‎نظرسنجي جنجالي صدا و سيما؛ تقلب يا اختلال؟

تهران-ايرنا- ماجراي اضافه شدن يكباره صدها هزار راي به سبد آراي برنامه «برنده باش» در نظرسنجي صدا و سيما و قرار گرفتن اين برنامه در صدر فهرست برنامه‌هاي محبوب تلويزيون و بالاتر از برنامه «نود»، به سوژه داغ رسانه هاي داخلي بدل شده است.

به گزارش گروه نشريات خبري؛ تعداد زيادي از كاربران اپراتورهاي تلفن همراه در روزهاي گذشته اعلام كردند پيامك تأييد رأي به يك برنامه‌ي تلويزيوني برايشان ارسال شده، در حالي كه گويا آن‌ها اصلاً در اين رأي‌گيري شركت نكرده بودند و يا راي‌شان برنامه ديگري بوده است. ارسال اين پيامك‌ها و تغيير نام برنده‌ برنامه تلويزيوني موجب شد تا كاربران شبكه هاي اجتماعي نسبت به اين موضوع واكنش نشان دهند. انتقاد وسيع مردم به تغيير ناگهاني در نظرسنجي عمومي تلويزيون، سبب شد تا دبير جشنواره تلويزيوني جام‌ جم با پذيرش اختلال رخ داده در اين نظرسنجي اعلام كند راي‌ گيري تا زمان مشخص شدن علت اين موضوع، متوقف شود.
در ادامه اين اتفاق، وزير ارتباطات آماري منتشر كرد كه نشان مي‌داد چه ميزان راي در 4 روز به‌طور ناگهاني به يك برنامه اضافه شده است. اين افزايش آراي برنامه برنده‌باش كه برنامه مورد علاقه مديران شبكه سه است بار ديگر به شايعه تلاش براي حذف برنامه نود دامن زد. پس از اينكه آذري‌جهرمي اعلام كرد خود صدا‌و‌سيما با شركت سرويس‌دهنده در ارتباط بوده است و اين وزارتخانه تنها ميزان تراكنش‌ها را مي‌توانسته رصد كند، احمدي افزادي دبير پنجمين جشنواره تلويزيوني جام جم در مصاحبه ديگري از ورود پليس فتا به پرونده سخن گفت و تاكيد كرد اين شركت مجوز رسمي از وزارت ارتباطات داشته است. ادعايي كه دوباره از سوي روابط عمومي وزارت مربوطه تكذيب شد. با ابطال اين آرا بار ديگر برنامه نود به صدر نظرسنجي ها برگشته است.
بررسي خبرگزاري ها، تارنماها و روزنامه هاي داخلي حاكي از آن است كه رسانه هاي منتسب به اصلاح طلب در واكنش به اين موضوع، ضمن غم انگيز خواندن اين رويداد، بر لزوم پاسخگويي صدا و سيما و رفع ابهامات موجود تاكيد كرده و معتقدند اين قبيل اتفاقات، اعتماد عمومي را لكه‌دار خواهد كرد.
داعيه اختلاف صدا و سيما با متوليان برنامه 90 و ورود شوراي نظارت بر صداوسيما به ماجراي تخلف پيامكي از ديگر محورهاي مورد توجه جريان اصلاح طلب است.
در مقابل رسانه هاي منتسب به اصولگرا اگرچه در ابعاد كمتري به اين موضوع پرداخته اند، اما از اختلافات درون سازماني صدا و سيما و نيز تبعات بي اعتماد شدن مردم به رسانه ملي گلايه كرده اند.
در ادامه واكنش هاي رسانه هاي داخلي نسبت به اين موضوع را مي خوانيم.

