۲۴ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۲:۳۶
کد خبر 83207879
۰ نفر
درمان تنبلي و علل آن

اروميه - ايرنا - دوهفته نامه اجتماعي و فرهنگي آواي آزاد در جديدترين شماره خود مطلبي درباره تنبلي، علل و راهكارهاي مقابله با آن منتشر كرد.

در اين مطلب مي خوانيم: «تنبلي به معني بي ميلي به فعاليت، با وجود برخورداري از توانايي كافي ا‌ست و به طور كلي، به تأخير انداختن كارها از سه ناراحتي «احساس خودكم بيني»، «پايين بودن سطح تحمل» و «خشم» منشأ مي‌گيرد.

** احساس خود كم بيني
به طور نسبي هر كس در مواقعي احساس خود كم بيني مي‌كند يعني شخصيت خود را در جايگاهي پايين‌ تر از آنچه هست مي‌بيند و از اين نظر دچار ناراحتي مي‌شود يا اعتماد به نفس خود را از دست مي‌دهد و احساس بي ارزشي مي‌كند؛ اين احساس از آن جهت در شخص ايجاد شده كه «هركسي دوست دارد كارش را هرچه بهتر و كامل تر انجام دهد»، «اعتماد و محبت ديگران را نسبت به خود جلب كند» و «با رفتاري مجدانه بر تصورات باطل خود كه از ضعف شخصيت سرچشمه مي‌گيرد، غلبه ورزد» و خصوصيت هاي آن هم در رفتار هر كس به طور نسبي ديده مي‌شود.
گاهي به دلايل مختلف موفق نمي‌شويد كه كارتان را به موقع انجام دهيد و در نتيجه احساس شرمندگي مي‌كنيد و احياناً به خودتان مي گوييد: «من آدم بدي هستم، چون كارم را به موقع انجام نداده‌ام»؛ كسي كه در ارزش وجود خود شك مي‌كند طبيعي است كه آمادگي انجام كار خوب را ندارد.
از كار كردن نهراسيد و تنها به خوب ارائه كردن آن توجه نداشته باشيد، چون هميشه قضاوت درباره كار انجام نشده، پوچ و بي حاصل است و اگر شما به ايده آل مي‌انديشيد، يعني مي‌خواهيد هر كاري را به بهترين شكل انجام دهيد ولي نمي‌توانيد، طبعاً ناراضي مي‌شويد.
نارضايتي عاملي است كه شما را از فعاليت بعدي بازمي دارد و ديگر حاضر نخواهيد بود آن كار را ادامه دهيد و اين وضع در شما ابتدا به صورت بهانه جويي و سرانجام عادت ظهور خواهد كرد.
شما بايد بدانيد مقصود از كار، انجام آن به نحو احسن نيست. هر كار خوب و ظاهراً بي ايراد، خالي از نقص نخواهد بود پس سخت گير نباشيد و به خود اعتماد داشته باشيد؛ يكي از دلايل بي علاقگي، عدم اعتماد به نفس است، پس خود را باور كنيد.

** پايين بودن سطح تحمل (سرخوردگي)
يكي از علل سرخوردگي يا پايين بودن سطح تحمل، افراط در توجه به خود است؛ مثلاً افراط در خوردن، افراط در خوشي، زياده روي در مصرف مواد مخدر وغيره؛ عوامل ياد شده موجب (سرخوردگي) نمي‌شود ولي به تدريج زمينه را براي آن مهيا مي كند.
پرتوقعي در حقيقت عامل مستقيم سرخوردگي است؛ دوست داريد در آزمون ادبيات انگليسي حتماً نمره 20 بگيريد يا لااقل نمره 18 و 19، در غير اين صورت ترجيح مي‌دهيد به تحصيلتان ادامه ندهيد. اين همان پرتوقعي است كه از آن ياد كرديم و طرز فكري است كه شما را به تنبلي سوق مي‌دهد زيرا ترس داريد كه توقع شما در حد انتظارتان نباشد و به اين دليل كوشش و سعي لازم را به كار نمي‌بريد در نتيجه نسبت به كار بي علاقه مي‌شويد.
در حقيقت، توقع بيش از حد براي كسب موفقيت هرچه بيشتر، شما را دچار ترس و فرار از كار كرده است.
هرگاه در كاري به نتيجه بالاتر از ميزان استعداد و توانايي خود فكر كنيد، بايد بدانيد به جاي اين كه به ادامه آن تشويق شويد، به بيزاري و انزجار از آن سوق داده خواهيد شد؛ زيرا توانايي شما نمي‌تواند بيش از حد كارايي تان در آن باشد. بدون واهمه درباره نتيجه كار به فعاليت هاي خود بپردازيد.
وقتي ميزان توقع شما بيش از حد تواناييتان است، كار براي شما كسل كننده خواهد بود.
تنها اشتغال به كار شما را از انديشه‌هاي مزاحم نجات خواهد داد و بخ تدريج درمي يابيد كه به سوي موفقيت گام برمي داريد و در كارتان احساس بهروزي مي‌كنيد؛ شما در هر كاري كه شروع مي‌كنيد بايد از پيش خود را براي مواجهه با برخي مشكلات آماده كنيد و اين احتمال كاملاً طبيعي و منطقي است. نبايد با خود بگوييد: «به علت مشكلاتي كه وجود دارد آن كار را دوست ندارم» پس در مواجهه با مشكلات شكيبا باشيد. به خود تلقين كنيد كه مي‌توانيد آن را به شكلي دلخواه انجام دهيد. خود اين فكر به شما نيرو مي‌دهد كه در جهت مقصود پيش برويد.

