مهار آب در اردبیل با برنامه های ضربتی دولت

اردبیل - ایرنا - مهار آب های روان با احداث چند سد و اجرای طرح بزرگ پایاب برای پوشش آبی بیش از 62 هزار هكتار زمین زراعی در منطقه مغان در شمال اردبیل از جمله طرح های انقلابی اجرا شده توسط دولت تدبیر و امید در این استان می باشد.

هدر رفت آب های روان منطقه مغان در شمال اردبیل با وجود كشت هزاران هكتار از اراضی مستعد كشاورزی این منطقه ضرورت مهار این آب ها و در خدمت گرفتن آن را ضروری كرده بود كه این مهم با توجه دولت تدبیر و امید در چند سال اخیر اجرایی شده و هم اكنون در آستانه بهره برداری از آنها می باشد.
تا قبل ازدولت تدبیر و امید اقدام عملی قابل توجهی برای مهار روان آب های شمال استان صورت نگرفته و منابع آبی كشور بدون استفاده مناسب از دسترس خارج می شد.
با درخواست و پیشنهاد رییس جمهوری و موافقت مقام معظم رهبری مجوز برداشت هشت میلیارد دلار از محل صندوق توسعه ملی برای مهار آب های مرزی كه یك میلیارد دلار آن به استان اردبیل اختصاص داشت عملیات بزرگ آبی ، خاكی در استان آغاز و اجرایی شد.
اما با وجود این طرح ها، هنوز مشكل آب در استان باقی است و مسئولان و كارشناسان اقدام فرهنگی در همه گیر شدن موضوع صرفه جویی را در جامعه ضروری می دانند.
برای اطلاع از آخرین وضعیت طرح های آب و خاك كه بسیاری از آنها در آستانه بهره برداری بوده و نیز وضعیت آب دشت اردبیل و آبرسانی به شهرهای مختلف خبرنگار ایرنا با اصغر سلیمانزاده مدیرعامل شركت آب منطقه ای اردبیل به گفت و گو نشسته است.

*** در سال های اخیر طرح های بزرگی برای مهار و ساماندهی آب و نیز استفاده بهینه از آن صورت گرفته بویژه طرح های اجرایی از محل صندوق ملی توسعه، این پروژه ها در چه مرحله ای قرار دارند؟
**** چهار طرح بزرگ شبكه خدا آفرین، سد عمارت، سد تازه كند و سد احمد بیگلو از ابتدا با تامین مالی از محل صندوق توسعه ملی اجرایی شده هم اكنون از پیشرفت خوبی برخوردارند در این میان بخشی ازپایاب سد خدا آفرین به بهره برداری رسیده است ، ضمن اینكه به تازگی پروژه سد عنبران به چهار طرح یاد شده اضافه و اجرایی شده است.

***پایاب سد خدا آفرین در این میان یكی از بزرگترین طرح های آبی و خاكی منطقه است، درباره آخرین وضعیت این طرح بزرگ ملی توضیح دهید:
**** طول شبكه خدا آفرین كلا ۱۴۴ كیلومتر است كه ۹۲ كیلومتر آن در داخل استان اردبیل قرار دارد كه از این میزان ۸۸ كیلومتر آن به پایان رسیده و چهار كیلومتر باقی مانده نیز در حال لاینینگ بتن است، باید گفت كه در این پروژه كار 20 ، 30 ساله با حمایت نظام و دولت در مدت سه چهار سال به پایان رسیده است.
در پروژه خدا آفرین یك سیفون عظیم به طول 2 هزار و ۱۷۰متر اجرایی شده كه در ایران بی نظیر است ، در مجموع از چهار واحد عمرانی طرح پایاب سد خدا آفرین ۲ واحد عمرانی به میزان 15 هزار و ۵۰۰ هكتار آماده بهره برداری شده و عملیات اجرایی ۲ واحد دیگر نیز به زودی به پایان می رسد.

