۱۶ دی ۱۳۹۷،‏ ۱۰:۱۲
کد خبر: 83160114
۰ نفر
چشم طمع به ساختمان تنها موزه كاریكاتور ایران

تبریز- ایرنا- بنای تاریخی «خانه هنر» تبریز با 80 سال قدمت و محل استقرار تنها موزه كارتون (كاریكاتور) ایران، این روزها با مشكل ادعای مالكیت شهرداری بر ساختمان آن و تلاش برای بیرون كردن آنها از خانه و استقرار شورای شهر در این مكان مواجه است.

به گزارش ایرنا، موزه كارتون تبریز كه تنها موزه این هنر در كشورمان و یكی از پنج موزه كارتون(كاریكاتور) جهان محسوب می شود، در ساختمان تاریخی و 80 ساله ای موسوم به «خانه هنر» مستقر شده و آبروی هنر كارتون ایران به شمار می رود.
البته انجمن كارتون تبریز و موزه آن از سال 1385 و با صرف هزینه های هنگفت برای بازسازی و بهسازی «خانه هنر» از محل اعتبارات اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی در این محل مستقر شده و گنجینه (موزه) آن میزبان بیش 100 هزار نسخه اصلی كارتون از هنرمندان بیش از 20 كشور جهان است.
از سوی دیگر، ساختمان «خانه هنر» از همان سال های نخست ساخت آن در سال 1318 شمسی نیز كاربری فرهنگی داشته و در اوایل پیروزی انقلاب اسلامی كه ساختمان «كتابخانه ملی» تبریز در مجموعه ارك تخریب شد، به دلیل شناخته شدن بودن وجهه فرهنگی آن، به كتابخانه تبدیل شد.
حال، اما بنای تاریخی- فرهنگی «خانه هنر» با مشكل جدیدی در قالب اراده مدیریت شهری برای استقرار شورای اسلامی كلان شهر تبریز در این محل مواجه شده و این سوال را در ذهن دوستداران فرهنگ و هنر برانگیخته است كه آیا در شهر بزرگی مانند تبریز جا قحط است كه می خواهند اساس انجمن و تنها موزه كاریكاتور ایران را كه با هزاران خون دل خوردن ها و التماس كردن ها به این و آن پا گرفته و مایه آبروی فرهنگ و هنر ایران در جهان است، برچینند.
آیا می توان پذیرفت كه شهرداری و شورای شهر كه خود باید منادی و حامی فعالیت های فرهنگی - هنری در كهن شهری مانند تبریز باشند، به جای زیر پر گرفتن انجمن و موزه كارتون(كاریكاتور)، به دنبال بی خانمان كردن فعالان این هنر اصیل باشند كه صورت به سیلی سرخ می كنند و با كیسه خالی برای اعتلای پرچم سه رنگ كشورمان در میادین بین المللی هنر می كوشند.
چگونه می توان باور كرد كه عده ای از سر ناآشنایی با ارزش و جایگاه فرهنگ و هنر، به عنوان بستر اصلی بازنمایی توانمندی های ایران اسلامی در عرصه های جهانی، به جای حمایت از نهادهای هنری خودجوش و مردمی مانند انجمن كارتون تبریز به مثابه افتخار هنر كارتون آسیا و جهان، در صدد برچیدن بال و پر فعالان جوان و علاقه مند آن برآیند.
مدیركل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی در خصوص مسائل جدید مالكیتی «خانه هنر» به ایرنا گفت: این مكان تاریخی در اوایل پیروزی انقلاب اسلامی ما به ازای تخریب محل قبلی «كتابخانه ملی» در مجموعه تاریای ارك تبریز، به عنوان محل جدید كتابخانه توسط شهرداری در اختیار اداره كل فرهنگ و ارشاد آذربایجان شرقی قرار گرفت و در حدود سه دهه اخیر مامن كتابخوانان و پژوهشگران فرهنگ و هنر بوده است.
محمد محمدپور اظهار داشت: این ساختمان قدیمی با وسعتی افزون بر سه هزار مترمربع و زیربنایی حدود 2 هزار و 800 مترمربع در ضلع شمالی بوستان قدیمی «باغ گلستان» تبریز واقع شده و مخزن كتابخانه ملی تبریز است كه در سال 1333 شمسی توسط برادران نخجوانی بنیان گذاشته شد.
