران، روسیه و تركیه این بار در بندر سوچی در روسیه اواخر بهمن ماه و در شرایط خاصی برگزار شد، هیاهو و تبلیغاتی كه آمریكایی ها برای نشست ورشو به راه انداخته بودند عملا تحت الشعاع اجلاس سوچی قرار گرفت.
نشست های سه جانبه به طور كلی با هدف بررسی روند و نتایج مذاكرات آستانه و آغاز فرایند های سیاسی داخلی در سوریه با محوریت تبادل نظر مبارزه مشترك با تروریسم منطقه ای و بازگرداندن آرامش، بازگشت آوارگان و برقراری ثبات سیاسی در سوریه است؛ نتایج مذاكرات موسوم به روند آستانه و آغاز فرآیندهای سیاسی داخلی، تمامیت ارضی، حاكمیت اراده عمومی مردم سوریه و همچنین همكاری در دوران بازسازی این كشور است.
اگر چه بحران سوریه موضوع این نشست ها بوده است، اما در حاشیه آن دیدارهای دو جانبه هم انجام شد و روحانی در دیدار های جداگانه با رییسان جمهوری تركیه و روسیه دیدار و درخصوص مسائل دو جانبه، منطقه ای و بین المللی بحث و تبادل نظر كرد.

** روحانی در روز روشن به عراق سفر كرد
عراق آخرین مقصد سفرهای خارجی رئیس جمهوری در سال 97 بود؛ سفری تاریخی كه در ششمین سال ریاست جمهوری روحانی انجام شد و در همان ساعات اولیه بازتاب جهانی پیدا كرد و در فضای مجازی با هشتگ «سفر در روز روشن» بین كاربران شبكه های اجتماعی دست به دست شد؛ «روز روشن» طعنه و كنایه ای به سفر مخفیانه و شبانه دونالد ترامپ به عراق در چند ماه قبل بود كه به طورغیرمنتظره و خارج ازعرف دیپلماتیك به عراق سفر كرده بود.
ترامپ در جریان این سفر شبانه در پایگاه عین الاسد با اذعان به محرمانه بودن این سفر گفت:«خیلی غم انگیز است، هفت تریلیون دلار در خاورمیانه هزینه كنی و بعد ناچار باشی در كمال پنهان كاری به این منطقه بیایی و هر كاری انجام دهی تا سالم به مقصد برسی.»
سفر رئیس جمهوری به عراق ابعاد و دستاوردهای سیاسی و اقتصادی داشت؛ «رایگان شدن روادید» مسافران و تجار و بازرگانان و گردشگران دو كشور و تعهد طرفین به اجرای پیمان 1975 و لایروبی سریع رودخانه مرزی از برجسته ترین رهاوردهای آخرین سفر خارجی در سال 97 بود كه به قول محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه كه همراه رییس جمهوری به عراق رفته بود و در حساب توییتری خود نوشت:«امروز رهبران دو كشور اعلامیه تاریخی مشتركی صادر كردند كه یكی دیگر از بقایای جنگ صدام (بر ضد مردم ایران) را از میان برداشت.»
حل مسائل مرزی ایران و عراق، احیای معاهده 1975 (الجزایر) و لایروبی اروند رود (شط العرب) برای دو كشور و به ویژه منطقه جنوب ایران و از طرفی با وجود سفر سالیانه بیش از 3 میلیون عراقی به ایران و بیش از دو میلیون نفر زائر ایرانی به عراق، توسعه گردشگری از نظر اقتصادی، فرهنگی و حتی سیاسی از اهمیت زیادی برخوردار است، كه رایگان شدن روادید سفر به دو كشور، می تواند در توسعه گردشگری و افزایش تعداد مسافران و زائران و كاهش اتكای اقتصاد به نفت موثر باشد .
توافق در زمینه همكاری در حوزه انرژی، برق و نفت و گاز ،كاهش تعرفه های تجاری و حتی حذف تعرفه برخی اقلام و همچنین احداث شهرك های صنعتی در مرزهای دو كشور، تسهیل صدور روادید تجاری فعالان اقتصادی در چهارچوب امضای پنج سند و توافق نامه همكاری، در ششمین سال كاری دولت تدبیر و امید و نخستین سفر رییس جمهوری به عراق در این دوران، خیر و بركاتی بوده كه حاصل این «سفر روحانی» است كه خداوند نصیب دو ملت كرد.
سفر سه روزه رییس جمهوری اسلامی ایران به عراق جدا از دستاوردهای اقتصادی و سیاسی، سفری «معنوی و روحانی» بود؛ تشرف به حرم های مقدس و زیارت مضجع شریف امامان(ع) در شهرهای كاظمین، كربلا و نجف، این سفر سه روزه تاریخی را معنوی و روحانی كرد.
روحانی همچنین در نجف اشرف با حضور در بیت آیت الله العظمی سیدعلی سیستانی در نجف اشرف، با این مرجع عالیقدر شیعیان دیدار و سپس با آیات عظام «محمد اسحاق فیاض» ، «بشیر نجفی» و «محمدسعید حكیم» نیز دیدار و گفت و گو كرد.
مروری بر رفت آمدهای دیپلماتیك در سطح سران و سطوح پایین تر نشان می دهد كه دولت دوازدهم در راستای تنوع بخشی به شركای خود سفرهایی به كشورهای مختلف داشته و میزبان مهمانانی از كشورهای مختلف بوده است با این حال گذشته از مشاركت جدی در اجلاس سران آستانه، ارتباط موثر با همسایگان اولویت نخست دولت بوده است به طوری كه نخستین سفر وی به كشور تركمنستان بود و آخرین سفر وی هم به عراق انجام شد. هرچند این سفرها تنها ظاهر روابط پویای ایران با كشورهای دیگر و همسایگان است و رفت و آمدهای گسترده ای در سطوح پایین تر بین مقامات مختلف اجرایی برقرار بوده است.
سیام**3070**2021**