استقبال و انتقاد؛دو واكنش متفاوت به دفاع روحاني از آزادي رسانه ها

تهران - ايرنا - صحبت هاي روز گذشته حسن روحاني رئيس جمهور، در جمع مديران وزارت ارتباطات در فضاي رسانه اي كشور واكنش هاي گسترده و بازخوردهاي مثبت و منفي به دنبال داشت.

به گزارش گروه نشريات خبري؛ حجت الاسلام و المسلمين «حسن روحاني» روز دوشنبه در نشست وزير، معاونان و مديران ارشد وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات با گراميداشت چهلمين سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي اظهار داشت: ما فكر مي كنيم يك اختياراتي از آسمان داريم كه مي توانيم بر زمينيان هر فرماني را صادر كنيم، چنين موردي وجود ندارد.
وي با تاكيد بر اين كه مبارزه با خواست عموم مردم، شرعي و قانوني نيست، افزود: فناوري هاي نوين منافع زياد و خطرات محدودي دارد و ما نمي توانيم زندگي مردم را از تحولات فناوري و ارتباطي جدا كنيم.
حجت‌الاسلام‌والمسلمين حسن روحاني همچنين ضمن انتقاد از نبود ‌آزادي رسانه از شكست‌ طرح فيلترينگ در كشور سخن گفت. اين بخش از سخنان رييس جمهوري بيشترين واكنش ها را در رسانه هاي داخلي داشته است.
رسانه هاي منتسب به جريان اصلاح طلب در تاييد سخنان روحاني از رويكرد فيلترينگ انتقاد كرده و با تفسير سخنان وي، از گرايش روحاني به سمت مردم استقبال كرده اند.
اما رسانه هاي اصولگرا مدعي اند، انتقادهاي اخير روحاني در شرايطي مطرح مي‌شود كه فيلترينگ تلگرام در دوران رياست جمهوري او انجام شد. اين رسانه ها همچنين در ادعايي ديگر اظهار كردند كه پيشتر رئيس جمهور، خود خواستار برخورد با فيلتر‌شكن‌ها بوده است. رسانه هاي اين جريان همچنين حول محور 'سانسور مشكلات مردم در زبان روحاني و و حاميان وي' نوشتند: فيلترينگ واقعي؛ فراموشي وعده‌ها و سانسور مشكلات مردم است!

رسانه هاي اصلاح طلب
...............................
**تاييد سخنان روحاني و رويكرد بي ثمري فيلترينگ
روزنامه اعتماد در يادداشتي درباره فيلترينگ با اشاره به سخنان روحاني مي نويسد: هر دستاورد تمدني جديد و تكنولوژيك جديد بالطبع چالش‌ها و فرصت‌هايي را ايجاد مي‌كند كه بايد همه تلاش‌هاي مديريت‌ها و دولت‌ها درراستاي به حداقل رساندن تهديدهاي اين‌گونه دستاوردها باشد و از طرفي تلاش شود تا استفاده از فرصت‌ها به حداكثري برسد. چنانچه رييس‌جمهور هم در صحبت‌هاي اخير خود ارتباطات و فناوري اطلاعات را نماد تحول جوامع در حوزه تكنولوژي دانسته و مقاومت در برابر فناوري‌ها و تحولات نوين را رويكردي قديمي مي‌داند. ايشان شناخت درست و فرهنگسازي را تنها راه مديريت و پيشگيري از مشكلات فناوري مي‌داند. به گفته رييس‌جمهور، عادت انسان‌ها در استفاده از يك امكان و وسيله گاهي به‌طور طبيعي تبديل به حق مي‌شود كه هر نوع مخالفت با آن اقدامي نادرست از سوي استفاده‌كنندگان به حساب مي‌آيد و از سوي ديگر نيز عده‌اي همواره با هر پديده جديدي مخالفت و مقابله مي‌كنند و اين دو خصيصه اجتماعي، عرصه ارتباطات و تجهيزات ارتباطاتي را نيز شامل شده و شاهد هستيم كه همچنان عده‌اي با پديده‌هايي جديد به‌ويژه در زمينه فناوري‌هاي ارتباطي و اطلاعاتي مخالفت مي‌كنند. اما ممنوعيت در دنياي امروزي كاركرد درازمدت و موثري ندارد چون تكنولوژي مدام راه‌هاي جايگزين خلق مي‌كند و مردم را به تخطي از قوانين و استفاده افراطي از اين‌گونه ابزار تشويق مي‌كند.

