۲۰ اسفند ۱۳۹۷،‏ ۱۵:۳۸
کد خبر: 83239584
۰ نفر
نقاشیخطهایی با خاستگاهی بومی و زبانی جهانی

رشت- ایرنا- آب تنی رنگها،بازیگوشی حروف ، تصاویری بدر آمده از جهان خیال و فیلمها و كتابها . آثار مرتضی شمیسا هنرمند گرافیست، نقاشیخطهایی با خاستگاهی بومی و زبانی جهانی است.

به اعتقاد وی طراحی گرافیك از دل نقاشی متولد شده و به همه وجوه زندگی انسان معاصر راه یافته است. كارهای گرافیكی و نقاشیخطهای وی نیز علاوه بر تابلوها و بر دیوار نمایشگاه ها ، بر روی كتابها و پوسترها نقش بسته كه به عنوان یكی از نمونه های اخیر آن می توان از پوستر جشنواره بین المللی فیلم داكا یاد كرد.
برای آشنایی بیشتر با خط نقاشی و كارهای این هنرمند گیلانی با وی گفت و گویی داشتیم كه در ادامه می خوانید:
*در مورد روش و سبك هنری خودتان توضیح بدید و بفرمایید از چه زمانی كار (Fine Art) را آغاز كردید؟
-رشته تحصیلی من در دانشگاه طراحی گرافیك بود اما پیش از ورود به طراحی گرافیك، از دوران تحصیل، خوشنویسی و نقاشی را مستقل از هم آموزش می دیدم.
در دانشگاه و آشنایی با استاد احصایی، مقوله حضور و نقش حروف در زندگی معاصر برایم برجسته شد.
بسیاری از آثارم، پیشنهادهای تصویری هستند برای طراحی پارچه یا طراحی داخلی، و بسیاری تجربیاتی كه صرفا در قالب اثری تجسمی شكل گرفته است. این روند نقاشیخط از سال 1378 آغاز شد.
* با توجه به اینكه نسل اول و دوم طراحان گرافیك ایران تحصیلات نقاشی داشته اند و در مقطعی دیگر اغلب دانش آموخته ی گرافیك هستند، چه تفاوت و شباهتی در رویكرد این دو گروه می بینید؟
-نسل اول و دوم طراحان گرافیك ایرانی عمدتا با تحصیلات نقاشی وارد عرصه طراحی گرافیك شدند. در فرانسه هم همینطور بود، در سوئیس اما نسل ابتدایی طراحان گرافیك، معماران بودند.
به هرحال، بنده شخصا، آن نسلها را بسیار جدی تر از جهت دانش تصویری می دانم. بسیاری از قله های تصویری گرافیك معاصر، محصول تلاش آن دوره است، 'سالهای خوش گرافیك ایران' كه هنوز با كامپیوتر آلوده به بی منطقی نشده بود.
در نسل های بعد، پس از ورود كامپیوتر، البته علیرغم امكانات اجرایی بسیاری كه در خدمت طراحان قرار گرفت، متاسفانه سبب شد بسیاری هم بدون داشتن پشتوانه لازم تصویری، صرفا با اتكا به نرم افزار وارد بازار گرافیك شوند. از همین رو، در بسیاری موارد شاهد آثاری خوش ساخت و خوش رنگ و لعاب اما بی ریشه هستیم. گویا اصالت ایده از میان رفته!!
* اگر به نقاشی-خط بازگردیم چگونه می توانید بدون هیچ گونه وابستگی فكری، فرمی، محتوایی....این كنش هنری را مستقل از نقاشی به معنای نقاشی و خوشنویسی به معنای خوشنویسی تعریف كنیم!؟
-گمان می كنم نمی توانیم گرافیك را بصورت كامل مستقل از خوشنویسی و نقاشی بپنداریم ، چرا كه آبشخورهای مشترك زیادی وجود دارد. اما بهیچ وجه در قالبهای كلاسیك خوشنویسی تعریف نمی شود. قلمها در دست هنرمند صرفا دست مایه ایست، چراكه با فرمهایی طرف هستیم كه برای انسان ایرانی _ انسان خاورمیانه_ فرمهایی آشناست. از دل قرنها پویش و رشد فرهنگی می آید و مخاطب حس آشنایی دارد با این فرمها، به نوعی بومی است. مثل طرح های فرش. اگر همین فرمهای آشنا را در هنر معاصر علاوه كنیم، به بیان انتزاعی خاص و معاصری می رسیم، بیانی كاملا فرا متنی. آنچنان كه دریك برخورد انتزاعی صرف، مفهوم ادبی لغات _در دایره كلام _ به كناری می رود و فقط بعنوان فرمهای ناب تصویری نقش ایفا می كنند. این ایفای نقش البته با زبان هنرهای تجسمی صورت می گیرد، فرم، رنگ ، تركیب بندی و ... از خوشنویسی سنتی خارج میشود و با مفهوم معاصر و جهانی اش پیوند برقرار می‌كند.
