ستاد انرژی به دنبال طرح‌های دارای خروجی ملموس است

تهران- ایرنا- دبیر ستاد انرژی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری می‌گوید: دیگر نمی‌خواهیم در ستاد انرژی به دنبال طرح، پروپوزال، امكان‌سنجی یا پتانسیل‌سنجی آنهم تنها برای خاك خوردن در قفسه‌ها باشیم، این كارها بس است و به دنبال اقداماتی هستیم كه دارای خروجی ملموس باشد و مشكلی از مشكلات كشور را رفع كند.

به گزارش خبرنگار گروه علمی ایرنا، ستاد توسعه فناوری انرژی یكی از ستادهای معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری است كه ماموریت اصلی آن حمایت از شركت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها و همچنین شناسایی، جذب و حمایت از ایده‌های نوآورانه و توسعه فناوری‌ها به منظور بهینه‌سازی انرژی و حفظ محیط زیست كشور است.
ستادی كه از اواسط مردادماه امسال، «كامبیز مهدی زاده فرساد» متولد سال 1364 و دكترای رشته نفت، مسئولیت آن را برعهده گرفته است و البته نخستین اقدام او توجه به «صلاح‌الدین كامرانی» دانش‌آموخته جوان مریوانی بود كه با وجود داشتن مدرك دكترای زمین‌شناسی به كارهای خدماتی مشغول بود.
مهدی زاده با گماردن كامرانی به عنوان یكی از كارشناسان ستاد توسعه فناوری انرژی، نشان داد كه بدون هیچگونه تعارف قصد بهره‌گیری از توانمندی جوانان نخبه در جای جای كشور را دارد.
كامرانی كه مدرك دكترای زمین‌شناسی خود را با گرایش منابع آب زیرزمینی از دانشگاه خوارزمی تهران دریافت كرده است مدتی از سر ناچاری و بیكاری در انبار مواد شیمیایی شركت نفت در اهواز كار می‌كرد و كلیپی از شرایط و محیط كارش در فضای مجازی منتشر شد كه بازتاب گسترده‌ای داشت. او این روزها به عنوان كارشناس آب و نفت در ستاد توسعه فناوری انرژی مشغول به كار شده است.
مهدی زاده كه اصالتا تبریزی و از جوانان نخبه كشورمان است در مسابقات و نمایشگاه بین‌المللی اختراعات آمریكا در سال 1394 كه با حضور نمایندگان بیش از 80 كشور دنیا برگزار شد، سرتیمی اعضای تیم نخبگان ایران را برعهده داشت و طرح ایران حائز مدال طلا و همچنین برنده جایزه ویژه این مسابقات شد.