روزنامه آرمان نيز در مطلبي نوشت: امروز ديگر نمي‌شود با فضاي مجازي با رويكرد قهري، دشمني كرد. فيلترينگ رويكرد قهري است و شما افراد را از دسترسي يك ظرفيت محدود مي‌كنيد. اين درحالي است كه امروز زندگي بدون فضاي مجازي امكان‌پذير نيست. رئيس شوراي عالي فضاي مجازي خود رئيس‌جمهور است. طبيعتا اگر قرار باشد كسي در اينجا محدوديتي ايجاد كند يا آزادي دهد، شوراي عالي فضاي مجازي است و حتي اگر موضوع امنيتي هم شود، خود رئيس‌جمهور، رئيس شوراي عالي امنيت ملي است. لذا اينكه اين حرف‌ها را از زبان رئيس‌جمهور مي‌شنويم، خوب است ولي مهم اين است كه محدود به اين گفته نشود.

**گرايش روحاني به سمت مردم
روزنامه قانون ذيل تيتر يك خود نوشت: روز گذشته حسن‌روحاني ديداري خاص داشت؛ وي در ديدار وزير، معاونان و مديران وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات اظهاراتي را به زبان آورد كه در راستاي گرايش او به سمت مردم و اتكا به قدرت نرم ملت است.

**تقابل دولت و صدا و سيما
شرق در يادداشتي ذيل عنوان «رؤساي همه ‌دولت‌ها در مجادله با صداوسيما» مي نويسد: رئيس‌جمهوري روز گذشته در ديدار با وزير و مديران وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، فرصت را مناسب ديد تا انحصار در صداوسيما را مورد طعنه قرار دهد...سخنان حسن روحاني در انتقاد از يك‌سويه‌نگري صداوسيما، بارها در دوران رياست‌جمهوري او تكرار شده و دولتي‌ها هميشه از اين رسانه كه لقب ملي را يدك مي‌كشد گلايه داشته‌اند؛ اما رويكرد راديو و تلويزيون با رؤساي دولت‌هاي بعد انقلاب چگونه بود؟ روحاني تنها رئيس دولتي است كه در دوران رياست‌جمهوري‌اش با سه رئيس سازمان صداوسيما مواجه شده و هيچ‌كدام روي خوشي به دولت نداشته‌اند.

**واكنش هاي كاربران فضاي مجازي
روزنامه خراسان ضمن انتشار واكنش كاربران در فضاي مجازي به اين سخنان نوشت: كاربري اما از بخشي از سخنان روحاني استقبال كرده و در توئيتي نوشت:« حرف حساب روحاني: ما رسانه آزاد نداريم! خلاص!».

**اخطار براي پيامك‌هاي تبليغاتي
به گزارش روزنامه ايران كه عبارت «هشدار روحاني عليه 3 ممنوعه» را تيتر نخست كرده؛ رئيس جمهوري در وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات با اشاره به لزوم گردش آزاد اطلاعات گفت: وقتي گردش آزاد اطلاعات رواج يابد و نظارت بر آن تقويت شود، ديگر شاهد آن نخواهيم بود كه هر كسي يا گروهي به طور ناشناس و بدون شناسنامه بتواند از اين عرصه براي بي‌اخلاقي‌هاي خود سوء استفاده كند يا از سوي ديگر شاهد آن نخواهيم بود كه عده‌اي به طور فله‌اي با يك سيم‌كارت پيامك‌هاي تبليغاتي انبوه بفرستند و وقت و عمر مردم را تلف كنند.
به دنبال اين سخنان بلافاصله وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات در توئيتر خود نوشت: اخطار جدي به دفاتر خدمات ارتباطي كه با شيوه‌هاي غيرقانوني سيم كارت تلفن همراه در اختيار ارسال كنندگان پيامك‌هاي مزاحم قرار مي‌دهند. جريمه «لغو مجوز» بدون اغماض و پذيرش توجيه در قبال اين تخلف، به سازمان تنظيم مقررات ابلاغ و از امروز اجرايي خواهد شد.

