سيستان و بلوچستان و شگفتي هاي منحصر بفرد

زاهدان- ايرنا- استان سيستان و بلوچستان يا سرزمين گنج هاي نهفته از چنان شگفتي هايي برخوردار است كه هر شنونده و بيننده اي را متحير مي كند، ميوه هاي منحصر بفرد در ايران يكي از اين شگفتي هاست.

به گزارش ايرنا، سيستان و بلوچستان بر خلاف آنچه كه تاكنون بر آن گذشته و در اذهان عمومي به عنوان استاني محروم معرفي شده اما از چنان نعمات فراوان خدادادي بهره مند است كه گويا گوشه اي از بهشت در اين سرزمين آفريده شده است.
گذشته از ظرفيت ها و توانمنديهاي بيكران اين سرزمين هزاران گنج در زمينه هاي مختلف، توليدات بخش كشاورزي آن بي مانند است.
پالسا، گواوا، چيكو، سيتاپُل، پاپايا، جَم، تمبر هندي، بيرام، جمبولان، كنار، انبه، موز و بسيار نام هاي ديگر از جمله ميوه هاي توليدي سيستان و بلوچستان بويژه جنوب اين استان است كه در ظاهر و طعم بي نظير است.
هرگاه از ميوه هاي گرمسيري نامي آورده مي شود ذهن به سمت ميوه هايي چون موز، انبه، نارگيل، خرما و مانند آن مي رود، در حالي كه در سيستان و بلوچستان به علت شرايط آب و هوايي ويژه و چهار فصل بودن انواع ميوه ها به ويژه ميوه هاي گرمسيري خاص كشت و توليد مي شود، ميوه هايي كه به مانند آن در هيچ جاي ايران يافت نمي شود و نه تنها خيلي آن ها را نديده و طعمشان را نچشيده بلكه نامي هم از آنها نشنيده اند.
شرايط آب و هوايي گرم و مرطوب و تقريبا استوايي اين استان را به خواستگاه متنوع ترين ميوه هاي گرمسيري كشور تبديل كرده، ميوه هايي خاص كه در مزه و نمونه كم نظير بوده و توجه هر مخاطبي را به خود جلب مي كند.
نزديكي به درياي عمان و اقيانوس هند در كنار همجواري با كشورهاي آسيايي سبب شده تا اين منطقه مستعد ترين نقطه كشور در زمينه توليد انواع محصولات گرمسيري باشد.
مناطق جنوبي سيستان و بلوچستان مانند سراوان، مهرستان، سيب سوران، خاش، چابهار، كنارك، نيكشهر، قصرقند، فنوج، بمپور و سرباز از جمله مناطق مستعد در توليد اين نوع ميوه ها هستند به گونه اي كه در اين استان 6 هزار و 400 هكتار سطح زير كشت ميوه هاي گرمسيري است.
اغلب اين ميوه ها داراي طعم و عطر خاصي و در صنايع مختلف عطر سازي، غذايي و حتي دارويي كاربردهاي فراواني دارند اما متاسفانه در داخل كشور ناشناخته باقي مانده و آنگونه كه بايد مورد بهره برداري قرار نگرفته است.
مسعود فيروزكوهي كارشناس تغذيه در گفت و گو با خبرنگار ايرنا گفت: ميوه هاي گرمسيري علاوه بر طعم و عطر خاصي كه دارند داراي خواص غذايي و درماني فراوان هستند.
وي به پاپايا يا همان خربزه درختي به عنوان يكي از اين ميوه ها اشاره كرد و افزود: اين ميوه در درمان انواع زخم‌ها، جلوگيري از سرطان، مفيد براي كليه، تقويت ريشه مو و سرشار از انواع ويتامين ها به ويژه ويتامين c است.
كارشناس تغذيه ادامه داد: «جَم» يكي ديگر از اين ميوه ها است كه در تنظيم ضربان قلب و درمان كم خوني مفيد است.
وي خاطر نشان كرد: ميوه هاي گرمسيري به علت شرايط رشد و ارگانيك بودن بسيار حائز اهميت هستند.
شهر زاهدان به عنوان مركز سيستان و بلوچستان عرصه فروش و تبادل بسياري از محصولات است و بازار چهارراه رسولي اين شهر يكي از جذاب ترين و مهمترين مراكز فروش انواع محصولات از جمله ميوه هاي استوايي داخلي و خارجيست كه سوغات غالب مسافران و گردشگران را تشكيل مي دهند.