** شعار نمی‌دهم، عمل‌گرا هستم
دبیر ستاد فناوری حوزه انرژی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری یكی از چالش‌های فعلی كشور را تمركز بیش از اندازه بر مباحث تئوری بدون هیچگونه خروجی دانسته و می‌گوید: «ما احتیاج به شو و نمایش نداریم، اینكه در تولید مقالات علمی از جایگاه خوبی در دنیا برخوردار باشیم بسیار ارزشمند است اما آیا در تولید محصول و تجهیزات دانش‌بنیان نیز پیشرفت داشته‌ایم؟»
مهدی زاده كه روز دوشنبه با خبرنگار گروه علمی ایرنا سخن می‌گفت، با اشاره به برنامه ارائه شده خود به «سورنا ستاری» معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری تاكید كرد: همانطور كه در این برنامه اعلام كرده‌ام دیگر نمی‌خواهیم در ستاد انرژی به دنبال طرح، پروپوزال، امكان‌سنجی یا پتانسیل‌سنجی آن هم تنها برای خاك خوردن در قفسه‌ها باشیم، این كارها بس است، ما به دنبال اقداماتی هستیم كه دارای خروجی ملموس باشد و مشكلی از مشكلات كشور را رفع كند.
دبیر ستاد فناوری انرژی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری معتقد است كه انجام سه پروژه منتهی به محصول، بهتر از 100 پروژه در قالب طرح و پروپوزال و كاغذ است.
وی با اشاره به موازی‌كاری‌های مطالعاتی و پتانسیل‌سنجی در حوزه انرژی در پژوهشگاه‌های نیرو، نفت، علوم و همچنین ستاد فناوری انرژی و تهیه انواع و اقسام طرح‌های بدون خروجی در طول سال‌های گذشته، بیان كرد: متاسفانه معلوم نیست كه این مطالعات و طرح‌ها چه زمانی قرار است به محصول تبدیل شود.
مهدی زاده ادامه داد: اینكه گزارش می‌دهیم در ستاد انرژی معاونت علمی 100 پروژه را حمایت كرده‌ایم باید مشخص شود كه این حمایت از چه جنس بوده و چند پروژه منجر به تولید محصول و ورود به بازار شده است.
وی گفت: الان هر طرح مطالعاتی كه به ستاد می‌آید مورد بررسی كارشناسی قرار می‌گیرد اما اولویت ما این نیست، زیرا خروجی و محصول ندارد و ما بیشتر به دنبال طرح‌هایی هستیم كه در راستای بهبود عملكرد سیستم و رفع مشكل از كاغذ پیاده‌سازی و عملیاتی شود.
مهدی زاده در ادامه، رویكرد اصلی ستاد انرژی را تجمیع همه فعالان حوزه دانش‌بنیان در بخش انرژی و حمایت از پروژه‌های مطالعاتی منتهی به خروجی و محصول دانست و تاكید كرد: از این پس ارائه طرح‌های مطالعاتی بدون هیچ گونه خروجی به این ستاد ممنوع است.
مشاور معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری معتقد است: امروز تنها پول دوای همه دردها نیست و با ایجاد شركت‌های خصولتی، مشكلات رفع نمی‌شود بلكه طبق اصل 44 بایستی به سمت حمایت از بخش خصوصی گام برداشت.
وی می‌گوید: وظیفه اصلی ما این است كه به عنوان یك كاتالیزور و تسهیل‌گر برای افزایش سرعت تاثیرگذاری شركت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها در حوزه انرژی عمل كنیم.

** تغییر در تركیب اجرایی و تسریع در فرآیندهای ستاد انرژِی معاونت علمی
دبیر ستاد توسعه فناوری انرژی معاونت علمی برای دستیابی سریع‌تر به اهداف تعیین‌شده، در ابتدای شروع به كار خود در این ستاد دست به اقدامات جدیدی زده است و تركیبی از افراد جوان و مسن اما با تجربه را در ستاد انرژی به عنوان معاونان خود برگزیده است.
مهدی زاده می‌گوید: اكنون افراد متخصص و صاحب‌نظر در ستاد توسعه انرژی مستقر شده‌اند و این باعث شده است روند پیگیری كارها برخلاف گذشته سرعت بیشتری به خود گیرد و مدت زمان پیگیری كارها در ستاد انرژی كاهش محسوسی داشته است.
وی گفت: هم اكنون بسیاری از مراجعه كنندگان و كسانی كه به نوعی خواهان همكاری با ستاد انرژی معاونت علمی هستند، تعجب می‌كنند كه در ظرف یكی دو هفته به آنها پاسخ نهایی داده می‌شود در صورتی كه در دوره‌های قبل این فرآیند حداقل سه تا چهار ماه زمان می‌برد.
مشاور معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری گفت: متاسفانه حتی از دهه 80 نیز بسیاری از پروژه‌های نا تمام در ستاد انرژی وجود داشته است كه منتج به نتیجه نشده‌اند و ما قصد ساماندهی آنها را داریم.