رسانه هاي اصلاح طلب
...............................
**لزوم پاسخگويي صدا و سيما و رفع ابهامات
روزنامه شرق در يادداشتي نوشت: اتفاق عجيب و غريبي كه در نظرخواهي مردمي جشنواره جام‌جم براي انتخاب پربيننده ‌ترين برنامه تلويزيون رخ داد و دستكاري در آراي مردم، آنقدر بزرگ و غم‌انگيز هست كه لازم باشد جماعتي از مديران تلويزيون و همه آنها كه در به وجود آمدن اين افتضاح سهيمند، علاوه بر عذرخواهي و بركناري خود را براي پاسخگويي و مجازات قضايي مهيا كنند. فكر نكنيد دارم ماجرا را بزرگنمايي مي‌كنم، خير؛ بعضي چيزها همواره بايد خط قرمز همه باشند و خط قرمز بمانند. امانتداري و صيانت از آراي مردم در هر تعداد و هر ماجرايي، خط قرمز است. دستكاري در حتي يك راي مردم بايد با شديدترين عقوبت‌ها مواجه شود، چون آسيب‌هاي اين اتفاق بسيار عميق و گسترده است. واقعا چگونه جماعتي كه در تمام برنامه‌هاي تلويزيوني و ... دارند با اقبال مردم به بازي ستاره مربع، پول پارو مي‌كنند، به خود اجازه مي‌دهند اعتماد عمومي را اينگونه لكه‌دار كنند و به بازي بگيرند؟ اين وسط تلويزيون دارد چه كار مي‌كند؟ اين دستگاه عريض و طويل و پرمدعا چطور نمي‌تواند به يك ساز و كار امن اجرايي و نظارتي برسد تا آرايي كه همگي دارد به سبدهاي مختلف همين رسانه سرازير مي‌شود، پاسداري كند؟

بيژن نفيسي مدرس روزنامه‌نگاري در گفت‌وگو با ايسنا درباره دستكاري نظرسنجي آراي مردمي اظهار داشت: صداوسيما بايد براي جلوگيري از آسيب بيشتر خيلي شفاف توضيح دهد كه چه اتفاقي در آراي نظرسنجي افتاده است.بايد ابهامات موضوع را از بين برد و در واقع ابهام‌زدايي كرد چراكه با اين كار مردم ديگر به ديدگاه‌هاي مختلف درباره اين شايعه اهميت نخواهند داد زيرا واقعيت ندارد. از طرفي اگر مشكل فني پيش آمده است، مطرح كند كه چگونه اين اتفاق افتاده است و بعد رفع و رجوع كند و پس از آن آراي اصلي را اعلام كند. هرچند مطرح كردن اشكالات فني يكي از ديوارهاي كوتاهي است كه اغلب رسانه‌ها از آن شگرد استفاده مي‌كنند بنابراين صرف اينكه بگويند اشكال فني بوده است توجيه‌پذير نيست. تلويزيون بايد به نظر مردم احترام بگذارد و آمار واقعي را پس از رفع اشتباه اعلام كند. تلويزيون، راديو، خبرگزاري‌ها و رسانه‌هاي ما وسايل ارتباط جمعي هستند؛ يعني مخاطب عام و وسيع دارند. اگر اين اعتماد از آنها سلب شود نبايد ديگر نام ارتباط جمعي را براي آنها گذاشت. تنها چيزي كه مخاطب را براي تلويزيون بيشتر مي‌كند همين اعتماد، اخبار، آمار و ارقام درست است، در غير اين صورت زمان طولاني بايد به دنبال بازگرداندن مخاطب بود.

**اختلاف صدا و سيما با متوليان برنامه 90
روزنامه ايران در مطلبي با تيتر «#حق‌الناس» بر گرفته از واكنش توئيتري وزير ارتباطات نسبت به دستكاري آراء مردمي نوشت: رسانه‌ملي هم پس از توئيت آذري جهرمي، اختلال! را پذيرفت و قول مساعد داد كه از طريق اپراتورها و ساير زيرمجموعه‌هاي دست‌اندركار اين نظرسنجي، مسأله را پيگيري كند. با اين حال گويي، در رسانه ملي، هنوز حذف عادل فردوسي‌پور و مشكلش با علي فروغي مدير شبكه سوم سيما، مشكل و هدفي جدي‌ است و اذهان عمومي اين‌طور تصور مي‌كنند كه فروغي به هيچ قيمتي حاضر نيست برنامه مورد وثوقش يعني «برنده باش» به نفع محبوبيت عادل فردوسي‌پور نود كنار بكشد حتي شده، به قول آذري‌جهرمي با ناديده گرفتن حق‌الناس.

