لزوم چاره اندیشی برای كمبود فضای آموزشی قم

قم- ایرنا- شماری از مسئولان قم برای چاره اندیشی در راستای جبران كمبود مدرسه در میزگرد ایرنا گردهم آمدند و به بررسی نحوه تامین زمین با كاربری آموزشی در نقاط مختلف این استان پرداختند.

به گزارش ایرنا،استان قم با دارا بودن حدود یك میلیون و 300 هزار جمعیت ساكن كه 256 هزار تن از این جمعیت دانش آموز می باشند و همچنین سكونت حدود 35 هزار دانش آموز اتباع، از سرانه آموزشی پایینی در سطح كشور برخوردار است.
از سوی دیگر توسعه شهر و ایجاد شهرك های جدید درچند سال گذشته رشد چشمگیری داشته كه لزوم تامین فضای آموزشی مورد نیاز را در استان قم دوچندان می كند.
خبرگزاری جمهوری اسلامی با برگزاری میزگردی با حضور مدیركل نوسازی،توسعه و تجهیز مدارس، معاون شهرسازی و معماری شهرداری و مدیركل راه و شهرسازی قم به واكاوی شرایط موجود فضای آموزشی و همچنین پیش بینی نیاز این استان در آینده پرداخته است.

** سالانه 10 هزار دانش آموز وارد سیستم آموزشی قم می شود
مدیركل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس قم در این میزگرد گفت: نرخ رشد جمعیت در استان قم حدود 2.3 درصد و 90درصد بیشتر از میانگین رشد جمعیت در كشور كه 1.24 درصد است، می باشد.
محسن پورگلیان با بیان این كه نرخ حضور مهاجران به ویژه اتباع افغان نیز در قم نسبت به سطح كشور بالاست، اضافه كرد: مجموع دانش آموزان اتباع در كشور 450 هزار تَن و حدود سه درصد جمعیت دانش آموزی كشور است، در حالی كه این عدد در قم 30 هزار تَن و حدود 13 درصد دانش آموزان قم می باشد.
وی ادامه داد: در واقع دانش آموزان اتباع در این استان ظرفیت حدود 80 مدرسه 12 كلاسه را اشغال نموده اند.
وی افزود: نرخ رشد جمعیت، حضور تعداد زیادی از اتباع و همچنین تمركز جمعیت در قم به دلیل تك شهرستان بودن، باعث شده قم به لحاظ سرانه فضای آموزشی جایگاه 27 را در كشور داشته باشد.
پورگلیان بیان كرد: سالانه 10 هزار دانش آموز وارد سیستم آموزشی قم می شوند كه این تعداد هر سال به 30 مدرسه نیاز دارد و هزینه ساخت هر مدرسه 12 كلاسه 40 میلیارد ریال می باشد.
به گفته وی، سالانه یك هزار و 200 میلیارد ریال اعتبار برای ساخت 30 مدرسه در قم نیاز است كه فقط حدود 100 میلیارد ریال آن از طریق استان تامین می شود و با وجود حضور خیران و تلاش استان در جذب اعتبار، در این بخش همچنان با مشكل جدی مواجه هستیم.
وی با اشاره به نبود زمین با كاربری آموزشی در مناطق جدید شهری، بیان كرد: در شهركهای جدید قم از جمله پردیسان، قدس و شهید زین الدین با مشكل جدی نبود زمین آموزشی روبرو هستیم.
مدیركل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس قم یادآور شد: مشكل جدی شهرك پردیسان محله 6 و مركز شهرك است و با وجود این كه تعدادی زمین با كاربری آموزشی در این منطقه موجود می باشد، هنوز تحویل این اداره كل نشده است.
وی گفت:نبود زمین آموزشی درمناطق جدید شهری قم كه به تدریج به شهر ملحق می شوند ازجمله روبروی بوستان علوی و محدوده بعد از میدان جوان تا بلوار جمهوری (بین بنیاد تا انسجام) با وجود صدور پروانه های ساختمانی، وجود ندارد كه از دیگر مشكلات در این زمینه است.
وی ادامه داد: شمال بلوار 15 خرداد تا كمربندی امام علی(ع)، محدوده شرق بلوار جمهوری، شهرك صادقیه و بلوار دانش، حدفاصل خیابان انقلاب تا بلوار قائم، حدفاصل محور سوم خرداد و شهرك فاطمیه از دیگر مناطقی از شهر قم می باشد كه با وجود جذب تراكم بالایی از جمعیت، زمینی برای پاسخگویی به نیازهای جدید آموزشی موجود نیست.
پورگلیان بیان كرد: طبق ماده 101 قانون شهرداری ها، شهرداری 25 درصد توافقات به عمل آمده را برای تامین سرانه فضای عمومی و خدماتی منطقه و 25 درصد نیزبرای تامین اراضی مورد نیاز شوارع و معابر عمومی دریافت می كند كه این مساله می تواند مبنای شكل گیری مدارس و فضاهای خدماتی مورد نیاز باشد.
وی افزود: از كمیسیون ماده پنج استان درخواست داریم سهم آموزشی 20 درصد را در این مناطق لحاظ كند تا آموزش و پرورش برای ساخت فضای آموزشی مورد نیاز مردم منطقه با مشكل مواجه نشود.