وی ادامه داد: برداران فقید نخجوانی كتابخانه بی نظیر خود را نیز به «كتابخانه ملی» هدیه كرده و در این مكان نگهداری می شود؛ همان طور كه می دانید تمام شهرها دارای كتابخانه ملی هستند بر این اساس باید از این یادگارهای فرهنگی و تاریخی به خوبی حفاظت شود.
محمدپور اضافه كرد: این بنا در سال 1378 شمسی در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است و توسط اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی در سال 1385 بازسازی، تجهیز و برای استفاده اهالی هنر در اختیار آنان قرار گرفته است.
وی گفت: اما شهرداری تبریز در اقدامی جدید، مدعی مالكیت این مكان شده است؛ این در حالی است كه سال ها قبل بر اساس صورت جلسه مدیران سابق فرهنگ و ارشاد استان و مسوولان شهر، «خانه هنر» به ما واگذار شد، هر چند شهرداری اسناد مالكیت آن را انتقال نداده است.
فعال فرهنگی و هنری و رییس انجمن كاریكاتور تبریز نیز به ایرنا گفت: چند ماه پیش استاندار سابق آذربایجان شرقی از خانه هنر بازدید و دستور توقف تملك خانه هنر توسط شهرداری تبریز را صادر كرد و انتظار داریم استاندار جدید نیز مساعدت لازم را انجام دهد.
رحیم بقال اصغری اظهار داشت: ساختمان «خانه هنر» برای استقرار موزه كاریكاتور در سال 1385 شمسی تحویل گرفته شد و با هزینه بالا از حالت متروكه درآمد، در حالی كه پیش از آن نهادی آماده تحویل گرفتن این ساختمان نبود.
وی افزود: این موزه كه 100 هزار نسخه اصلی كاریكاتور از بیش از 20 كشور جهان در آن نگهداری می شود، نخستین موزه كاریكاتور آسیا و پنجمین موزه كاریكاتور جهان و تنها موزه كاریكاتور ایران است.
بقال اصغری گفت: یك سالن نمایش با گنجایش 350 نفر برای اجرای برنامه های مختلف هنری در این ساختمان از محل اعتبارات اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی و با پی گیری های انجمن كاریكاتور ساخته شده و 2 سالن نگارخانه به منظور برپایی نمایشگاه‌های هنری نیز در محل این بنا پیش بینی شده است.
وی اضافه كرد: پیش از این روساهای موزه های كاریكاتور بلژیك، صربستان و كشورهای دیگر در این محل گرد آمده اند؛ «خانه هنر» تبریز به دلیل استقرار تنها موزه كاریكاتور ایران در آن وجهه بین المللی دارد و در بین هنرمندان شهر دارای جایگاه است، بر این اساس شهرداری باید بازتاب و تبعات ملی و بین المللی تملك این بنا را مورد توجه قرار دهد.
بقال اصغری ادامه داد: تصمیم گیری در این خصوص راحت نیست و باید حیثیت فرهنگی ایران و تنها موزه كاریكاتور كشور در نظر گرفته شود؛ از طرفی كاربری این ساختمان، كتابخانه تعریف شده و كتابخانه تخصصی كاریكاتور و مخزن كتابخانه ملی در این بنا قرار دارد.
معاون سابق فرهنگی اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی و مسوول «خانه هنر» تبریز نیز به ایرنا گفت: بیش از 20 سال است كه پرونده «خانه هنر» به تناوب مطرح، اما این محل فرهنگی حفظ شده است.
محمد حسن چمیده فر بیان كرد: قدمت فعالیت های فرهنگی این بنا به حدود 70 سال قبل برمی گردد و مرحوم نخجوانی فعالیت فرهنگی آن را كلید زده و بعد از انقلاب نیز تاكنون به فعالیت خود ادامه داده است و این فعالیت ها با توافق چندین باره و امضای صورت جلسه بین اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی و شهرداری تبریز انجام شده است.
وی افزود: بر این اساس بودجه های فراوانی برای حفظ و نگهداری ساختمان «خانه هنر» هزینه شده و با توجه به صبغه و برند فرهنگی بنا، اداری شدن، تغییر كاربری و تغییر مالكیت آن خیانت به فرهنگ شهر تبریز است.