«رسوايي تازه براي صداوسيما» عنوان مطلبي در تارنماي فرارو است كه در بخشي از آن مي خوانيم: با وجود اين كه سازمان صداوسيما مي‌گويد اتفاق رخ داده در ثبت آراي مسابقه جام جم 'اختلال' بوده، اما برخي گمانه زني‌ها حاكي از آن است كه اين اتفاق در واقع تلاشي براي حذف عادل فردوسي پور بوده است.مبناي اين ادعا به پيشينه روابط عادل فردوسي پور با علي فروغي رييس شبكه سوم سيما باز مي‌گردد. در مهر ماه به خاطر يك اختلاف فروغي و فردوسي پور برنامه نود دو هفته پخش نشد كه اتفاقي بي سابقه محسوب مي‌شد. در رسانه‌ها مطرح است كه فروغي مي‌خواهد فردوسي پور را به مرور زمان حذف كند.اختلاف فردوسي پور و و فروغي در برنامه 'حالا خورشيد' با اجراي رضا رشيدپور كاملا علني شد. فروغي در اين برنامه اعلام كرد كه نود از هفته بعد پخش خواهد شد، اما پس از آن گفت كه به رغم محبوبيت برنامه نود، مردم از تصميم‌هايي كه 'قاطعيت منطقي و عقلاني' داشته باشند، حمايت مي‌كنند.

** بازگشت 90 به صدر
«بازگشت مقتدرانه90 در دقيقه90» تيتر نخست روزنامه آرمان است كه در بخشي از آن مي خوانيم: برنامه «نود» به صدر برنامه‌هاي محبوب صداوسيما بازگشت و آراي مشكوكي كه به حساب برنامه «برنده‌باش» ريخته شده بود، حذف و نظرسنجي آراي مردمي جشنواره جام‌جم از سر گرفته مي‌شود. با ابطال آراي برنامه «برنده‌باش» مردم زمان خواهند داشت تا همچنان به برنامه‌هاي مورد علاقه‌شان رأي دهند. بر اساس گفته تعدادي از مسئولان سيما، برنامه «دورهمي» كه بعد از حادثه رخ داده در محاسبه و ارسال آرا، از شركت در نظرسنجي مردمي انصراف داده بود، باز بالاتر از «برنده‌باش» قرار مي‌گيرد و احتمالا آرايش شمارش مي‌شوند. البته اين تنها آرايي است كه از طريق كد دستوري برنامه‌ها براي جشنواره ارسال شده‌اند و آراي ثبت شده اپليكيشني جشنواره هم كه در آن گفته شده حدود 1.9 ميليون رأي به برنامه نود داده شده هم بايد به آراي كد دستوري افزوده شوند. در روزهاي آينده پليس فتا پشت پرده هك شدن آراي مردمي جشنواره جام‌جم را بررسي مي‌كند و به نتيجه مشخص خواهد رسيد و در نهايت معلوم خواهد شد چه كسي كد دستوري خاص را براي افزايش آراي «برنده‌باش» زده است و چه هدفي پشت اين تصميم بوده است.