غدير اسدي يكي از مسافراني كه در حال خريد اين نوع ميوه در چهار راه رسولي زاهدان بود در گفت و گو با خبرنگار ايرنا اظهار داشت: ساكن مشهد مقدس هستم و براي اولين بار به شهر زاهدان سفر كرده ام.
وي افزود: مردم سيستان و بلوچستان بسيار مهربان، مهمان نواز و خونگرم اند و جالب اينكه كسبه بازار زاهدان وقتي متوجه شوند كه خريدار مسافر و مهمان شهرشان است تا حد امكان در قيمت اجناس تخفيف مي دهند و برخورد بسيار دوستانه و مهربانانه دارند.
اسدي بازار چهارراه رسولي را به عنوان يك مركز خريد متنوع از محصولات عنوان كرد و گفت: در اين بازار تمامي اجناس و كالاهاي مورد نياز وجود دارد بطوريكه مثل معروف «از شير مرغ تا جان آدمي» در مورد آن صدق مي كند كه به نظرم خيلي جذاب و ديدني است.
وي كه همراه همسر و فرزندش به سيستان و بلوچستان سفر كرده است اضافه كرد: ديدن اين ميوه ها براي من و خانواده ام بسيار جالب بود و تصميم گرفتيم تا مقداري از اين ميوه ها را خريداري و به عنوان سوغات اين استان براي دوستان و آشنايان خود ببريم.
وي عطر خاص، ظاهر و رنگ جذاب اين ميوه ها را عاملي براي خريد اين محصول دانست و عنوان كرد: اين ميوه ها داراي شكل، عطر و نام هاي بسيار جالبي است كه توجه هر رهگذري را به خود جلب مي كنند.
يكي از فروشندگان ميوه هاي گرمسيري كه خود را اسماعيل معرفي كرد گفت: ميوه هاي استوايي پاي ثابت خريد بسياري از مهمانان شهر زاهدان است ميوه هايي كه هر رهگذر بازار حتي برخي ساكنان استان در مواجهه با آن حتما از نام و محل كشت آن سئوال مي كند.
وي ادامه داد: غالب اين ميوه ها مخصوص سيستان و بلوچستان است و ميوه هاي اندكي نيز از ساير كشور ها چون پاكستان، مالزي و چين وارد و عرضه مي شود.
اسماعيل از بي رقيب بودن محصولات اين استان گفت و افزود: در ويترين فروش محصولات من دو نوع ميوه زيتون مشاهده مي كنيد كه يكي محصول چابهار است و ديگري از كشور پاكستان وارد شده محصول چابهار از نظر كيفيت و عطر بسيار مرغوبتر از محصول مشابه خود است.
وي اظهار داشت: قيمت نسبتا بالا و عدم دسترسي در ساير نقاط شهر سبب شده تا برخي افراد بومي اين استان تاكنون نتوانند از مزه و طعم اين محصولات بچشند.
يكي ديگر از فروشندگان ميوه هاي گرمسيري و استوايي گفت درصورتي مصاحبه مي كنم كه از اين ميوه ها امتحان كنيد و بدون تعارف يكي از ميوه ها را بريده و اصرار كرد كه بايد بخوريد، تا نخوردم گفت وگو نكرد.
وي كه خود را «عبدالباسط» معرفي كرد اظهار داشت: چند ساليست كه كار فروش اين نوع ميوه را در بازار چهار راه رسولي انجام مي دهم و از اين طريق كسب درآمد مي كنم.
عبدالباسط كه دوستانش او را باسط صدا مي زدند، گفت: اين ميوه هاي خاص استان خودمان است و در هيچ كجاي كشور يافت نمي شود.
وي افزود: ظرفيت مناسبي در حوزه ميوه هاي استوايي در قسمت جنوبي سيستان و بلوچستان وجود دارد كه متاسفانه تاكنون توجه چنداني بدان نشده است.
باسط به موز چابهار به عنوان يكي از مرغوب ترين نوع موز در سطح كشور نام برد و گفت: طعم و كيفيت اين موز بسيار مطلوب تر از موزهاي وارداتي است و يقين دارم هر فردي تنها يك بار اين ميوه را امتحان كند امكان ندارد از ميوه هاي وارداتي استفاده كند، البته رنگ و اندازه موزهاي وارداتي فريب دهنده است.
وي تصريح كرد: متاسفانه موزهاي وارداتي به سبب ظاهرشان باعث شده تا موز داخلي (چابهاري) فروش كمتري داشته باشد در صورتيكه اگر به مزارع كشاورزي منطقه بلوچستان توجه بيشتري شود به يقين ظاهر موز داخلي نيز مرغوبتر و به رقيبي بزرگ براي موزهاي وارداتي در داخل و خارج از كشور تبديل خواهند شد.