چمیده فر ادامه داد: مراكز فرهنگی و هنری در تبریز انگشت شمار است؛ حال به جای اینكه برای توسعه فرهنگ و هنر شهر تلاش شود، چگونه این ساختمان اداری می شود.
وی گفت: «خانه هنر»، نوستالژی هنرمندان و كودكان شهر تبریز است و بر این اساس نمایندگان شورای شهر تبریز نباید به خشكاندن ریشه فرهنگ شهر راضی باشند.
وی با اشاره به اینكه دیوار بخش فرهنگ كوتاه است، بیان كرد: تملك این بنا برای شهرداری و شورا امتیاز نیست، ساختمان های فراوانی در اختیار آنهاست و توجیهی برای تملك این ساختمان وجود ندارد.
رییس كمیسیون فرهنگی شورای كلانشهر تبریز نیز به ایرنا گفت: چندی پیش بازدیدی از این بنای تاریخی و فرهنگی داشتیم و بر این اساس شورا بر اهمیت موضوع واقف است.
شهرام دبیری اضافه كرد: این مكان جاذبه گردشگری تبریز و متعلق به شهرداری بوده و در واقع امانتی در دست اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی بوده است.
وی بیان كرد: به هر حال برای استقرار شورا در این مكان، برنامه خاصی نداریم، اما معتقدیم باید استفاده بهینه از این مكان شود و بر این اساس با فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تعامل داریم.
دبیری گفت: به نوعی از ادامه فعالیت های فرهنگی در این مكان حمایت می كنیم و بازدید اخیر از این مكان در راستای حمایت از فعالیت های فرهنگی در این مكان بوده است.
وی با ابراز امیدواری از اینكه شور و نشاط فرهنگی به این مكان برگردد و فعالیت های هنری راكد نماند، افزود: همچنان امكان ادامه تعامل با اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی برای استمرار برنامه های فرهنگی وجود دارد.
رییس انجمن خیران كتابخانه ساز آذربایجان شرقی نیز به ایرنا گفت: «خانه هنر»، استعداد استقرار شورای شهر یا بخش های اداری شهرداری تبریز را ندارد و سالن های این مكان برای كاربری فرهنگی ساخته و آماده شده است.
رسول بشیری ادامه داد: اكنون كتابخانه پژوهشی فرهنگ، هنر و ادب آذربایجان شرقی و دفتر هیات امنای كتابخانه مركزی تبریز در این مكان قرار دارد و قدمت این بنای فرهنگی بسیار قدیمی است؛ از طرف دیگر «خانه هنر» برای جبران تخریب «كتابخانه ملی تبریز» در چهار دهه قبل به اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی واگذار شده است.
وی افزود: با توجه به اینكه شهرداری سازمان فرهنگی و هنری دارد و كارهای فرهنگی را تقبل می كند، تخلیه «خانه هنر» تبریز توسط شهرداری مغایر با اهداف فرهنگی این نهاد است.
وی ادامه داد: از طرف دیگر هر عضو شورای شهر در ساختمان شهرداری اتاق و سالن مناسب در اختیار دارد، اما خانه هنر پاسخگوی ظرفیت مورد نیاز شورای شهر تبریز نیست.
بشیری اضافه كرد: شهرداری تبریز فضاهای فرهنگی خوبی مثل فرهنگسرای الغدیر در اختیار دارد كه می تواند استفاده های خوبی از آنها داشته باشد؛ بر این اساس معتقدم كه باید همكاری و تفاهم اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی و شهرداری تبریز در خصوص خانه هنر استمرار یابد.
وی یادآوری كرد: اگر نگرش فرهنگی نداشته باشیم فرهنگ شهر دچار آسیب می شود و در این خصوص نباید تعارض داشته باشیم؛ باید با همفكری و تعامل مشكل را رفع كنیم و تفكر مالكیت اداری یا شخصی در این خصوص نداشته باشیم.
رضا پاك نهاد شهردار منطقه تاریخی و فرهنگی 8 تبریز نیز در خصوص فعالیت خانه هنر و مالكیت این مكان اظهار بی اطلاعی كرد و به خبرنگار ایرنا گفت: موضوع مالكیت این بنای تاریخی و فرهنگی مربوط به اداره كل اسناد شهرداری بوده و موضوع فعالیت و تملك نیز فراتر از مناطق شهرداری است و در حیطه وظایف ما نیست.
گزارش از: پیمان پاكزاد
3093/518