خون، با ارزش ترين هديه- علي اكبر پور فتح الله*

تهران- ايرنا- خون با ارزش ترين هديه اي است كه مي توان به كسي بخشيد. اين هديه چندان گرانقدر و ناياب است كه اهداي آن قدر و اندازه و زمان و مكان خاص مي طلبد و اهدا كننده اش از بالاترين جايگاه برخوردار است.

سازمان انتقال خون كه ساليان درازي را صرف تهيه خون سالم و كافي براي بيماران نيازمند به اين گوهر ارزشمند كرده است، اكنون افتخار دارد كه به عنوان مركز همكار سازمان جهاني بهداشت دستاوردهاي علمي پژوهشي خود را در زمينه طب انتقال خون به كشورهاي منطقه امرو (مديترانه شرقي) آموزش مي دهد و پروژه هاي پژوهشي فراملي را در همين زمينه مديريت مي كند.
اين سازمان كه اكنون با ورود به پنجمين دهه عمر خود دغدغه ميزان اهداي خون را پشت سر گذاشته به ظرايف بيشتري چون استمرار اهدا و كيفيت خون و رسيدن به خطر صفر انتقال خون مي انديشد.
در سالي كه پشت سر گذاشتيم گسترش صنعت ملي انتقال خون، سلامت هرچه بيشتر خون و اهدا كننده آن، مديريت خون بيمار، همووژلانس (نظام مراقبت و نظارت بر مصرف خون و فرآورده‌‌ها) و واكسيناسيون اهداكنندگان مستمر خون از برنامه هايي بود كه در همين راستا دنبال شد.
افتتاح چهار مركز جامع انتقال خون در سطح استان تهران در راستاي افزايش كيفيت محيط و استاندارد سازي خدمات ارائه شده به اهداكنندگان و از طرح هاي اجرا شده در سال 97 بود و اكنون افتخار داريم كه در اين مراكز محيط و خدمات در شءن اهدا كنندگان ارائه مي شود.
اين مراكز جامع مي توانند پذيراي اهداكنندگان خون، پلاكت و پلاسما باشند و ظرفيت جذب اهداكنندگان بيشتري دارند.
گسترش طرح هموويژلانس نيز در راستاي بهينه سازي مصرف خون و فرآورده هاي آن مراحل تكميلي خود را پشت سر مي گذارد و امسال نيز چون سال گذشته بيمارستان هاي بيشتري به اين طرح پيوستند و به زودي همه مراكز درماني كشور در اين طرح وارد مي شوند.
چرخه انتقال خون در ايران سال ها چرخه معيوبي بود كه سبب مي شد وضعيت خون اهدايي بعد از خروج از سازمان انتقال خون ايران پايش نشود و از نحوه تزريق آن به بيمار و اثرات پس از تزريق بي خبر بمانيم اما با برقراري سيستم هموويژلانس پايش سلامت خون به چرخه اي كامل بدل شد كه همه ساله بيمارستان هاي بيشتري به اين طرح مي پيوندند. اين پايش سبب كاهش فزاينده خطاهاي حين انتقال خون شده است و با جمع آوري بازخوردها و آموزش هاي لازم اين عوارض به حداقل نزديك مي شود.
علاوه برسلامت مصرف كننده خون سلامت اهدا كننده خون نيز از اولويت هاي سازمان است كه در سال 97 با طرح واكسيناسيون هپاتيت براي اهدا كنندگان مستمر به اجرا در آمد.
مديريت خون بيمار طرح گسترده ديگري بود كه با توجه به هزينه هاي عوارض انتقال خون و اهميت انتقال خون محافظه كارانه در پي دستور العمل هاي سازمان جهاني بهداشت براي كمك به اقتصاد سلامت به همراه آموزش هاي گسترده در بيمارستان ها اجرا شد، در اين طرح كادر درماني بيمارستان ها آموزش مي بينند كه چگونه با روش هاي پيشگيرانه قبل از عمل، حين عمل و پس از آن مصرف بي دليل و قابل پيشگيري خون و فرآورده هاي آن را كاهش دهند.
براي به صفر رساندن خطر انتقال خون بايد جمعيت اهدا كننده سالم باشد. به همين دليل براي كاهش انتقال عفونت ها از طريق خون واكسن هپاتيت B به اهدا كنندگان مستمر تزريق شد و طرح غربالگري اهداكنندگان از نظر ابتلا به بيماري هاي هپاتيت B و C و HIV در دستور كار قرار گرفت.
گسترش صنعت پلاسما با هدف توليد دارو از پلاسماي ايراني ميزان ابتلا به بيماري هاي ناشي از تغيير جغرافيا و داروهاي توليد شده با پلاسماي بيگانه را كاهش مي دهد و اين مهم نيز همچون گذشته در سال 97 با قدرت دنبال شد.
همچنين با تاسيس كارخانه توليد كيسه خون، با انتقال تكنولوژي زمينه افزايش حجم سرمايه‌گذاري خارجي در ايران افزايش يافت و امكان به دست آوردن بازار كيسه خون كشورهاي منطقه فراهم شد.
سازمان انتقال خون امروز به كيفيت و بهينه سازي مصرف خون و كمك به چرخه اقتصاد سلامت مي انديشد و با تلاش كاركنان و متخصصان و همت اهدا كنندگان، خطر صفر انتقال خون و مصرف بهينه آن را در چشم انداز خود دارد.
.........................................................................................
*مدير عامل سازمان انتقال خون