دانشگاه تهران آموزش عالی  را مدرن كرد

تهران -ایرنا - استادیار پژوهشكده مطالعات فرهنگی و اجتماعی می گوید: دانشگاه تهران یك آغاز نو است و این دانشگاه امكان مدرن شدن آموزش عالی را در ایران پدید آورد.

به گزارش خبرنگار دانشگاه ایرنا، رضا صمیم امروز (چهارشنبه ) در همایش از مدارس نوین تا دانشگاه در ایران در پژوهشكده مطالعات فرهنگی و اجتماعی ، اظهار كرد: هدف اصلی من ارائه یك رویكرد بدیل به تاریخ نگاری آموزش عالی مدرن در ایران است. رویكرد بدیل، رویكرد قالب را به مناقشه و چالش می كشاند. رویكرد قالب در تاریخ نگاری آموزش عالی مدرن در ایران نقطه آغاز را تاسیس دارالفنون در سال 1230 شمسی می گیرد.
وی افزود: این دیدگاه دانشگاه تهران را جلوه تكمیل یا صورت درهم آمیخته شده تمام اتفاقات مدرن حوزه آموزش عالی بین 1230 تا 1313 می پندارد. با این موضوع مخالفت می كنم و می گویم این تقلیل و نگاه درست نیست و به دانشگاه تهران به مثابه آغازی مطلقا نو نگاه می كنم. اتفاقی كه در دانشگاه تهران افتاد آموزش عالی را در ایران ممكن كرده است.
به گفته این استادیار، انچه كه پیش از دانشگاه تهران داریم مانند دارالفنون و سایر مدارس، مبتنی بر امر مدرن نیست و در حقیقت تجمیع مدارس در دانشگاه تهران به معنای پایان عمر تجربه ناقص و ناكامل مدرن شدن آموزش عالی در ایران است.
صمیم، اظهار كرد: رویكرد اصلی من به چالش كشیدن این مسئله است كه دانشگاه تهران یك آغاز نو است و این دانشگاه امكان مدرن شدن آموزش عالی را در ایران پدید آورد. درست است كه این دانشگاه یك آغاز نو به حساب می آید اما تولید علم نقش استراتژیك آن محسوب نمی شود. تولید علم كاركرد اصلی این دانشگاه نبوده و امروز هم كاركرد اصلی این دانشگاه نیست.
این كارشناس آموزش عالی با بیان اینكه به لحظه پدیداری آموزش عالی مدرن در ایران قائل است، افزود: آموزش عالی مدرن در ایران القای مصوبه مهم مجلس شورای ملی در قانون لغو القای القاب و عناوین است. علم مدرن یا ساینس زمانی ممكن می شود كه امر عمومی رخ دهد. امر عمومی یعنی مشارك در مناسبات اجتماعی بدون هیچ پیش شرط پیشینی و امتیازی كه از قبل برای ما وجود دارد.
صمیم ، قانون لغو القاب و عناوین را یك انقلاب بزرگ دانست و تاكید كرد: به نظرم در ارتباط با مدرن شدن مناسبات اجتماعی در ایران، این موضوع مهمتر از انقلاب مشروطه است. بیشتر به این دلیل كه قانون لغو القای القاب و عناوین كل ریشه ها، مناسبات و امتیازاتی را كه كسب آن دست كنشگر نیست، از بین برد. یعنی وابستگی دینی، جنسیتی و قومیتی حداقل در فحوای خود قانون قرار نیست تعیین كننده نقش من در مناسبات اجتماعی باشد.
وی افزود: اكثر دانش آموختگان و دانشجویانی كه در دارالفنون درس می خواندند، كسانی بودند كه به صورت پیشینی امكان تحصیل در آموزش عالی را كسب می كردند. یعنی از نخبگان بودند و به ریشه های خاندانی اتصال داشتند.
استادیار پژوهشكده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، گفت: در حقیقت كسانی در مدارس نوین حضور پیدا می كردند كه از مزایا و امتیازات خانوادگی و تباری برخوردار بودند.

**خوانش مدرنیستی از دارالفنون
همچنین آرش حیدری مدرس دانشگاه در ادامه این همایش افزود: به نخستین چیزی كه برای فهم دارالفنون نیازمندیم، خوانش های مدرنیستی از آن است. خوانشی كه ذیل سلطه نگاه آدمیت قرار دارد به خصوص در اثر اندیشه ترقی كه برآمدن دارالفنون را در یك زمین بایر توضیح می دهد.
وی افزود: گویی با یك وضعیت منحط تمام عیار مواجهیم كه هیچ در آن وجود ندارد و دارالفنون از دل این وضعیت به تقلید از آنچه كه غرب نامیده می شود از دل وضعیت در می آید. این پرسشی كه بود با آن سر و كار داشتیم و یك نهاد با این شرایط نمی تواند از خلاء سر در بیاورد.
به گفته این مدرس دانشگاه، یافته ها نشان داد كه 80 سال قبل و پیش از تاسیس دارالفنون با مجموعه بزرگی از برآمدن گفتارها و گفتمان هایی مواجه هستیم كه خود علم، نشر و عمومی كردن آن را مورد سوال قرار داده است. به این معنا كه در 80 سال گذشته مقالاتی داریم كه برای مثال شیفته علم نجوم و برآمدنش در غرب شدند.
حیدری در ادامه سخنان خود، بیان كرد: دارالفنون در بستری ایجاد شد كه از یك نقطه به شدت متاثر از عثمانی است و در نقطه دیگر به شدت متاثر از جریان هایی است كه در هندوستان به وجود آمده است. برخورد اینها با شرایط شكل بندی حیات علم در ایران وضعیتی را پدید می آورد كه دارالفنون در دل آن ممكن می شود.
حیدری، اظهار كرد: اكنون گرایی یعنی در لحظه اكنون می ایستید و با نگاه به پدیده در گذشته تاریخی، فهم اكنونی را بر پدیده در گذشته بار می كنید. در حالی كه این اجازه فهم درون ماندگار پدیده را در لحظه تكوین و تاسیس نمی دهد. اگر به خود پدیده یعنی دارالفنون باز گردیم و درگیر نوعی هرمنوتیك و تفسیرگرایی نشویم، دنبال منطق گزاره ها - آنچنان كه سخن می گوید - بگردیم به چه چیزی می رسیم؟
این مدرس دانشگاه با بررسی متون درسی دارالفنون گفت: این آرشیو پر و پیمان تر از چیزی است كه ما تصور می كنیم. وقتی به خود میدان مراجعه می كنید حجم اسناد به قدری زیاد است كه باید دست به انتخاب زد.
**9492**1601**