** تامین زمین با كاربری آموزشی در نقاط مختلف شهر مساله ای غیرقابل حل نیست
معاون شهرسازی و معماری شهرداری قم نیز دراین میزگرد گفت: طرح تفصیلی و طرح جامعی برای قم تدوین شده كه بیش از یك هزار ساعت زمان برده و این طرح تصویب شده و در حال اجراست.
غلامرضا جانقربان افزود: این طرح جامع برای محدوده خدماتی به مساحت 12 هزار و 900 هكتار تعریف شده كه از این میزان بیش از 10 هزار هكتار درگیر ساخت و ساز شده كه سه هزار هكتار در مناطق جدید شهری هشت گانه پراكنده است.
وی اضافه كرد: یكی از كاربری هایی كه درطرح تفصیلی مورد توجه قرار گرفته، آموزشی بوده و افق جمعیتی در این طرح برای سال 1415 تعریف شده كه یك میلیون و 750 هزار جمعیت می باشد.
وی ادامه داد: این جمعیت با توجه به توسعه و تجدید بنای بافت های فعلی از جمله بافت فرسوده به بافت های جدید و همچنین بر اساس پهنه بندی هایی از جمله منازل آپارتمانی و ویلایی تعریف شده است.
جانقربان افزود: برای توسعه شهر تا سال 1415 تغییر كاربری تمام مناطق شهری و اراضی مستعد از زراعی به بایر و كاربری های مختلف از جمله آموزشی و ورزشی اعمال شده است.
وی تصریح كرد: امروز یك میلیون و 290 هزار جمعیت در استان قم ساكن است و پیش بینی شده این جمعیت تا سال 1400 به یك میلیون و 400 هزار تَن افزایش یابد كه رشد جمعیت و مهاجرت نسبت به سال 90 روند نزولی یافته، گرچه كه نسبت به متوسط كشوری، روند بالاتری دارد.
وی با بیان این كه به دلیل كاهش رشد جمعیت روند ساخت و ساز نیز كم شده، گفت: شهرداری در سال 1392، چهار هزار و 700 پروانه با چهار میلیون و 500 هزار مترمربع بنا صادر كرد كه این میزان در سال 96 به یك هزار و 580 پروانه با یك میلیون و 500 هزار مترمربع بنا یعنی به یك سوم كاهش یافته است.
جانقربان خاطرنشان كرد: آمار صدور پروانه نشان می دهد امروز تفكیك زمین ها نسبت به سال های گذشته كاهش یافته و مالكان برای صدور پروانه مراجعه نمی كنند.
وی خاطرنشان كرد: از سوی دیگر مدارسی در سطح شهر موجود است كه نیاز به نوسازی دارد یا در مناطقی مثل بافت های فرسوده و میانی شهر قرار گرفته كه جمعیت آن منطقه كاهش یافته است و این مدارس نیازمند تغییر كاربری و بازمهندسی است.
وی گفت: به عنوان مثال ممكن است در بافتی كه طرح بازآفرینی اجرایی می شود، به دلیل جمعیت كم دانش آموز در آن منطقه، مدارسی موجود باشد كه آموزش و پرورش به آن ها نیاز نداشته باشد.
معاون شهرسازی و معماری شهرداری قم افزود: می توان این مدارس را برای ایجاد پاتوق های محلی، فضای سبز، سرای فرهنگی و خانه ورزش تملك كرد و به جای آن زمین هایی در نقاط دیگر شهر كه آموزش و پرورش نیاز دارد، واگذار نمود.
وی درادامه به بررسی كمبود زمین آموزشی در نقاط مختلف شهر پرداخت و بیان كرد: یك هزار هكتار زمین در جاده قدیم قم- اصفهان و شمال كمربندی امام علی(ع) از كاربری صنعتی به كاربری های مختلف تبدیل شده از جمله این كه 35 درصد از آن به كاربری مسكونی تغییر یافته است.
وی افزود: در این منطقه پروانه بلندمرتبه سازی 14 و 18 طبقه نیز صادر شده و شاید یكی از نگرانی های آموزش و پرورش جمعیتی باشد كه در آنجا ساكن می شوند، زیرا مدرسه ای در این منطقه وجود ندارد و این نگرانی به حق است.
جانقربان ادامه داد: با وجود این كه در شهرك قدس قم به لحاظ ارتفاع بافت های مسكونی قرار است حدود 36 هزار تن ساكن شوند، شهرداری زمینی با كاربری آموزشی در این منطقه ندارد.
وی گفت: در شهرك شهید زین الدین قم، خیابان های شهید كلهری و سلامت نیز تفكیك هایی انجام شده و زمین برای مدرسه موجود است و فقط در برخی اراضی مالكان هنوز زمین ها را تفكیك نكرده اند.
وی همچنین با بیان این كه تفكیك های قدیمی كه در گذشته توافق شده را نمی توان تغییر داد، به آموزش و پرورش پیشنهاد داد نسبت به خرید این زمین ها از شهرداری اقدام نماید.
جانقربان بیان كرد: بیش از 100 قطعه زمین در مقیاس حداقل 2 هزار مترمربع با حفظ مالكیت توسط شهرداری به آموزش و پرورش واگذار شده و بسیاری از مدارسی كه در 20 سال گذشته ساخته شده اراضی شهرداری بوده است.
وی افزود: شهرداری برای این اراضی پولی دریافت نكرده و زمین ها با حفظ مالكیت واگذار شده است.
وی تاكید كرد: كاربری آموزشی به اندازه یك میلیون و 750 هزار تَن برای استان قم در نظر گرفته شده است.
معاون شهرسازی و معماری شهرداری قم با بیان این كه تامین زمین با كاربری آموزشی در نقاط مختلف شهر موضوعی غیرقابل حل نیست، تصریح كرد: پیشنهاد می كنم آموزش و پرورش فاصله را كم كند و با شهردار و معاونت مالی شهرداری مسائل را بررسی و حل و فصل نماید.
وی تاكید كرد: 2 مدیر ارشد استان یعنی مدیركل آموزش و پرورش و شهردار باید طی جلسه ای در این زمینه صحبت های لازم را داشته باشند.