***پروژه های سد سازی استان در چه مرحله ای قرار دارند؟
**** چهار پروژه سد سازی بزرگ اجرایی در استان روند مطلوب اجرایی خوبی دارند، سد عمارت بعنوان بزرگترین سد استان در مرحله نهایی عملیات اجرایی است و هم اكنون عملیات تكمیلی و تونل های آن در حال اجراست.
عملیات سد احمد بیگلو نیز تقریبا به پایان رسیده و كارهای نصب چراغ های تاج و آسفالت روی تاج آن در حال انجام است.
عملیات اجرایی سد تازه كند در منطقه انگوت گرمی نیز طبق برنامه در حال پیشرفت است و سد عنبران نیز وارد مرحله اجرایی شده و تلاش می شود كه این سد نیز زودتر از موعد مقرر به پایان برسد.
به جز این سدها چند پروژه سدسازی كوچك نیز در دست اجراست، تنها بر روی رودخانه بالهارود در شمال استان ۶ سد كوچك در دست اجراست و تلاش می شود بیشتر این سدها تا پایان امسال و در نهایت بهارسال آینده آبگیری شوند.
هم اكنون كار مطالعات شبكه توسعه ای اراضی پایین دست این سدها در دست انجام است ، ضمن اینكه جهاد كشاورزی هم بهبود شبكه پایین دست آنها را تا حدود سه هزار و 400 هكتار به پایان رسانده است.
سد تازه كند در گرمی مغان٬ آب شرب و صنعت منطقه را تامین خواهد كرد و سد احمد بیگلو هم اراضی منطقه مشگین غربی را تحت پوشش قرار می دهد و هم اكنون شبكه پایین دست در دست اجراست.

*** در مقایسه با دیگر مناطق، دشت اردبیل در موضوع آب با مشكلات بسیاری مواجه است، برای تامین آب این حوضه چه كارهایی در حال انجام است ؟
**** برای تامین آب شرب این حوضه خط دوم انتقال و احداث تصفیه خانه مدول دوم در حال احداث است ، ضمن اینكه اصلاح فشار آب مشتركان به طول ۴۷ كیلومتر با لوله گذاری لوله اصلی در حال انجام می باشد.
در پروژه آبرسانی به اردبیل كارهای لوله های آب آورد و لوله های آب بر و همچنین احداث برج آبگیر به عمق ۵۰ متر و به قطر ۱۲ متر در دست اجرا بوده كه یك پروژه عظیم در نوع خود بشمار می رود.
در زمینه تامین آب نمین و عنبران هم باید گفت كه مرحله اول آبرسانی به این 2 شهر به طول ۱۰ كیلومتر اعم از احداث ایستگاه پمپاژ و نصب تجهیزات به اتمام رسیده و مرحله دوم به طول ۱۲ كیلومتر از قره چناق به نمین در حال احداث است.
در دیگر شهرها از جمله برای خلخال در جنوب استان از سد بفراجرد با پیشرفت ۹۷ درصدی یك خط انتقال ۱۰كیلومتری در دست اجرا است ضمن اینكه تصفیه خانه آن هم با سرمایه گذاری بخش خصوصی با پیشرفت ۸۰ درصد در حال انجام می باشد.
در مشگین شهر هم عملیات آبرسانی و خطوط انتقال در حال اجرا بوده و برای آینده یك خط انتقال از سد احمد بیگلو و سد سبلان در دست مطالعه است، برای شهر گرمی آب از كانال مغان تامین خواهد شد كه از ۲ سد تازه كند و عمارت نیز امكان تامین خواهد داشت.

*** با این همه مشكل كاهش تراز آب های زیر زمینی همچنان تداوم دارد؟
**** واقعیت این است كه در دشت اردبیل هنوز افت آب وجود داشته و حدود ۶۵۰ میلیون متر مكعب منفی است ، اگر صرفه جویی نكنیم به مرور زمان با بحران و مشكل مواجه می شویم.
بر این اساس پروژه تعادل بخشی اعم از آبیاری تحت فشار٬ نصب كنتورهای هوشمند ٬ تعدیل پروانه و جلوگیری از چاه های غیر مجاز در دست اجراست ، با همه این كارها باید بگویم ۲۰ سال طول خواهد كشید تا این دشت به تعادل برسد.

*** با این شرایط وضعیت چاه های مجاز و غیر مجاز در استان چگونه است؟
**** در استان پنج هزار و ۷۰۰ حلقه چاه مجوز دار و هزار و ۳۰۰حلقه چاه غیر مجاز وجود داشت كه همه چاه های غیر مجاز پر شده و هم اكنون حدود ۷۰ چاه غیر مجاز باقی مانده كه پرونده آنها هم اكنون در دادگاه برای صدور رای نهایی قرار دارد.
همچنین ۱۹ گروه گشت و نظارت در استان برای نظارت بر چاه ها و رودخانه ها برای جلوگیری از دست یازی به حریم آب و حفر چاه غیر مجاز به صورت شبانه روزی در حال فعالیت می باشد.
7110/6016