امتیازات خاص مقالات علمی باعث تقلب می شود

تهران- ایرنا- رئیس دانشگاه علم و صنعت گفت: بسیاری از امتیازات مرتبط با اعضای هیات علمی و ارتقای اساتید منوط به چاپ مقالات ISI است كه این موضوع موجب بروز تقلب می شود.

جبار علی ذاكری روز جمعه در گفت و گو با خبرنگار گروه دانشگاه ایرنا با بیان این مطلب اظهار داشت: دانشجویان نیز برای دانش آموختگی به چاپ 2 مقاله «آی اس آی» هستند؛ بنابراین زمانی كه مسیر محدود تنها راه چاپ مقاله باشد، احتمالا افرادی توانایی عبور از این مسیر را ندارند.
وی افزود: در نتیجه راه های میانبر و خلاف را برای عبود از این مسیر انتخاب می كنند. عده كمی از افراد با آگاهی و 90 درصد بدون علم و آگاهی و بدون توجه به تبعات آن راه میانبر را انتخاب می كنند. این راه برای دیگران شناخته شده و تبعات فراوانی برای افراد دارد.
ذاكری خاطرنشان كرد: در كل به دلیل امتیازات خاصی كه برای چاپ مقالات درنظر گرفته شده است، دانشجویان و اساتید راه میانبر را برای برون رفت از این وضعیت انتخاب می كنند.
رئیس دانشگاه علم و صنعت با بیان اینكه در دانشگاه های سطح یك تقلب بسیار محدود شده است، ادامه داد: در 13 دانشگاه برتر این تقلب ها محدود شده و در كل شاید تعداد آنها انگشت شمار باشد.

** نحوه صدور حكم برای متقلبان
رئیس دانشگاه علم و صنعت تصریح كرد: تعداد كم تقلب ها در دانشگاه های سطح یك نشان دهنده اطلاع رسانی مناسب و دادن آگاهی به دانشجویان تحصیلات تكمیلی در خصوص قانون تقلب علمی بوده كه تعداد آنها را به حداقل رسانده است.
ذاكری گفت: از زمان ابلاغ قانون تقلب، پیگیری های جدی از طریق كمیته اخلاق پژوهشی در دانشگاه صورت گرفته و اطلاع رسانی صحیحی به اساتید و دانشجویان انجام شده است.
وی با بیان اینكه همه اساتید و دانشجویان از موضوع قانون تقلب اطلاع دارند، اظهار داشت: در سال گذشته موردی از اعضای هیات علمی یا دانشجویان تحصیلات تكمیلی در دانشگاه علم و صنعت نداشته ایم.
رئیس دانشگاه علم و صنعت ادامه داد: یك مورد سال گذشته تقلب علمی شخص محرز شد كه فرد عضو هیات علمی دانشگاه دیگری بود و در دانشگاه علم و صنعت تدریس می كرد. پس از دریافت اطلاعات مبنی بر وقوع یك خلاف اخلاق پژوهشی در مقاله وی، از حضور و ارائه درس توسط فرد خاطی جلوگیری شد كه نشان دهنده رصد مناسب در این زمینه است.
ذاكری با بیان اینكه امسال گزارش دیگری دریافت نشده است، گفت: اقدامات دانشگاه در زمینه پیشگیری از تخلف و تقلب علمی اطلاع رسانی، شفاف سازی و در جریان قرار دادن افرادی است كه در حال چاپ مقالات هستند. این مجموعه اقدامات پیشگیرانه است.
این مقام مسئول تصریح كرد: برخورد دانشگاه در مقابل میزان و نحوه تخلف افراد متفاوت است و بستگی به قصور و تخلف فرد دارد. اگر فرد قصور دارد كه در حد تخلف اداری برخورد می شود؛ به طور مثال فرد در جریان كار نبوده و پایان نامه را دانشجویان و دانشگاه دیگری ارسال كرده و اسم استاد را در رساله قید كرده است.
رئیس دانشگاه علم و صنعت با اشاره به اینكه مساله فوق تخلف نیست؛ توضیح داد: زیرا خود فرد اقدام كننده نیست، ولی اگر نویسنده محصول خود فرد باشد، تخلف محسوب می شود و متناسب با درصد و نقش در وقوع تخلف، هیات تخلفات اداری حكم صادر می كند.
ذاكری اظهار كرد: احكامی كه در خصوص اعضای هیات علمی صادر می شود شامل محرومیت از گرفتن دانشجوی تحصیلات تكمیلی و محدود شدن گرنت (پژوهانه) است. در صورت سطحی بودن تخلف، تذكر كتبی ارسال می شود و در تمامی موارد، تخلف در پرونده فرد درج می شود.
وی ادامه داد: قانون مقابله با تقلب نیز در خصوص طریقه برخورد توضیح داده است و اگر تخلف دانشجویان محرز باشد امكان محرومیت از تحصیل نیز وجود دارد.
این مقام مسئول تصریح كرد: احكام صادره در خصوص تقلب علمی، حتی به تعداد افرادی كه در وقوع تخلف نقش داشته اند، نیز بستگی دارد.

**ساز و كار تشخیص
ذاكری اظهار داشت: در دنیا نرم افزارهایی وجود دارد كه متون مشابه را تشخیص می دهد و حتی پاراگراف مشابهی را كه در مقاله دیگری چاپ شده تشخیص می دهد.
وی ادامه داد: این نرم افزارها به صورت سامانه در مجلات معتبر است كه مولف را برای بررسی مقاله از طریق سامانه راهنمایی كرده تا موارد مشابه بررسی و اصلاح شود.
رئیس دانشگاه علم و صنعت ادامه داد: به عنوان مثال نرم افزار ادبیات فنی كه متون مشابه را تشخیص می دهد، در اكثر مجلات معتبر وجود دارد.
وی تصریح كرد: در كشور ما نیز این قابلیت وجود دارد كه عضو هیات علمی و دانشجو قبل از ارسال مقاله از این سامانه برای شناسایی درصد تشابه استفاده كنند.
ذاكری گفت: در پایان نامه ها بیشتر تكرار پایان نامه های مقطع كارشناسی و كارشناسی ارشد دیده می شود.
رئیس دانشگاه علم و صنعت توضیح داد: برخی از دانشگاه های تازه تاسیس و نوپا و موسسات آموزش عالی به دلیل بی اطلاعی استاد راهنما از پایان نامه های دانشگاه های دیگر، متوجه تشابه و تكرار آن نمی شوند.
این مقام مسئول در دانشگاه علم و صنعت اظهار كرد: ISE یا مركز منطقه ای جهان اسلام در شیراز رصد مطلوبی در سطح كشور بر پایان نامه ها و مقالات دارد و تمامی پایان نامه ها در این سامانه ثبت و ضبط می شود.
وی افزود: عناوین مشابه مشخص شده كه این امر برای پیشگیری از تكرار پایان نامه ها و دوباره ارائه شدن پایان نامه ها صورت گرفته است.
9465**9129