اينترنت اشيا و حفاظت از صنعت ملي

تهران- ايرنا- اينترنت اشيا اين روزها به تمامي حوزه ها وارد شده و تاثير گذاشته است، اما حوزه اي در كشور كه همگام با اين قافله پيش نمي رود، صنعت نفت و گاز است. اين در حالي است كه با توجه به زيرساخت فراهم شده با بكارگيري اين فناوري پيشرفته مي توان بهره وري را در اين صنعت افزايش داد.

به گزارش خبرنگار علمي ايرنا، صنعت نفت و گاز نه تنها منبع عمده تامين انرژي به حساب مي آيد، بلكه تاثير بسزايي در درآمد كشورهاي نفت خير، تعيين قدرت ملي و اعتبار بين المللي دارد و نمي توان آن را ناديده گرفت. براي استفاده هر چه بهتر از اين صنعت بايد از هر فناوري موجود مدد گرفت و مديريت منابع آن را از بهترين راه هاي ممكن در جهان بهينه سازي كرد. راهي كه اين روزها كارشناسان پيشنهاد مي دهند، استفاده از فناوري پيشرفته IOT است.
IOT يا اينترنت اشيا يا اينترنت چيزها يعني وصل كردن وسيله‌ها به يكديگر از طريق اينترنت و اجازه دادن به آنها تا با ما و نرم‌افزارها و با ديگر وسايل ارتباط برقرار كنند.
بلاياي طبيعي، نشت لوله هاي نفت و گاز، محدوديت هاي ارتباطي و نظارتي چالش هايي هستند كه هميشه بر سر راه صنعت نفت و گاز قرار دارند. چالش هايي كه اگر هر كدام از آن ها به وقوع بپيوندد، خسارت هاي مالي و جاني زيادي را وارد مي كند.
اينترنت اشيا در اين صنعت به رديابي، نظارت منابع، جمع آوري گسترده داده، كاهش هزينه ها و زمان نظارتي، ايمني بيشتر و به طور كلي افزايش بهره وري كمك شاياني مي كند. زيرساخت هاي فني لازم توسط وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات فراهم شده است و تنها بايد توسط دست اندركاران صنعت نفت و گاز كشور به گرفته شود. برخي از كاربردها اينترنت اشيا به شرح زير است.

**كاهش هزينه هاي استخراج
يكي از نكات مهمي كه در استخراج نفت و گاز بايد آن را مد نظر قرار داد، ميزان دقتي است كه براي تشخيص مكان و مقدار منابع طبيعي نياز است كه اين دقت بدون به كارگيري فناوري يا كافي نيست و يا به شكل دقيق انجام نمي شود. به همين دليل استفاده از سنسورهاي مبتني بر اينترنت اشيا و جمع آوري داده هايي كه از طريق ارتباط بي سيم مخابره مي شود، مي تواند مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد. اين تجزيه و تحليل به طرز شگفت انگيزي مي تواند هزينه هاي استخراج نفت و گاز را كاهش داده و موجب شود اين روند به شكل دقيق تري پيش رود.

**نظارت بر پالايشگاه ها
مورد ديگري كه بايد به آن دقت كرد، ايجاد بستر سريع، دقيق و قابل اطمينان براي داده هاي مورد نياز پالايشگاه است. داده هايي كه اگر به شكل مناسب و در زمان مشخص جمع آوري شوند، منجر به افزايش سرعت عملكرد سيستم خواهند شد. برخي اطلاعات در پالايشگاه ها بايد در فاصله زماني كوتاه مورد بررسي و نظارت قرار گيرند. اين نظارت ها شامل نظارت بر سطح مخازن، ضخامت لوله ها، آهنگ جريان و فشار لوله ها مي باشد كه برخي از اين پارامترهاي كليدي و مهم است.
اگر اين اطلاعات كليدي توسط نيروي انساني جمع آوري، تحليل و انتقال داده شود، روند كاري بسيار وقت گير و پر هزينه مي شود اما اينترنت اشيا اين فرصت را مهيا مي كند كه اطلاعات دقيق تر و بيشتري به دست بيايد. اطلاعاتي كه در نهايت عملكرد كار را به ظرفيت بالاتري خواهد رساند.

**نجات جان
ايمني يكي از بزرگ ترين دغدغه ها در كل جهان است. اما زماني كه صحبت از نفت، گاز، آتش، نشتي و مسائلي از اين دست به ميان مي آيد، اهميت ايمني چندين برابر مي شود. انتشار گازهاي مضر، بالا رفتن ميزان فشار و نشتي لوله ها از جمله مواردي است كه خطرات زيادي را براي صنعت نفت و گاز رقم مي زنند. به كارگيري تكنولوژي اينترنت اشيا در صنايع نفت و گاز، امكان نظارت بر اين پارامترهاي با اهميت را مشخص مي كند. به اين ترتيب احتمال وقوع خطر به كمترين حد خود مي رسد و مي توان به محض ايجاد خطر از آن مطلع شد و از بروز حادثه پيشگيري كرد.
نظارت بر تجهيزات پرسنل نيز از ديگر مزاياي استفاده از اينترنت اشياست. امكان نظارت بر خطوط لوله، اطلاع سريع از وجود نشتي باعث مي شود علاوه بر جان افراد، از آسيب هاي مالي و تخريب محيط زيست نيز جلوگيري به عمل بيايد. اگر نشت گاز به سرعت تشخيص داده نشود، منجر به انفجار مي شود. علاوه بر آن خطر عمده نشت نفت، آلودگي محيط زيست است. با استفاده از تكنولوژي اينترنت اشيا اغلب نقاط كليدي با هزينه كمتر، دائم مانيتور مي شود و چنين مشكلاتي را اعلام مي كند.

**گسترش ارتباطات
تا قبل از ظهور اينترنت اشيا، نظارت بر توليد نفت و گاز در درياها و محيط هايي با دسترسي محدود، صرفا با شبكه هاي ارتباطي ممكن بود. در حالي كه در چنين شرايطي استفاده از شبكه هاي تلفن همراه مهيا نيست و استفاده از اتصالات واي فاي پر هزينه، مشكل و ناممكن است، اما از طريق پروتكل هايي مانند شبكه هاي دوربرد با توان پايين مي توان كل مجموعه را به سادگي و با هزينه پايين تحت پوشش بستر ارتباطي اينترنت اشيا قرار داد و از هر آنچه در آن محيط مي گذرد اطلاع پيدا كرد.
تمام زحمات و فعاليت هايي كه در صنعت نفت و گاز كشيده مي شود، در نهايت به يك كشتي مي رسد كه حامل طلاي سياه و ارزشمند است. اينترنت اشيا اين امكان را فراهم مي سازد كه بخش هايي از كشتي كه كاركنان به آن دسترسي ندارند، از راه دور بررسي شوند تا ايمني در آن بخش ها به بالاترين حد برسد.
مرجع: مركز روابط عمومي وزارت ارتباطات
علمي*م.ش*2017