** خشم
بسياري از تنبلي‌ها نتيجه خشم و پرتوقعي است مثلاً شاگردي از ترس مردود شدن، انجام تكاليف درسي خود را عقب مي‌اندازد و از آن نظر كه نمي‌تواند آن را به طور كامل انجام دهد، بهانه تراشي مي‌كند. تقصير را به گردن هم اتاقي خود مي‌اندازد، استادش را مقصر مي‌داند كه تكليف مشكل براي او تعيين كرده است. والدينش را مقصر مي‌داند كه او را به مدرسه برده‌اند و نسبت به معلمان و والدين خود احساس دشمني مي‌كند؛ به جاي اين كه از دست خود عصباني باشد و خود را مقصر بداند، همه تقصيرها را به گردن ديگران مي‌اندازد!
در بررسي آماري كه در اين مورد به عمل آمده، معلوم شده علت عمده تنبلي در افراد، پرتوقعي و پايين بودن سطح تحمل آنهاست كه به خصومت و تنفر آنان از اشخاص مي‌انجامد و بسياري از تنبلي‌ها نتيجه خشم و پرتوقعي است.
به گزارش ايرنا در اين مطلب در مورد راهكارهاي از بين بردن تنبلي آمده است: «از كلمه بايد استفاده نكنيد»، « قاطعيت نشان دهيد»، « به خود پاداش دهيد»، «مثبت فكر كنيد»، «نگاه دقيقي به زندگي خود بياندازيد» و« زمان حال را با دقت بررسي كنيد».

** «از كلمه بايد استفاده نكنيد»
تنبل‌ها بيشتر به خود مي‌گويند: بايد آن نامه‌ها را بنويسم، بايد شروع كنم. عبارت‌هاي بايد دار معمولاً مؤثر نيست زيرا احساسي از گناه توليد مي‌كند و در نتيجه شرايطي فراهم مي‌كنند كه شما از انجام آن خودداري مي‌كنيد. در همان لحظه كه به خود مي‌گوييد: «بايد اين كار را بكنم» احتمالاً اين انديشه را در سر داريد ...«اما حالا به انجام آن مجبور نيستم، تا فرصتي ديگر صبر مي‌كنم» گاهي اوقات هر چه بيشتر به خود بگوييد كه بايد كاري صورت دهيد، انجامش به همان اندازه دشوار مي‌شود.