رسانه هاي اصولگرا
........................
**انتقاد روحاني از فيلترينگ؛ چه كسي خواستار برخورد با فيلتر‌شكن‌ها بود؟
روزنامه سياست روز در انتقاد به بخشي از سخنان روحاني در جمع مديران وزارت ارتباطات نوشت: انتقادهاي رئيس‌جمهور از فيلترينگ در حالي است كه وي پيش‌ از اين در بخشنامه‌اي خواستار برخورد با فيلترشكن‌ها نيز شده بود. انتقادهاي رئيس‌جمهور از فضاي فيلترينگ، در حالي بيان مي‌شود كه در ارديبهشت‌ماه 97 بخش‌نامه‌‌اي از سوي رئيس‌جمهور خطاب به وزير ارتباطات در فضاي مجازي منتشر شد كه در آن روحاني، خواستار برخورد با فيلترشكن‌ها شده بود. اين بخش‌نامه هيچ‌گاه از سوي دولت تكديب نشد.

«فيلترينگ واقعي؛ فراموشي وعده‌ها و سانسور مشكلات مردم است!» تيتر نخست روزنامه كيهان است كه در بخشي از آن ضمن انتشار سخنان روحاني، افزود: رئيس‌جمهور در سخنان خود به اين نكته ‌اشاره نكرده است كه چه كسي به دنبال ممنوعيت استفاده از يك ابزار به صورت كامل است، كدام مسئول يا شخصيت مثلا گفته است افراد از تلفن همراه استفاده نكنند يا شبكه‌هاي ارتباطي و پيام‌رسان اصلا وجود نداشته باشند؟! آقاي رئيس‌جمهور يك شائبه خيالي را مطرح و خود به آن پاسخ مي‌دهد در حالي كه خيالي بودن آن شائبه شنونده را از شنيدن هر گونه پاسخي بي‌نياز مي‌كند چرا كه همگان مي‌دانند زمانه زمانه‌اي نيست كه به افراد گفت شما تلفن همراه نداشته باشيد يا شبكه‌هاي ارتباطي وجود نداشته باشند! دولت كه نزديك 6 سال از آغاز به كار آن مي‌گذرد به جاي حرف‌هاي عوامفريبانه، بايد گزارشي در اين زمينه ارائه دهد كه چه كرده است.

خبرگزاري تسنيم نيز در گزارشي مدعي شد كه پيشتر رضا تقي‌پور، از اعضاي حقيقي شوراي عالي فضاي مجازي از تأكيد روحاني بر ساماندهي VPNها و برخورد مؤثر با فيلترشكن‌ها و مديريت كارا براي بهره‌برداري مشروع از اين ابزارها توسط كاربران فضاي مجازي و سازمان‌ها خبر داده و گفته بود: نمي‌توانيم بنشينيم و ببينيم دشمن هرچه را كه دوست دارد در جامعه تلقين كند، پس از اين اتفاقات روشن شد كه تلگرام با پشتيباني مستقيم آمريكا و اسرائيل اداره مي‌شود و هدف آنها اشاعه فحشا و فساد در جامعه ايراني است.

**سانسور مشكلات مردم با مطرح كردن فيلترينگ
روزنامه جوان ذيل عنوان « مشكلات مردم فيلترينگ شد! » در صفحه نخست خود نوشت: روحاني يك شهروند عادي نيست، پس يك رئيس‌جمهور عادي هم نيست. او ترجيح مي‌دهد به وزارت ارتباطات برود و از فيلترينگ سخن بگويد. فيلترينگ يعني چيز‌هايي هست كه فيلتركننده مايل نيست در ميان كاربران از آن سخني گفته شود. با اين تعريف، فيلترينگ اصلي، رفتن به وزارت ارتباطات و سخن گفتن از تلگرام و شعر و موسيقي و قصه راديو و رضا شاه و ادعاي نداشتن رسانه آزاد است. آقاي رئيس جمهور شما خود نقش فيلتر را بازي كرديد. از «آزادي» برباد رفته در رسانه مي‌گوييد تا كسي از آورده‌هاي برجام نپرسد! از شادي‌هاي فانتزي مردم در فضاي مجازي مي‌گوييد تا كسي از شادي‌هاي واقعي داشتن درآمد مناسب و بازار بدون تورم حرفي نزند. خود به خود، مسكن و معيشت و اشتغال و استقلال را فيلتر مي‌كنيد و از شعر و ترانه و غزل مي‌گوييد.

