۲۱ آذر ۱۳۹۷،‏ ۱۱:۲۷
کد خبر: 83131826
۰ نفر
قلعه آلاجوق اردبیل اردوگاه خوارزمشاهی بوده است

تهران- ایرنا- كاوش های باستان شناسی در قلعه آلاجوق شهرستان گرمی مغان استان اردبیل نشان داد این قلعه در قرن هفتم هجری قمری یك سالخوی (اردوگاه نظامی) متعلق به دوران خوارزمشاهی بوده است.

به گزارش روز چهارشنبه گروه فرهنگی ایرنا از پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، سید روح اله محمدی، سرپرست كاوش باستان شناسی قلعه آلاجوق گفت: كاوش محوطه این قلعه با توجه به اهمیت محوطه در مطالعات منطقه و به ویژه دره رود «دره یورد» با هدف كاوش نجات بخشی محوطه كه در مخزن سد در حال ساخت «عمارت» واقع شده، انجام شد.
به گفته این باستان شناس، از آنجایی كه محوطه پس از آب گیری سد در زیر آبهای مخزن خواهد ماند، سعی شد كه تا حد ممكن ترانشه ها(فرورفتگی‌های مصنوعی یا طبیعی در سطح زمین) در قسمتهای مختلف محوطه (بخش استقراری و بخش استحكاماتی) در سه كارگاه كاری ایجاد شده و خواناسازی محوطه به ویژه در بخش استحكاماتی انجام شود.
محمدی با اشاره به انجام كاوش در محوطه قلعه آلاجوق در دو بخش استحكاماتی و استقراری و در سه كارگاه گفت: كارگاه شماره یك بخش استحكاماتی مجموعه شامل برجك واقع در كوه آلاجوق، حوضچه های دستكند در دل صخره طبیعی قله، معابر ، راه و پله های دستكند در صخره طبیعی كوه و دیگر تاسیسات و ساختارهای مرتبط با آنها بود.
او افزود: كارگاه شماره 2 بخش استقراری مجموعه را شامل می شود كه در دره واقع در شرق كارگاه یك و محصور با كوه های آلاجوق، عباس خان و قره آغاجلی است.
محمدی درباره كارگاه شماره سه واقع در قسمت شمالی محوطه و دامنه جنوبی كوه عباسخان گفت: كاوش در این كارگاه با هدف شناسایی معابر و سازه های احتمالی مرتبط با محوطه استقراری و قلعه انجام شد.
او در ادامه افزود: طبق بررسی های باستان شناسی كه همزمان با كاوش قلعه آلاجوق در مناطق پیرامونی انجام گردید، چندین تاسیسات و بناهای مرتبط با قلعه آلاجوق كشف شد.
وی از جمله این كشفیات به پل اینجیرلی بر روی رودخانه اینجیرلی چایی اشاره كرد كه بخشهایی از پایه سنگی با ملات ساروج آن به همراه بخش كوچكی از موج شكن آن باقی مانده است.
محمدی افزود: همچنین راه های دسترسی به قلعه در تراس رودخانه اینجیرلی چایی با برش دادن صخره طبیعی و در برخی قسمتها با دیوار چین سنگی معابری را برای رفت و آمد ایجاد شده است.
به گفته این باستان شناس، این راه سنگ فرش در ادامه با گذشتن از آبشار چالاچوخور به ژئوپارك دومولی و قلعه های مستحكم اوغلان قالاسی، آنزیر قالاسی، قیز قالاسی، كند قالاسی و داش زئیوه قالاسی منتهی می شود.
او با اشاره به این نكته كه راه دیگر در امتداد دره یورد هم به سمت جنوب و هم به سمت شمال رودخانه امتداد می یابد، گفت: این راه نیز در تراس رودخانه و با برش سنگ در محل صخره ها و همچنین دیوارچین سنگی و سنگ فرش ایجاد شده است و محوطه های مهم قرون میانی اسلامی به خصوص سلجوقی مانند اوجاقلی یورد و هَرَه دره را به یكدیگر وصل می كند.
وی در ادامه از كشف آثار مهمی از معماری سلجوقی، خوارزمشاهی و اوایل ایلخانی خبر داد و گفت: معماری قرن سه تا هفت هجری قمری قلعه آلاجوق به تاسی از اقلیم منطقه و مصالح بوم آورد با سبك زندگی و معیشت مردم كه دامدار–باغدار و كشاورز بوده اند تطابق كامل دارد.
محمدی در ادامه گفت: مهمترین نتیجه ای كه از كاوش باستان شناسی قلعه آلاجوق تاكنون به آن دست یافته ایم كشف شواهد متقن از حضور خوارزمشاهیان در این منطقه بوده است.
او افزود: در متون تاریخی به خصوص سیره جلالی یا سیره جلال الدین تالیف شهاب الدین محمد نسوی كه در همان سالهای نزدیك به حیات سلطان جلال الدین نگاشته شده، آمده است كه بعد از مرگ سلطان محمد خوارزمشاه پسرش جلال الدین در گیر و دار جنگ های پارتیزانی با سپاهیان مغول در سال 624 هجری قمری به آذربایجان می آید و بعد از جنگ با گرجیان و حمله به تفلیس در سال 625 هجری قمری برای استراحت سپاهیانش زمستان را در دشت مغان سپری می كند.
وی اظهار داشت: با این اوصاف و با تایید حضور خوارزمشاهیان در دشت مغان با اطمینان می توان گفت با استناد به سكه های مسی جلال الدین مكشوفه از قلعه آلاجوق، این قلعه یكی از محوطه هایی بوده كه مورد استقرار بخشی از سپاهیان جلال الدین قرار گرفته است.
محمدی گفت: از اینرو قلعه آلاجوق جزو معدود محوطه های استقراری خوارزمشاهی محسوب می شود كه از آسیای میانه تا قفقاز شناسایی شده و به عبارت دقیق تر می توان گفت قلعه آلاجوق در قرن 7 هجری قمری یك سالخوی خوارزمشاهی بوده است.
وی با اشاره به صدور مجوز كاوش باستان شناسی قلعه آلاجوق توسط سرپرست پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری گفت: محوطه قلعه آلاجوق در مرز استانهای آذربایجان شرقی و اردبیل (شهرستان هوراند و شهرستان گرمی)، در جوار محل تلاقی دو رود اینجیرلی و دره رود (دره یورد) و در بخش مخزن سد در حال ساخت «عمارت» واقع شده است.
فراهنگ**3079**3009