مراسم يادبود ناظم الاطباء در كرمان برگزار مي‌شود

كرمان - ايرنا - سرپرست معاونت سياسي، امنيتي و اجتماعي استانداري كرمان گفت: مراسم يادبود دكتر ميرزاعلي اكبر خان نفيسي ملقب به ناظم الاطباء كرماني يكي از برجسته‌ترين پزشكان ايراني اواخر عهد قاجار سال آينده در كرمان برگزار مي‌شود.

به گزارش ايرنا، محمدصادق بصيري عصر سه شنبه در نشست انجمن مفاخر استان كرمان افزود : انجمن مفاخر سال 1394 در استان كرمان ب اهدف شناسايي مفاخر استان و ارائه شرح‌حالي از اين مفاخر به‌صورت كتاب در كرمان آغاز بكار كرد.
وي افزود: 28 نفر در بررسي‌هاي اوليه به‌ عنوان مفاخر كرمان مطرح شدند و قرار بر اين شد تا تأليف كتاب به‌صورت عوام و خاص باشد تا همگان بتوانند از اين كتاب‌ها بهره ببرند.
بصيري بابيان اينكه تأليف اين كتاب‌ها به ‌وسيله دانشگاه انجام مي‌شود ،گفت: اعتبار اختصاص داده‌شده براي تأليف و چاپ اين كتاب‌ها 100 ميليون تومان بوده كه 50 درصد را دانشگاه و 50 درصد را اداره ارشاد تقبل كرده است.
وي افزود: 28 كتاب مقررشده به 24 عنوان كتاب كاهش يافت و در حال حاضر تأليف و ويرايش آنها به اتمام رسيده است و كتاب‌ها براي چاپ تحويل اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي‌شده است.
بصيري تأليف اين كتاب‌ها را يك كار مهم در حوزه فرهنگ استان كرمان برشمرد و گفت: كميته علمي يكي از وظايفش اين بوده است كه شخصيت فاخر را شناسايي و آثار مهم او را بررسي و تصحيح كند كه در نهايت ناظم الاطباء به‌ عنوان چهره بزرگ ايراني و كرماني انتخاب و قرار شد كه مورد تجليل قرار گيرد.
وي افزود : ناظم الاطباء شخصيت كرماني است كه در حوزه پزشكي، فرهنگ و ادب مشهور بوده است و در حال حاضر كتاب 'پزشكي نامه'وي با 950 صفحه با خط رحلي و چاپ سنگي كه بيشتر به موضوع داروسازي در آن پرداخته‌شده در حال بازخواني و بازنويسي است.
به گفته بصيري اين كتاب حلقه واسطي بين طب قديم و جديد است كه در حوزه دانش پزشكي مي‌تواند بسيار كمك دهنده باشد.
مديركل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان كرمان نيز در ادامه گفت : كميته علمي ركن اصلي انجمن مفاخر است كه دستور كارهاي اين انجمن در آن مورد ارزيابي و بررسي قرار گرفته و برنامه‌ها و طرح‌هاي متناسب با آن در انجمن مطرح و تصميم‌گيري مي‌شود.
محمدعليزاده تأسيس انجمن مفاخر را در سال 1302 عنوان كرد و گفت: اين انجمن يكي از انجمن‌هاي قديم كشور است كه به لحاظ اهميتي كه درگذشته داشته است درصدي از پول نفت را به اين انجمن اختصاص داده بودند و هم‌اكنون نيز با تركيب جديد تحت عنوان كميته علمي انجمن مفاخر استان كرمان در سال 1395 كار خود را آغاز كرده است.
وي ناظم‌الاطبا را يكي از مفاخر مطرح استان كرمان عنوان كرد و گفت: ساخت و جانمايي تنديس ناظم الاطباء و همچنين پيگيري تعمير و بازسازي محل مقبره اين دانشمند كرماني، در خيابان مولوي تهران از جمله برنامه اي است كه در دستور كار داريم.
عليزاده با اشاره به برنامه‌ريزي‌هاي صورت گرفته براي برگزاري همايش ناظم الاطباء در سال آينده گفت: در اين راستا 400 ميليون تومان اعتبار پيش‌بيني‌شده است كه بخشي از اين اعتبار به تأليف كتب وي اختصاص مي‌يابد.
وي همچنين از اجراي اپراي عروسكي منظومه‌هاي خواجوي كرماني با مشاركت استانداري و اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان كرمان خبر داد و گفت: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي از نظر فني براي توليد اين اپرا كمك‌هاي لازم را خواهد كرد.
براساس اين گزارش اينئمراسم يادبود با شركت دانشگاه علوم پزشكي و دانشگاه باهنر برگزار خواهد شد و كتاب‌هاي چاپ‌شده مربوط به مفاخر به زبان فارسي و انگليسي خواهد بود.