**حوزه انرژی بازیگر اصلی اقتصاد كشورها
امروزه حوزه انرژی در دنیا بخش بسیار مهم و اثرگذار و از بازیگران اصلی اقتصاد كشورها محسوب می‌شود و البته به گفته دبیر ستاد توسعه فناوری انرژی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، این بخش متاسفانه با وجود برخورداری كشورمان از ذخائر عظیم انرژی همچون نفت و گاز و لزوم توسعه فناوری و تكنولوژی‌های جدید، مورد غلفت واقع شده است.
مهدی زاده به نكته جالبی اشاره می‌كند و می‌گوید: شاعر بزرگ ایرانی؛ سعدی در قرن هفتم در اشعار خود، مردم سرزمین‌مان را به استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر تشویق كرده بود ولی ما در همه این سالها از این نعمات خدادادی غافل بوده‌ایم.
وی در ادامه درخصوص فلسفه تشكیل ستاد توسعه فناوری انرژی در معاونت علمی توضیح می‌دهد: هدف از ایجاد این ستاد، حمایت از طرح‌های نو و همچنین اختراعات و فناوری و تكنولوژی‌های جدید حوزه انرژی از جمله نفت، گاز، انرژی‌های تجدیدپذیر شامل برق، خورشیدی و همچنین حفاظت از محیط زیست است.
«انرژی تجدیدپذیر انرژی‌های پاكی هستند كه از منابع تجدیدپذیر یا بازگشت‌پذیر به دست می‌آید و می‌توان آن را در مدت زمان كوتاهی توسط منابع طبیعی جایگزین كرد؛ مانند نور خورشید، باد، باران موج، جزر و مد و گرمای حرارتی زمین.
مشاور معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری معتقد است: یكی از راه‌كارهای اصلی برای كاهش تولید گازهای گلخانه‌ای و جلوگیری از افزایش گرمایش زمین استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، به ویژه انرژی خورشیدی است و اكنون كشورهای جهان برای ساخت نیروگاه‌های خورشیدی در حال رقابت با یكدیگر هستند.
وی با ارائه این آمار كه اكنون به طور میانگین یك درصد از نیاز مردم جهان به برق از روش انرژی خورشیدی تأمین می‌شود، افزود: در اتحادیه اروپا حدود 5 درصد از این نیاز توسط انرژی خورشیدی برآورده می‌شود و پیش‌بینی شده كه در سال 2020 سایت‌های انرژی خورشیدی سه برابر بیشتر از میزان فعلی برق‌رسانی كنند و در سال 2030 این میزان به 13 برابر افزایش یابد.
مهدی زاده همچنین اظهار داشت: در جهت تأمین انرژی از منابع تجدیدپذیر بسیاری از كشورها از جمله چین، ژاپن، آمریكا و حتی تركیه به سرعت در حال پیشرفت هستند.

** سهم بسیار پایین حوزه انرژی از شركت‌های دانش‌بنیان
دبیر ستاد توسعه فناوری انرژی معاونت علمی می‌گوید: با وجود گذشت حدود یك دهه از فعالیت این ستاد، هنوز تعداد شركت‌های دانش‌بنیان در حوزه انرژی به تعداد انگشتان دو دست نرسیده است.
مهدی زاده با یادآوری اینكه اقتصاد ایران بر پایه درآمدهای نفت و گاز می‌چرخد، گفت: این درحالی است كه در طول سال‌های گذشته، شركت‌های استارتاپی و دانش‌بنیان نفتی فعال نشده‌اند.
وی معتقد است: سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی باید جذابیت داشته باشد و هدف ستاد توسعه فناوری انرژی معاونت علمی نیز در ابتدا ایجاد یك فضای كاری مناسب با هزینه بسیار پایین برای شكوفا كردن پتانسیل‌های جوانان نخبه، دانشجویان و علاقه‌مندان به این حوزه است.
مهدی زاده با اشاره به اقدامات جوانان فعال در زمینه‌های مختلف از جمله فناوری‌های روش‌های برداشت نفت، تولید برخی تجهیزات و كالاها از جمله مته، پمپ و شیرهای كنترلی، گفت: ستاد انرژی در صدد حمایت جدی از این جوانان برای به سرانجام رساندن كار در راستای حمایت از تولید و سرمایه ملی است.
وی در تشریح اقدامات در دست انجام ستاد توسعه فناوری حوزه انرژی معاونت علمی نیز اظهار داشت: وظیفه ستاد انرژی، حمایت از فناوری‌های نو و طرح‌های خلاقانه به خصوص طرح‌هایی است كه قابلیت صنعتی شدن دارند و منجر به تولید محصول می‌شوند، این رسالت اصلی ستاد انرژی است كه متاسفانه تعریف خوبی در سال‌های اخیر ازاین ستاد نشده است.
به گفته مهدی زاده، اكنون چند پروژه زمین‌گرمایی از سوی ستاد انرژی معاونت علمی در حال پیگیری است كه روند خوبی داشته است.