* اكسپرسیونیسم موجود در آثار نقاشی-خط شما چقدر می تواند وامدار نوع متنی باشد كه از آن خوانش می شود!؟در واقع امكانش وجود دارد كمی درباره ی خوانش متن(جمله، كلمه و...) در روند خلق نقاشی-خط توضیح دهید!؟
- در دوره ای دو ساله در ابتدای دهه نود، كه آیات قرآنی یا اذكار را موضوع آثارم قرار داده بودم، سعی داشتم با توجه به حرمت موضوع، اندام حروف كاملا سالم باقی بماند و امكان خوانش وجود داشته باشد و معنای لغوی لطمه نخورد. منهای آن دوره دوساله، هرگز در بند خوانش متن نبودم و صرفا فضای كلی تصویر در بیان تجسمی معاصر برایم مهم بوده است.
* آیا نقاشی-خط می تواند یك هویت بومی، محلی، فرهنگی داشته باشد؟ یا به واسطه ی زبان مشترك الگوی جهان- تصویری دارد؟
- دقیقا خاستگاهی بومی دارد اما با زبانی جهانی سخن می گوید. دلیل جذابیت نقاشیخط برایم همین موضوع است، اینكه بتوانی هنری سنتی و بومی را كه اتفاقا ما ایرانیان در جغرافیای اسلامی سرآمدش بودیم، در بیانی معاصر و جهانی مطرح كنی.
در سالهای اخیر البته، ممالك عربی، خصوصا امارات متحده عربی، سعی در از آن خود كردن این جریان داشتند با عنوان ' خوشنویسی عربی در زمینه های مدرن' در صورتیكه این دغدغه در دوران معاصر، از دهه سی شمسی در ایران جرقه خورد و شكل گرفت.
مرتضی شمیسا تصویر را یك زبان قدرتمند بین‌المللی می داند كه به خوبی می‌توان در كمترین زمان ممكن به وسیله آن ناگفته‌ها را به هر بیننده ای منتقل كرد. بر این اساس او حرفهای بسیاری برای گفتن دارد كه می توان آن را از خلال آثارش شنید .
*در مورد هنرمند
مرتضی شمیسا متولد 1357 بندرانزلی است . وی فارغ التحصیل كارشناسی ارشد طراحی گرافیك، دانشكده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی1395 ، فارغ التحصیل كارشناسی طراحی گرافیك، دانشكده هنرهای زیبای دانشگاه تهران،
) عضو انجمن صنفی طراحان گرافیك ایران، عضو انجمن توسعه هنرهای تجسمی كشور است. طراح گرافیك شاغل از 1378 تا كنون، همكاری با ناشران كتاب از جمله ، امیركبیر، خجسته، نگاه، ققنوس - طراح گرافیك مجموعه هایی چون : فرهنگ بشری - زبان شناسی، ادبیات و فرهنگ – ایران ما ، تدوین و اجرا پروژه تحقیقی در باب 'میزان حضور قلمهای ایرانی در نشانه نوشته های گرافیك ایران' در انجمن ایرانشناسی دانشگاه تهران ) در حال اجرا( از جمله فعالیتهای اوست.
آثار وی در نمایشگاه های انفرادی و گروهی بسیاری در داخل و خارج از كشور به نمایش در آمده است.
نمایشگاه های انفرادی:
نمایشگاه 'اشاره'، )تجربه های تصویری با دستمایه حروف(، گالری شكوه، تهران
نمایشگاه رویاهای صبحدم، فرهنگسرای نیاوران، تهران،
نمایشگاه 'تجربه های تصویری'، گالری داریوش شریف آبادی، تهران،
نمایشگاه نقاشیخط، گالری هفت ثمر، تهران
نمایشگاه 'تجربه های تصویری'، تورونتو، كانادا،
نمایشگاه های گروهی:
نمایشگاه گروهی نقاشیخط، كوچ ، گالری شكوه، تهران،
نمایشگاه دوسالانه طراحی گرافیك ایران، 'سرو نقره ای
نمایشگاه گروهی نقاشیخط، فاین آرت گالری، دبی، امارات متحده عربی،
نمایشگاه گروهی نقاشیخط، گالری هپتا، تهران،
نمایشگاه گروهی تجسمی، ایدیل گالری، استامبول، تركیه،
نمایشگاه 'هفته هنر معاصر ایران'، موزه دیانگ، سانفرانسیسكو، آمریكا،
نمایشگاه گروهی نقاشیخط ) لعل خاموش اول(، گالری ایده پارسی، تهران
نمایشگاه و وركشاپ، خوشنویسی در زمینه های نوین، فرهنگسرای گلستان،
سه سالانه پوستر ' تراناوا'، اسلواكی
نمایشگاه سرو نقره ای، خانه هنرمندان ایران، تهران
دوسالانه پوستر تهران، تهران
نمایشگاه بین المللی عكس ژاپن، 'آساهی شیمبون ' ، ژاپن،
نمایشگاه بین المللی عكس و كاریكاتور بلژیك، ' 3 تا 1'، بلژیك
6030

سرخط اخبار استان‌ها