۱۳ اسفند ۱۳۹۷،‏ ۱۴:۰۹
کد خبر: 83230834
۰ نفر
آمريكا، طالبان و معادله دشوار امنيت در افغانستان

تهران- ايرنا- آنچه در جريان پنجمين دور مذاكرات طالبان با آمريكايي ها اتفاق مي افتد، اميد به ثمربخشي اين مذاكرات را بيش از پيش مي كاهد.

به گزارش گروه تحليل، تفسير و پژوهش هاي خبري ايرنا، طالبان روز شنبه يازدهم اسفندماه به رغم شروع دوباره مذاكرات با آمريكايي ها در قطر، حمله مرگباري را به پايگاه «شورابك» در استان هلمند صورت داد؛ پايگاهي كه محل استقرار جمعي از نظاميان آمريكايي است.
در مذاكراتي كه از ششم اسفندماه ميان هيات آمريكايي به رياست «زلماي خليل زاد» و نمايندگان طالبان با هدايت «ملا برادر» آغاز شده، طالبان به طور جدي خواسته خروج نظاميان آمريكايي از افغانستان را دنبال مي كند.
با اين حال و از زاويه اي ديگر، برخي مي گويند آمريكا و طالبان سياست واحدي را در افغانستان دنبال مي كنند و آن دامن زدن به ناامني است. از اين منظر، آمريكا ثابت كرده است كه قصد مبارزه با طالبان و گروه هاي تروريستي در افغانستان را ندارد بلكه واشنگتن به دنبال ايجاد پايگاه هاي بيشتر در اين كشور براي دسترسي آسان تر به آسياي مركزي است.

** خواسته طالبان در افغانستان؛ سهم خواهي از قدرت يا صلح؟
بعد از سقوط دولت طالبان، حمله هاي متعدد زيادي از سوي اين گروه در افغانستان انجام گرفت و بخش هاي زيادي از اين كشور همچنان تحت سيطره طالبان قرار دارد.
طالبان خواهان خروج نيروهاي آمريكا از افغانستان است و در مذاكرات اخير كه با حضور ملا برادر يكي از هسته هاي فكري طالبان در قطر انجام مي شود از نگاه تحليلگران قصد دارد كه با خروج نيروهاي نظامي آمريكا قدرت بيشتري را براي كنترل و نفوذ خود بدست آورد. نگراني كه در اين زمينه مطرح مي شود اين است كه امنيت اين كشور به خطر افتد و اصلاحات شروع شده همانند آموزش زنان كه طالبان با آن مخالفت دارد، دوباره با مشكل مواجه شود.
در مذاكرات اخير، طالبان اعلام داشته كه با خروج نيروهاي نظامي آمريكا از اين كشور، براي تامين صلح و امنيت افغانستان حاضرند به ارتش اين كشور بپيوندند ولي گروهي مي گويند هنوز اعتماد في مابين دولت و گروه طالبان در اين كشور بوجود نيامده و اين گروه سال ها است كه با ارتش افغانستان در حال جنگ مسلحانه است.

**طالبان و آينده پيش روي افغانستان
با توجه به نقش غيرقابل انكار گروه طالبان در افغانستان، دولت اين كشور بايد براي آينده صلح در افغانستان تصميم جدي را در زمينه چند و چون مواجه يا تعامل با رهبران اين گروه بگيرد.
از سوي ديگر، طالبان هنوز دولت و قانون اساسي افغانستان را به رسميت نمي شناسد و براي مذاكره در مورد تسريع روند صلح با دولت آمريكا مذاكره مي كند. شماري از تحليلگران مي گويند طالبان سعي دارد از همين مساله به عنوان برگ برنده استفاده كند تا نشان دهد براي نجات افغانستان از حضور نيروهاي بيگانه تنها تشكلي است كه راه جهاد را برگزيده است.
مساله افغانستان از جنبه هاي مختلف مورد توجه قرار گرفته و كشورها و حلقه هاي مختلف منافع خود را در ارتباط با اين گروه جستجو مي كنند ضمن اينكه طالبان هم با كشورها و حلقه هاي مختلفي در ارتباط است. به همين خاطر اين نگاه وجود دارد كه اگر صلحي هم در افغانستان برقرار شود، صلح پايداري نخواهد بود زيرا نمي تواند كل جريان طالبان را پوشش دهد چرا كه خواسته هاي آنان حداكثري بوده و امكان پذيرش آن وجود ندارد.

** آمريكا در مذاكره با طالبان به دنبال چيست؟
اگر هدف آمريكا از بين بردن تروريسم در افغانستان بود در هفده سال گذشته بايد از بين مي رفت اما نيروهاي طالبان حالا از گذشته هم قوي ترشده اند. گذشته از آن افغانستان طي سال هاي اخير به جولانگاه ساير گروه هاي مرتبط با القاعده و نيز داعش مبدل شده و اين موضوع چشم انداز برقراري امنيت در افغانستات را زير سوال مي برد.
از ديد برخي تحليلگران، در استراتژي جديد آمريكا هم اثري از پايان جنگ نيست. در مقابل، طالبان هم براي ادامه جنگ تلاش مي كند.
در مذاكرات بين نمايندهاي آمريكا و طالبان رهايي دو گروگان آمريكايي و برخي از زندانيان مهم طالبان مطرح شده است و شايد اين اهداف به عنوان گام هاي نخست محقق شود اما مساله اينجا است كه اگر قرار باشد گفت و گوي صلحي هم انجام شود هنوز با آن صلح دايمي و پايداري كه منجر به ثبات اجتماعي در افغانستان مي شود، فاصله دارد.
هدف آمريكا از مذاكرات با نمايندگان طالبان اين است كه ارتباطات پنهاني خود با طالبان را علني كرده و اين گروه را وارد يك برنامه سياسي كند. به نوشته برخي رسانه ها، طالبان روابط پنهاني با برخي از حلقه هاي آمريكايي داشته است.
اين احتمال وجود دارد كه بخشي از طالبان كه با آمريكايي ها ارتباط دارند مانند «گلبدين حكمتيار» رهبر «حزب اسلامي» وارد روند صلح شوند اما همانگونه كه حكمتيار نتوانست تاثيري در برنامه صلح داشته باشد، طالباني هم كه با هماهنگي آمريكا زمينه حضورشان در برنامه صلح فراهم مي شود نخواهند توانست در برقراري صلح پايدار در افغانستان تاثيرگذار باشند.
در هر حال، بسياري در افغانستان انتظار دارند طالبان به بيانيه اخير كه در آن خود را مدافع منافع ملي دانسته پايبند باشد و با كنار گذاشتن سلاح و پيوستن به روند صلح افغانستان، بهانه ادامه اشغال اين كشور از سوي ناتو و آمريكا را از بين ببرد.
ترديدي نيست مردم افغانستان از جنگ خسته شده اند و انتظار دارند همه گروه ها ، اقوام و جناح ها با همگرايي و وحدت به تقويت صلح و امنيت در افغانستان كمك كنند تا نسل آينده اين كشور بتواند آينده درخشاني را براي افغانستان رقم بزند.
پژوهش** 9220