به گزارش مشرق نيوزمحمد ايماني تحليل گر مسائل سياسي و فعال رسانه اي نيز در كانال تلگرامي خود نوشت:آقاي روحاني! اصلاً شما خيلي خوبيد. اما دو قطبي درست كردن آميخته به تحريف صورت مسئله درباره موضوعاتي مانند فيلترينگ و حجاب و كارمند زن و مرد و شادي مردم، نه براي جوانان خوب ما شغل مي شود، نه همسر و نه مسكن.چرا در خلأ و خيال حرف مي زنيد؟ فيلترينگ واقعي يعني همين كه برخي دولتمردان و مشخصاً آقاي روحاني، يادشان برود چگونه با مردم تلبيس كردند و گندم نمايي و جو فروشي كردند تا واقعيت هاي اقتصادي خلاف وعده ها از آب درآمد.

** برداشت ناصواب روحاني از تحميلي نبودن دين
كيهان در انتقاد به بخش ديگري از سخنان روحاني در خصوص وظايف پيامبران نوشت: اين اظهارات رئيس‌جمهور كه پيامبر(ص) وكيل مردم نبوده و تنها مامور ابلاغ يك پيام است تفسيري مخدوش و انحرافي از رسالت پيامبر گرامي اسلام است، اين تفسير پيامبر را جز ابلاغ پيام داراي وظيفه ديگري چون ايجاد حاكميت اسلامي نمي‌داند و به اين سؤال پاسخ نمي‌دهد كه اگر پيامبر جز ابلاغ رسالت وظيفه‌اي نداشت چرا به سوي تشكيل حكومت اسلامي در مدينه و گسترش آن به سمت ديگر بلاد از جمله مكه و... حركت كردند. روحاني به اين سؤال پاسخ نمي‌دهد كه اگر پيامبر جز ابلاغ رسالت وظيفه‌اي نداشته، تشكيل حكومت كه به معناي امر و نهي و برخورد قاطعانه با متخلفين است چه معنايي داشت؟!

كيهان همچنين در سرمقاله خود به قلم حسين شريعتمداري به سخنان ديروز رئيس جمهور درباره تحميلي نبودن دين واكنش نشان داد: بخش نخستين سخنان رئيس‌جمهور محترم اين تصور و تلقي را به ذهن مي‌رساند كه ايشان فقط در پي بيان ضرورت تبليغ مباني اسلامي بوده‌اند كه از ايشان به عنوان رئيس‌جمهور يك كشور اسلامي و مخصوصا يك شخصيت روحاني جز اين نيز انتظاري نمي‌رود اما، با كمال تاسف بايد گفت كه بخش‌هاي بعدي اظهارات آقاي روحاني اين برداشت را تائيد نمي‌كند و نشان‌دهنده آن است كه جناب ايشان براي ايران اسلامي نسخه‌اي شبيه واتيكان را توصيه مي‌كنند و بر اين باورند -‌و انشاءالله نباشند- كه حكومت در قبال خير و صلاح مردم و سعادت و شوربختي آنان غير از ابلاغ شفاهي و يا كتبي مباني ديني وظيفه و مسئوليت ديگري ندارد!

**برخورد دولت با منتقدان
كيهان در نقد بخش ديگر اظهارات رييس جمهوري نوشت: سخنان روحاني درباره نبود رسانه آزاد در ايران از منظر‌هاي مختلفي عجيب و شگفت‌انگيز به نظر مي‌رسد، دولت روحاني ركورد‌دار شكايت از روزنامه‌ها و رسانه‌هاست، دولتي كه به مختصر انتقادي رسانه‌هاي ديگر را به شكايت تهديد و اين تهديد را نيز بلافاصله عملي مي‌سازد عجيب است كه از ضرورت وجود رسانه‌هاي آزاد سخن مي‌گويد، رسانه منتقدي وجود ندارد كه دولت از آن شكايت نكرده و يا تهديد آن را مطرح نكرده باشد.
*گروه نشريات خبري
پژوهشم**9344**9026**1732