** املاك مازادی از آموزش و پرورش برای واگذاری در بافت فرسوده وجود ندارد
مدیركل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس قم در ادامه این میزگرد گفت: تراكم جمعیت و ساختمان هایی كه در بافت فرسوده وجود دارد، حكایت از این ندارد كه جمعیت كم شده طوری كه املاك مازادی از مدارس داشته باشیم و بتوانیم تهاتر كنیم.
پورگلیان افزود: هرچند كه اگر چنین املاكی وجود داشته باشد و بتواند مشكلی را از شهر حل كند، باید با شهرداری تعامل نمود، ولی در عین حال چند طبقه هایی كه در این بافت ساخته می شود و جمعیتی كه قرار است در این واحدها ساكن شود، نشان می دهد كه شاید نتوانیم املاك مازادی داشته باشیم.
وی تاكید كرد: حاكمیت شهر باید در مقابل پروانه ساختی كه به شهروندان داده می شود، مسئول باشد و خدمات عمومی منطقه را نیز تامین كند.
وی ادامه داد: زمانی كه چند هزار واحد پروانه صادر می شود مردم انتظار دارند خدماتش هم دیده شده باشد، شهرداری در این مساله چه اقدامی انجام داده است؟
پورگلیان همچنین گفت: اگر زمین هایی در مناطق مورد توافق قرار گرفته وجود دارد، مشخص شود زمین ها به صورت رایگان قابل واگذار كردن به آموزش و پرورش هست یا باید این نهاد مبلغی پرداخت نماید؛ تكلیف مشخص شود تا آموزش و پرورش بداند كه این زمین ها چگونه قابل دسترسی است.
وی در عین حال افزود: آخرین اراضی واگذار شده از سوی شهرداری به آموزش و پرورش برای ساخت مدرسه مربوط به سال 1383 است.