دكتر ميرزاعلي اكبر خان نفيسي فرزند ميرزا حسن طبيب كرماني ملقب به ناظم الاطباء در 17 ربيع‌الثاني 1263 هجري قمري برابر با 15 فروردين‌ماه سال 1226 خورشيدي در كرمان به دنيا آمد. او پزشك، اديب و دانشمند و فعال انقلاب مشروطه بود.
وي در تأسيس چند مريضخانه به سبك اروپايي از جمله در تهران و مشهد نقش برجسته‌اي داشت و از بنيان‌گذاران نخستين مجلس حفظ‌الصحة در تاريخ ايران به شمار مي‌آيد.
تأليفات پزشكي وي متعدد بوده و در زمينه‌هاي غيرپزشكي نيز شاخص‌ترين اثر او فرهنگ لغت بزرگ او با عنوان فرهنگ ناظم الاطباء است.
اين پزشك كرماني تحصيلات مقدماتي خود را در كرمان به پايان رسانيد و مقدمات علوم و فنون طب را نزد پدر و ساير اطباي آن دوران فرا گرفت، اما به خاطر ذوق و استعداد فطري كه در وجود او بود، بيشتر مايل به فراگرفتن حكمت الهي و فلسفه بود.
حاكم وقت كرمان يعني محمداسماعيل خان وكيل‌الملك معروف به وكيل‌الملك اول چون استعداد و لياقت شخصي و خانوادگي «ميرزا علي‌اكبر خان نفيسي» را براي فراگرفتن علم طبابت مي‌دانست، او را براي آموختن اين علم ترغيب كرد.
در 1282 ه‍. ق. در 19سالگي به تهران آمد و با جديت تمام در دارالفنون به تحصيل علم طب پرداخت و چنان استعداد و علاقه‌اي در اين كار از خود نشان داد كه پس از اندك زماني به دستياري و معاونت استادان خود برگزيده شد و در سال 1285 ه‍. ق. ضمن تحصيل در دارالفنون براي طبابت در فوج مهندسي قشون انتخاب گرديد.
در سال 1290 ه‍. ق. ناصرالدين شاه قاجار پس از بازگشت از سفر اول خود به اروپا درصدد برآمد كه بيمارستاني به سبك اروپايي در تهران تأسيس كند و براي اين كار «ميرزا علي‌اكبر خان نفيسي» را انتخاب كرد.
وي تا سال 1298 ه‍. ق. مسئوليت اين بيمارستان را كه به مريضخانه دولتي شهرت يافت بر عهده داشت و به همين دليل لقب حكيم‌باشي گرفت.
در سال 1298 ه‍. ق. وي به‌عنوان طبيب مخصوص به همراهي حاج ميرزا حسين‌خان مشيرالدوله معروف به سپهسالار كه به حكومت خراسان و توليت آستان قدس رضوي برگزيده‌شده بود، به مشهد رفت و پس از تشرف به آستان مبارك رضوي، حسب دستور «سپهسالار» بيمارستان رضوي را كه رو به ويراني مي‌رفت با اصول و اسلوب بيمارستان‌هاي اروپايي بازسازي و تأسيس كرد ‌طوري‌كه به‌پاس خدماتش در اين سفر و مأموريت به دريافت نشان و حمايل سرتيپي نائل آمد.
در سال 1315 ه‍. ق. ميرزا علي‌اكبر خان نفيسي ناظم‌الاطبا مدرسه شرف را پايه‌گذاري كرد و تا سال 1323 ه‍. ق. نه‌تنها بدون دريافت پاداش مالي آن را به شيوه اروپايي اداره مي‌نمود بلكه بيشتر مخارج آن را شخصاً پرداخت مي‌كرد.
وي گذشته از آن‌كه مدت 57سال تمام، شب و روز به حرفه خود يعني مداواي بيماران اشتغال داشت آثاري نيز چون كتاب علم تشريح، پاتولوژي و كلينيك جراحي، رساله‌ فيزيك- جراحي – تراپوتيك – تشريح و دو رساله ديگر نيز در سوء هضم داشته است.
همچنين كتاب مذاكرات (كتابي بنا بر روش كتاب aide-memoire، اثر «دكتر كورليو» طبيب فرانسوي كه ناظم‌الاطبا اين كتاب را در سال 1307 ه‍. ق. به پايان رسانيده است) و پزشكي نامه نيز (كتاب بسيار بزرگي است در 957 صحيفه به قطع رحلي بزرگ، در علم تراپوتيك و ماتيرمديكال كه تأليف آن در ماه رمضان 1314 ه‍. ق. به پايان رسيده است و براي مدت‌ها كتاب مورداستفاده پزشكان و داروسازان ايراني در اواخر عهد قاجار و اوايل عصر پهلوي بوده است) كه از خود به جاي گذاشته است.
نامه زبان‌آموز (صرف و نحو زبان فارسي) و رساله در آخرين دوره بروز و با و شاخص ترين اثر وي نيز در زمينه علوم غيرپزشكي، كتاب بزرگ فرهنگ نفيسي معروف به فرهنگ ناظم‌الاطبا هست كه شامل چهار جلد بزرگ است.
ناظم‌الاطبا براي گردآوري اين فرهنگ بيش از 25 سال رنج برد و تا پيش از فرهنگِ دهخدا جامع‌ترين فرهنگي بود كه براي زبانِ پارسي نوشته‌شده است؛ و اين فرهنگ دربردارنده‌ 158 هزار و 431 واژه است كه در اين ميان، 58 هزار و 879 واژه‌ي آن نيز يكسره پارسي‌اند.
/ 5054/9889

سرخط اخبار استان‌ها