** «قاطعيت نشان دهيد»
خيلي‌ها به علت نداشتن قاطعيت و موافقت كردن با انجام كارهايي كه علاقه‌اي به انجام آن ندارند، مسامحه مي‌كنند. البته همه ما در مواقعي براي كمك به ديگران تن به انجام كارهايي مي‌دهيم كه به آن علاقه‌اي نداريم اما اگر احساس كنيد شما بايد هميشه آري بگوييد و همه را راضي كنيد، مي‌تواند مساله‌ساز شود.
ممكن است بيش از حد خود را متعهد كنيد و به جاي آن كه برخوردي صادقانه داشته باشيد، تن به مسامحه دهيد و آنوقت كار مهمتري را با تأخير انجام دهيد.
وقت مشخصي را تعيين كنيد(.مثلاً چهارشنبه از ساعت 10 تا 15/10 دقيقه) و اين وقت را منحصراً به انجام كاري كه به تعويق انداخته‌ايد اختصاص دهيد. خواهيد ديد كه همين 15 دقيقه كوشش، كل مشكل تعلل ورزي شما را از ميان برمي‌دارد.
در به عهده گرفتن كاري كه از آن پرهيز داريد شجاع باشيد. يك عمل شجاعانه مي‌تواند همه ترس‌هاي شما را از ميان ببرد. ديگر به خود نگوييد عملكردتان بايد خوب باشد. به خاطر داشته باشيد كه نفس عمل كردن بسيار مهم‌تر است.
كلمه هاي اي كاش، آرزو و شايد را از فرهنگ لغات خود حذف كنيد؛ اين كلمات ابزار به تعويق‌ اندازي كارها هستند. هر وقت اين كلمات وارد ذهن شما مي‌شود، جملات تازه‌اي را جانشين آنان كنيد. مثلاً جمله «اميدوارم كارها رو به راه شوند» را به جمله «آن كار را عملي خواهم كرد» تبديل كنيد و اين يكي را به زبان آوريد.

** «به خود پاداش بدهيد»
بزرگ‌ ترين نيروي انگيزه بخش در جهان، شور و هيجان و رضايت از كاري است كه انجام مي‌دهيد و اگر احساس كنيد كه پاداش تلاش خود را مي‌گيريد انگيزه‌اي براي كار بيشتر به دست مي‌آوريد؛ اما اگر كاري كه مي‌كنيد هرگز به قدر كافي خوب نباشد، زندگي، فعاليتي كسل ‌كننده و بي ‌نشاط مي‌شود. اشخاص موفق و مفيد اغلب به دليل كاري كه مي‌كنند به خود امتياز مي‌دهند و احساس هيجان دارند.

** «مثبت فكر كنيد»
وقتي به كاري كه از انجامش طفره رفته‌ايد فكر مي‌كنيد، احتمالاً ناراحت مي‌شويد و ترجيح مي‌دهيد كار ديگري بكنيد. علتش اين است كه به خود پيام‌هاي منفي مي‌دهيد و در اثر آن خود را گناهكار و شكست خورده مي‌بينيد. مي‌توانيد برخورد با اين افكار منفي را بياموزيد تا تحت تأثير آنها قرار نگيريد. اين افكار را يادداشت كنيد. كار بسيار مهمي است.
اجازه بدهيد تكرار كنم. علت طفره‌ روي شما از كار اين است كه درباره آن به طرزي غيرمنطقي و غيرواقع‌بينانه فكر مي‌كنيد. وقتي از كاري اجتناب مي‌كنيد، هميشه درباره چيزي خود را فريب مي‌دهيد. اگر انام كاري برايتان سخت است، نگرش خود را نسبت به انجام آن تغيير دهيد.
اگر دلتان مي‌خواهد دنيا تغيير كند، شكوه و شكايت نكنيد، كاري بكنيد به جاي اين كه لحظه هاي خود را با انواع نگراني‌هاي اختلال‌آميز نسبت به كارهاي معوق مانده بگذرانيد، با اين نقطه ضعف فلاكت‌بار مبارزه كنيد و پيوسته در لحظه حال زندگي كنيد. يك فرد عمل‌كننده باشيد، نه آرزوكننده، اميدوار يا انتقادكننده.

** «نگاه دقيقي به زندگي خود بياندازيد»
ببينيد اگر مي‌دانستيد فقط 6 ماه ديگر زنده خواهيد بود، آيا همين روش‌ها و همين كارها را انتخاب مي‌كرديد؟ اگر نه بهتر است كارهايي كه «مي‌خواهيد» انجام دهيد، زيرا به طور نسبي هر چه داريد همين است. اگر ابديت زمان را در نظر بگيريم، 30 سال يا 6 ماه فرقي با هم ندارند. زندگي شما لحظه‌اي بيش نيست و تأخير در هر كاري بي‌معني است.

** «زمان حال را با دقت بررسي كنيد»
ببينيد اكنون از چه چيزي اجتناب مي‌كنيد و شروع به مقابله و مبارزه با ترس از زندگي مثبت و سازنده كنيد. به تعويق اندازي موجب نگراني نسبت به امري در آينده مي‌شود و اين نگراني جانشين زمان حال شما مي‌شود. اگر آن امر به صورت «اكنون» در آيد نگراني نسبت به آينده طبعاً بايد از بين برود.
منبع: دو هفته نامه آواي آزاد
9939/3072