** تكلیف وضعیت تمام پروژه‌های ستاد انرژی مشخص شد
دبیر ستاد توسعه فناوری انرژی معاونت علمی با توضیح اینكه پیشتر افرادی با تخصص و مدارك تحصیلی غیرمرتبط در این ستاد مشغول به كار شده بودند، افزود: این باعث شده بود كه پروژه‌ها جمع شده و قابل رسیدگی نباشد.
مهدی زاده اظهار داشت: البته در این مدت سعی شده است كه در معاونتهای ستاد انرژی، شخصیت‌های علمی، اهل فن و دارای تخصص‌های مرتبط جایگزین شوند.
وی از تعیین تكلیف تمامی طرح‌های ناتمام در ستاد انرژی خبر داد و افزود: ضمنا روی پروژه‌های جاری نیز نظارت مستمر و دقیق خواهیم داشت تا در زمان تعریف شده به سرانجام برسد.
دبیر ستاد توسعه فناروی انرژی معاونت علمی تصریح كرد: هم اكنون جدولی آماده شده تا از این پس میزان پیشرفت و وضعیت پروژه‌ها در این ستاد مشخص و به روز باشد، به طوریكه سرنوشت تمام پروژه‌های ستاد مشخص می‌شود تا با تغییر مدیریت‌ها افراد جدید دچار چالش نشوند.

** ستاد انرژی معاونت علمی نیازمند حمایت دستگاه‌های مرتبط
وی یكی از اهداف معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری را سرمایه‌گذاری و حمایت از مهندسان جوان نخبه و تحصیل‌كرده برای ظهور و بروز استعدادهای خود در حوزه‌های انرژی عنوان كرد.
مهدی زاده افزود: راه‌اندازی شركت در حوزه‌های نفت و گاز نیازمند داشتن سرمایه كلان است و هر كسی از پس تامین این سرمایه بر نمی‌آید به خصوص مبتكران و دانشجویانی كه از سرمایه‌های مادی آنچنانی برخوردار نیستند.
دبیر ستاد توسعه فناوری انرژی معاونت علمی تاكید می‌كند كه این ستاد نمی‌خواهد چاه نفت بزند، حفاری كند، نفت برداشت كند بلكه قصد گسترش و معرفی فناوری این حوزه را دارد.
مشاور معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری، توسعه فناوری در حوزه انرژی را در گرو همكاری مناسب دستگاه‌ها و سازمان‌های مرتبط با ستاد انرژی دانست و گفت: به عنوان مثال وزارت نفت همواره دیدگاه مثبتی نسبت به فناوری داشته و این همكاری‌ها می‌تواند به ارائه محصول و پروتوتایپ منجر شود.
مهدی زاده بیان كرد: یكی از برنامه‌های اصلی ستاد توسعه انرژی معاونت علمی تشویق شركت‌ها و استارتاپ‌های بزرگ نفتی برای حمایت از دانشجویان، نخبگان و شركت‌های كوچك است.
وی با اشاره به اینكه بدنه وزارت نفت به خصوص بخش پالایش و پخش و همچنین پتروشیمی در زمینه‌های دانش‌بنیان و استارتاپی و همچنین ایجاد شركت‌های شتاب‌دهنده اقدامات بسیار خوبی داشته و با این مباحث آشنا هستند، تاكید كرد: البته ستاد انرژی از تجربه‌های ارزشمند متخصصان انجمن‌های حوزه انرژی به خصوص نفت و گاز، آب و برق برای پیشبرد كار خویش بهره خواهد گرفت.