** كاربری زمین های آموزشی بدون اجازه آموزش و پرورش تغییر نمی كند
معاون شهرسازی و معماری شهرداری قم در ادامه این میزگرد بار دیگر تاكید كرد: 2 مدیریت ارشد آموزش و پرورش و شهرداری باید در این زمینه تصمیم بگیرند و سپس شهردار برای هر اقدامی از جمله واگذاری زمین به آموزش و پرورش از شورای شهر مجوز بگیرد.
جانقربان با بیان این كه سند زمین های واگذار شده با كاربری های مختلف از جمله آموزشی و ورزشی به نام شهرداری شده است، افزود: شهرداری مالك این زمین هاست و در مورد این كه زمین را به آموزش و پرورش هدیه كند و یا با پول بفروشد، باید برای هر تصمیمی مجوز شورای شهر را دریافت نماید.
وی اضافه كرد: كاربری زمینی كه آموزشی شد به هیچ وجه بدون اجازه آموزش و پرورش تغییر داده نمی شود و كل كاربری های آموزشی در اختیار این نهاد قرار می گیرد.

**اداره كل راه و شهرسازی در حد بضاعت برای ساخت مدرسه كمك می كند
مدیركل راه و شهرسازی قم نیز در ادامه میزگرد گفت: به دلیل دولتی بودن اراضی شهرك پردیسان فضاهای آموزشی مورد نیاز در این منطقه در قالب طرحی پیش بینی شده بود.
حسن صبوری افزود: درسال های گذشته 6 باب مدرسه بر اساس نیازمندی های این شهرك از محل اعتبارات راه و شهرسازی احداث شد و در اختیار آموزش و پرورش قرار گرفت.
وی اضافه كرد: به دلیل اتمام اعتبارات مربوط به یارانه مسكن مهر امكان ادامه ساخت مدرسه درشهرك پردیسان قم وجود ندارد و حتی تعدادی مسجد نیز به همین دلیل نیمه كاره مانده كه با كمك خیران درحال تامین اعتبار است.
وی با اشاره به این كه 46 قطعه زمین با كاربری آموزشی در محدوده شهرك پردیسان وجود دارد، بیان كرد: به دلیل این كه احتمال این وجود داشت كاربری آموزشی این زمین ها تغییر كند و در اختیار مجموعه های دیگر قرار گیرد، از طریق سازمان ملی زمین و مسكن كاربری این 46 قطعه زمین صرفا آموزشی ثبت شد تا دیگر امكان تغییر كاربری وجود نداشته باشد.
صبوری گفت: كاربری زمین هایی كه آموزشی است باید با طرح و اعتبار مصوب از طرف آموزش و پرورش ارائه، مبالغ به قیمت تمام شده پرداخت و قرارداد واگذاری زمین ها تنظیم شود.
وی گفت: درمحله هایی كه طرح بازآفرینی اجرا می شود، تعدادی مدرسه با توجه به نیاز در مناطق حاشیه شهر پیش بینی شده و ظرف سال های گذشته به مرحله اجرا درآمده كه در این راستا تاكنون 2 مدرسه ساخته شده و 2 مدرسه دیگر در حال ساخت است.
وی ابراز امیدواری كرد: در اعتبارات امسال و سال بعد طرح بازآفرینی، بتوان مبلغی برای ساخت مدرسه اختصاص داد و آموزش و پرورش را در تامین فضای آموزشی یاری نمود.
صبوری افزود: با وجود این كه ساخت واحد آموزشی جزو وظایف راه و شهرسازی نیست، ولی تا حدی كه بضاعت این اداره كل اجازه داده، نسبت به این امر كمك نموده ایم.
وی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: در2 سال گذشته هر توافقی كه با شهرداری انجام شده، در كمیسیون ماده پنج بررسی شده است و با دقت نظر خاصی در فضاهای آموزشی وارد شده ایم.