حرف هاي باسط برايم بسيار تامل برانگيز بود، استفاده از ظرفيت هاي داخلي، نكته اي كه بارها و بارها از سوي مسئولان و ساير دلسوزان كشور تاكيد شده اما شايد كمتر مورد توجه قرار گرفته است.
يكي از ظرفيت هاي سيستان و بلوچستان كشاورزي است، كشاورزي كه هرچند در سالهاي اخير بر اثر كمبود نزولات آسماني مشكلاتي براي كشاورزان ايجاد كرده اما مديريت آب و استفاده از تكنولوژي هاي نوين كشاورزي مي تواند باعث رونق اين ظرفيت در اين استان شود منطقه اي كه قطب توليد ميوه هاي گرمسيري كشور است اما بسياري از هموطنان از وجود آنها بي خبرند.

** سيستان و بلوچستان قطب توليد ميوه هاي گرمسيري كشور
كارشناس امور باغي سازمان جهاد كشاورزي سيستان و بلوچستان در گفت و گو با خبرنگار ايرنا اظهار داشت: اين استان به دليل داشتن شرايط آب و هوايي منحصر و ويژه و محصولات گرمسيري خاصي كه دارد به عنوان قطب توليد محصولات گرمسيري در كشور شناخته مي شود.
«مصيب سياسر» به بي بديل بودن اين ميوه ها در ظاهر، طعم و ارگانيك بودن اشاره كرد و افزود: محصولات سيستان و بلوچستان از نظر طعم و كيفيت بسيار مطلوب تر از نمونه هاي مشابه خود بوده و ارگانيك بودن محصولات از ويژگي مهم آن ها است.
وي ادامه داد: در كشت اين ميوه حتي از يك ليتر سم نيز استفاده نمي شود در حالي كه بسياري از محصولات مشابه خارجي از سم هاي بسيارخطرناك و متناوب در زمان كشت استفاده مي كنند.
كارشناس امور باغي سازمان جهاد كشاورزي سيستان و بلوچستان به سطح زير كشت ميوه هاي گرمسيري در اين استان اشاره كرد و اظهار داشت: چهار هزار هكتار سطح زير كشت موز، هزار و 310 هكتار انبه، 35 هكتار پاپايا (خربزه درختي)، هزار و 400 هكتار انواع كُنار، 250 هكتار چيكو ، 28 هكتار تمبر هندي، 46 هكتار نارگيل ، 600 هكتار گوواوا (زيتون محلي) و 174 هكتار ساير ميوه هاي گرمسيري پراكنده در حاشيه باغ ها است.
وي تصريح كرد: برنامه هاي بسياري در حوزه كشت محصولات گرمسيري در سيستان و بلوچستان و رونق اين محصولات اجرا شده و يا درحال انجام است كه توزيع نهال كشت بافت موز به صورت يارانه اي و درب باغات براي ايجاد باغ جديد نمونه اي از اين كارها است.
سياسر افزود: استفاده از انواع كود با آزمايش خاك و نياز زمين به مواد مغذي مورد نياز، استفاده از ضايعات باغي در تهيه كمپوست و برگشت آن به زمين كشاورزي براي حاصلخيزي بيشتر، ارائه كارگاه هاي آموزشي براي كشاورزان، بهره بردارن و كارشناسان، استفاده از دستگاه چاله كن براي ايجاد چاله هاي استاندارد براي نهال، در حوزه ماندگاري محصول ايجاد 12 سكوي بسته بندي در كنارك و چهار سكو در چابهار و موارد بسيار ديگري كه در زمينه توسعه اين محصولات در مناطق مستعد سيستان و بلوچستان انجام شده است.
توجه به ظرفيت هاي يك سرزمين و ايجاد برنامه اي مدون در راستاي بهره برداري مناسب از آن راه حلي است كه علاوه بر اتكا به توان داخلي زمينه اشتغال بسياري از مردم يك منطقه را به ارمغان مي آورد.
ميوه هاي گرمسيري در سيستان وبلوچستان يكي از صدها ظرفيت و توانمندي اين استان است كه در صورت توجه بيشتر مي تواند علاوه بر تامين داخلي و قطع واردات، زمينه صادرات محصولات ارگانيك و بي نظير اين استان با توجه به موقعيت مرزي آن به ساير كشورها را فراهم كند.
محصولاتي كه با افتخار دسترنج مردمان اين سرزمين است و در شگرفي تاكنون رقيبي به خود نديده است.
9914 **6081