** راه‌اندازی مركز فناوری انرژی برای ساماندهی فعالان این عرصه
دبیر ستاد توسعه فناوری حوزه انرژی معاونت علمی در ادامه با اشاره به امضای تفاهم‌نامه همكاری در زمینه تاسیس مركز توسعه فناوری‌های انرژی ایران بین ستاد توسعه فناوری حوزه انرژی و مركز توسعه فناوری‌های راهبردی معاونت علمی با انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر اتاق بازرگانی صنایع، معادن و كشاورزی ایران در مهرماه امسال گفت: در این مركز تمام ایده‌پردازان، استارتاپ‌ها، شتابدهنده‌ها و شركت‌های دانش‌بنیان حوزه انرژی برای توسعه بازار خود گرد یكدیگر جمع شده‌اند.
وی در ادامه راه‌اندازی مركز فناوری انرژی را گامی برای ساماندهی فعالیت‌ها در حوزه انرژی دانست و تصریح كرد: با راه‌اندازی مركز فناوری انرژی تمامی استارتاپ‌ها، شتابدهنده‌ها و شركت‌های دانش‌بنیان حوزه انرژی به صورت متمركز فعالیت خود را در آنجا ادامه می‌دهند.
مهدی زاده، تبدیل شركت‌های كوچك حوزه انرژی به شركت‌های بزرگ را از اهداف راه‌اندازی مركز فناوری انرژی عنوان كرد و گفت: این مركز بستری را فراهم می‌كند تا شركت‌های توانمند اما كوچك به شركت‌هایی قدرتمند تبدیل شده و با توسعه بازار و فعالیت‌های خود به اقتصاد كشور نیز نفع برسانند.
مشاور معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری ادامه داد: به عنوان مثال یك شركت كه دارای طرح فناورانه و خلاقانه است می‌تواند طرح خود را به مركز فناوری انرژی برای سرمایه‌گذاری یك شركت یا یك استارتاپ ارائه كند و ما برای این ایده‌پردازان در مركز فناوری انرژی یك فضا با امكانات مورد نیاز در نظر می‌گیریم كه آنها در آنجا با خیال آسوده‌تر برای طرح خود زمان بیشتری صرف كنند.
وی اظهار كرد: البته ما برای فعالان عرصه دانش‌بنیان در حوزه انرژی بسته‌های تشویقی و تسهیلاتی مناسبی نیز تعریف كرده‌ایم كه در قالب تسهیلات حمایتی به فعالان عرصه دانش‌بنیان در حوزه انرژی اختصاص خواهد یافت.
مهدی زاده گفت: تمام استارتاپ‌ها، شتابدهنده‌ها و شركت‌های علاقه‌مند به فعالیت در حوزه انرژی می‌توانند با مراجعه به ستاد انرژی معاونت علمی توانمندی و ایده‌‎های خود را ارئه كنند كه پس از بررسی از سوی تیم كارشناسی به آنها فرصت حضور در مركز فناوری انرژی و حمایت برای توسعه فعالیت و ایده‌هایشان داده می‌شود.
دبیر ستاد توسعه فناوری انرژی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری اظهار داشت: برای راه‌اندازی مركز فناوری انرژی بخش‌های مختلف خصوصی همچون استارتاپ‌ها و شتابدهنده‌ها برای سرمایه‌گذاری اعلام آمادگی كرده‌اند و زیرساخت‌ها برای راه‌اندازی این مركز فراهم شده است.
مهدی زاده همچنین به فعالیت‌های ستاد توسعه فناوری حوزه انرژی در دور جدید اشاره كرد و گفت: در ستاد به دنبال این هستیم كه با ساماندهی اقدامات دوره‌های گذشته، زمینه لازم در جهت توسعه فعالیت‌ها فراهم شود.
وی به استفاده از دستاوردهایی همچون اسكن كد و هولوباكس در ستاد انرژی معاونت علمی اشاره كرد كه دسترسی به آخرین اخبار و دستاوردهای حوزه انرژی را آسان می‌كند و به نوعی صرفه‌جویی در وقت و هزینه را برای علاقه‌مندان در این حوزه به دنبال خواهد داشت.
علمی ** 1836 ** 1055
گفت‌وگو: یوسف درویشی