وی ادامه داد: نماینده آموزش و پرورش نیز به صورت دایم در جلسه های این كمیسیون حضور دارد.
مدیركل راه وشهرسازی قم افزود: به دلیل این كه شهرك شهید زین الدین قم اراضی راه و شهرسازی بوده واحد آموزشی پیش بینی شده است و از سوی دیگر مجاز هستیم از طریق فراخوان و به صورت مدارس غیرانتفاعی زمین ها را واگذار كنیم.
وی اضافه كرد: البته در این منطقه در چند موردی كه از آموزش و پرورش استعلام شده این نهاد پاسخ داده كه به زمین آموزشی نیاز نداریم و از طریق مدارس غیرانتفاعی اقدام شود.
وی ادامه داد: راه و شهرسازی در مناطق دیگر از جمله خیابان شهید كلهری تا بلوار پیامبر اعظم(ص)، خیابان سوم خرداد تا شهرك فاطمیه، شهرك صادقی، شرق بلوار جمهوری، بلوار 15 خرداد تا كمربندی امام علی(ع) و خیابان انسجام فاقد زمین است و فقط از طریق توافقات شهرداری در كمیسیون ماده پنج می توانیم به نتیجه برسیم.
صبوری همچنین با بیان این كه رشد جمعیت در قم بالا و این شهر مهاجرپذیر است، گفت: درست است در بافت تاریخی و فرسوده كاهش جمعیت داریم و بسیاری از فضاها تبدیل به كارگاه و انبار شده اند، اما اقداماتی كه از طریق اجرای طرح بازآفرینی در حال انجام است باعث می شود جمعیت به محلات برگردد.
وی تاكید كرد: امكان تغییر فضای آموزشی در این مناطق وجود ندارد، ضمن این كه در این محلات باید به فكر این مساله باشیم كه سیاست دولت بر بازآفرینی است و بازآفرینی نیز یعنی احیای محله كه باید مدارس نیز بازسازی شود.
وی به محله 6 شهرك پردیسان قم اشاره و بیان كرد: در این محله متاسفانه معارضی پیدا شد و دیواری هم كشید و حتی برای فاضلاب نیز مشكل داشتیم و اخیرا با دستور مقام قضایی دیوار برداشته شده است.
صبوری اضافه كرد: در همین محله برای ساخت مسجد نیز مشكل داشتیم كه برای حل این مساله چند قطعه از زمین های با كاربری های مسكونی را در كمیسیون ماده پنج تغییر كاربری دادیم و در حال حاضر مساجد در حال ساخت است.
وی تصریح كرد: اگر نبود مدرسه در این محله جدی است، محله 6 قم را به عنوان دستور كار در كمیسیون ماده پنج قرار دهیم و مدرسه حداقلی را برای اهالی محله در نظر بگیریم، چون مساله رفع معارضان زمانبر است.
وی از مدیركل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس قم خواست: با توجه به نیاز این محله به زمین حداقلی، مكاتبه ای مجدد با حوزه شهرسازی و املاك اداره كل راه و شهرسازی انجام دهد تا زمینی حداقلی با كاربری آموزشی برای ساخت مدرسه مشخص شود و تغییر كاربری زمین در كمیسیون ماده پنج به تصویب برسد.

** مدیركل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس قم در پایان خاطرنشان كرد: محله 6 شهرك پردیسان تنها محله ای است كه زمین با كاربری آموزشی برای ساخت مدرسه ندارد و با توجه به این كه اقشار ضعیف ساكن این محله هستند، در خواست داریم حداقل زمینی در حدود سه هزار متر برای حل بخشی این مشكل تامین شود.
/2085/ 6133/

سرخط اخبار استان‌ها