**ورود شوراي نظارت بر صداوسيما به ماجراي تخلف پيامكي
به گزارش شرق، ماجراي اين تقلب پيامكي و دست‌كاري در نظرات رأي‌دهندگان و واكنش‌هاي گسترده به آن كار را به جايي رساند كه احسان قاضي‌زاده‌هاشمي، نماينده مجلس و عضو شوراي نظارت بر سازمان صداوسيما از ورود اين شورا به موضوع تخلف روي‌داده در جشنواره جام جم خبر داد و گفت: ما كار خودمان را در اين حوزه شروع كرديم و گزارشي از اين تخلف به شوراي نظارت ارائه خواهد شد.قاضي‌زاده‌هاشمي درباره اتفاق رخ‌داده در ماجراي دو برنامه «نود» و «برنده باش» در جشنواره تلويزيوني جام جم كه شائبه‌هايي مبني بر تقلب و دست‌كاري در آراي مردمي مطرح كرده است، به خبرگزاري مجلس گفت: اين موضوع از جنبه‎هاي مختلف بررسي خواهد شد و نتيجه آن نيز به شوراي نظارت بر سازمان صدا‌و‌سيما ارائه مي‌شود. چون موضوع ابعاد فني و حواشي مختلفي دارد كه بايد همه اين موارد در كنار هم به‌صورت جامع بررسي شود. ما كار خودمان دراين‌باره را آغاز كرديم و در بخش‌هاي مختلف شائبه‎هايي درباره اين تخلف اعلام شده كه همه اين موارد بايد بررسي شود.

**كاهش اعتماد اجتماعي
روزنامه اعتماد ذيل عنوان «آب رفته به جوي بازمي‌گردد؟» نوشت: تلويزيون در فاصله كوتاهي ميليون ميليون مخاطب را از دست داد و براي به دست آوردن تك تك اين مخاطبان بايد سال‌ها تلاش كند. اگر از وسيله ارتباط جمعي به عنوان يك ابزار استفاده كنيم با اين مسائل روبه‌رو خواهيم بود، اما اگر به عنوان هدف استفاده كنيم آنجا است كه هدفِ وسيله ارتباط جمعي اينگونه تعريف خواهد شد كه بالا بردن آگاهي و دانش است.

**جزئيات فني دستكاري در راي گيري صدا و سيما
وزير اتباطات در گفت و گوي اختصاصي با روزنامه همشهري براي نخستين بار جزئيات فني دستكاري دستكاري آراي مردم را فاش كرد. محمدجواد آذري جهرمي در اين گفت و گو اعلام كرده براي دستكاري آراي مردم از وارد كردن ديتابيسي از شماره ها به سيستم نظرسنجي در بستر شركتي كه طرف قرارداد با صدا و سيما بوده استفاده شده است به گفته او، روز گذشته از پليس هم خواسته شده تا با توجه به شواهد فني پيگيري اين ماجرا را شروع كند.

رسانه هاي اصولگرا
...........................
** اختلافات درون سازماني
تارنماي جوان آنلاين با تيتر «جشنواره‌زدگي رسانه‌ملي روي اعصاب مردم » مي نويسد: تصور اينكه اختلال در رأي‌گيري يك جشنواره داخلي تلويزيون به تيتر و عكس اول رسانه‌ها تبديل شود، كمي سخت بود، اما دوقطبي ناشي از تصميمات صداوسيما و شبكه 3 سيما، باعث شد تا اين اتفاق بيفتد. بحران‌سازي كاغذي باعث شد تا فضاي مجازي به سوژه جديدي براي ايجاد بحران دست پيدا كند.

**بي اعتماد شدن مردم
روزنامه جوان به نقل از روزنامه فرهيختگان نوشت: اگر از مباحث امنيتي و حفظ حريم شخصي افراد بگذريم و اينكه چطور و با كدام روش و مجوزي آنها به شماره ما دسترسي يافته‌اند و جاي ما هم راي داده‌اند را جدي نگيريم (هرچند مساله بسيار مهمي است) موضوع مهم‌تر اما مي‌تواند اين باشد كه صداوسيما چرا دست به چنين اقدامي زده است؟ اين آيا حمايت مستقيم و فرمايشي از يك برنامه خاص نيست؟ اصلا غرض از برگزاري اين شوآف عظيم و پرهزينه مگر نمايش اعتماد عمومي به صداوسيما نبود؟ با اين كار اتفاق عكس نيفتاده و اعتماد عمومي خدشه‌دار نشده است؟ مردمي كه در حد يك راي ساده نتوانند اعتماد كنند، چطور مي‌توانند به آنچه از سوي اين نهاد فرهنگي تجويز مي‌شود، اعتماد كنند؟
**گروه نشريات خبري
پژوهشم**9344**1181