۱۱ آذر ۱۳۹۷،‏ ۱۳:۱۷
کد خبر: 83119895
۰ نفر
وداع با ابوالفضل زرویی؛ عبید زاكانی طنز معاصر

تهران- ایرنا- ابوالفضل زرویی نصرآباد از پیشگامان عرصه طنز پارسی است كه توانست با زبان صمیمی و نگاه بدیع به احیای این هنر بپردازد و زمینه ورود نسل جدید را به این عرصه فراهم آورد و اینگونه عبید زاكانی طنز معاصر لقب بگیرد.

به گزارش گروه اطلاع رسانی ایرنا؛ ابوالفضل زرویی نصرآباد در 15 اردیبهشت 1348 خورشیدی در تهران دیده به جهان گشود. او دارای مدرك كارشناسی ارشد در رشته زبان و ادبیات فارسی بود و از 1368 خورشیدی فعالیت مطبوعاتی و فرهنگی خود را آغاز كرد. وی خلاقیت خود را با ورود به دنیای طنز نویسی نشان داد و سپس به مجموعه گل آقا پیوست. او را با اسم‌های مستعار «ملانصرالدین، چغندر میرزا، ننه قمر، كلثوم ننه، آمیز ممتقی، میرزا یحیی و عبدل» می شناسند كه در نشریاتی مانند گل آقا، همشهری، جام جم، ایرانیان، انتخاب، زن، مهر، كیهان ورزشی، بانو، جستجو، عروس و تماشاگران، طنز نوشته است.

ابوالفضل زرویی نصرآباد در سخنانی موتور محركه زندگی انسانی را نشاط معرفی كرده است و با بیان اینكه به طور معمول به اشتباه نشاط با خنده یكی دانسته می‌شود، می گوید: «نشاط به باور من امری است قلبی و طنز هنری است كه تلاش دارد مردم را به حس نشاط داشتن هدایت كند. به همین خاطر بار سنگینی هم بر دوش دارد چون باید حرف‌هایی را بزند كه مردم نمی‌توانند آن را به زبان بیاورند.»

در همین زمینه علی اكبر كتابدار كارشناس ادبی اشعار طنز، زرویی را در عرصه طنز نویسی بی نقص می داند و اظهار می كند: «درباره زرویی‌نصرآباد، بدون اغراق باید گفت یكی از بهترین و بزرگ‌ترین طنزپردازان روزگار ما است. فردی به شمار می رود كه از او به ‌عنوان فردی كه در روزگار معاصر بی‌بدیل است، نام می‌برند. این یك تعریف و یك تعارف نیست. یك واقعیت است.» او در ادامه با اشاره به یكی از اشعار طنز زرویی می گوید: «زرویی‌نصرآباد، نه ‌تنها شعر طنز بلكه نثر طنز زیادی هم دارد مثلا همان تذكره ‌المقامات نمونه‌اش است.» در بخشی از آن می خوانیم: ای جماعت چطوره حالاتتون / قربون اون فهم و كمالاتتون/ گردنتون پیش كسی خم نشه/ از سر بنده سایه تون كم نشه

«علی موسوی گرمارودی» شاعر و استاد ادبیات فارسی در محفلی در 1389 خورشیدی ابوالفضل زرویی را عبید زاكانی طنز معاصر نامید.

زرویی افزون بر انتشار مطالب طنز در نشریات و روزنامه‌ها، كتاب هایی را نیز به یادگار گذاشته است كه از آن جمله می توان به تذكرة المقامات، افسانه‌های امروزی، وقایع‌نامه طنز ایران، بامعرفت‌های عالم، رفوزه‌ها، حدیث قند، غلاغه به خونه‌ش نرسید، خاطرات سر پروفسور حسنعلی‌خان مستوفی، كتاب مستطاب خرپژوهی و... اشاره كرد.

این استاد فرهیخته در عرصه ادبیات و طنز معاصر، سرانجام پس از سال ها تلاش و خدمت در 10 آذر 1397 خورشیدی پس از تحمل یك دوره بیماری در گذشت.

پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا در گفت وگو با «صابر قدیمی» استاد ادبیات، طنز پرداز و ترانه سرا از منظرهای مختلف به بررسی ویژگی های شخصیتی و هنری «ابوالفضل زرویی نصرآباد» پرداخته است.

** ابوالفضل زرویی، نقطه عطف طنز فارسی
قدیمی در پاسخ به این پرسش كه ابوالفضل زرویی از چه ویژگی های شاخصی برخوردار بود و در زمینه طنز پردازی چه وجه تمایزی داشت، گفت: زرویی یكی از نقاط عطف طنز فارسی معاصر بود. او هنرمندی محسوب می شد كه با زبان صمیمی، روشن و استفاده استادانه از شگردهای شوخ طبعی و طنزگونه با مردم سخن می گفت. ارایه طنزهای خلاقانه و سوژه های مناسب به اجتماع از مهمترین ویژگی های اشعار این استاد فرهیخته به شمار می رود. در محافلی كه او برگزار می كرد همیشه افراد زیادی همچون عمران صلاحی، منوچهر احترامی و ... حضور داشتند و خیلی های دیگر كه در این محفل، شعر یا طنز می خواندند به استاد علاقه مند می شدند و به نشر و تكثیر كارهای وی در مراكز دیگر می پرداختند. در واقع چهره استاد زرویی برای اهالی هنر و شعر شناخته شده و از جایگاه خاص و ویژه ای برخوردار است.

این طنز پرداز معاصر در ادامه اظهار داشت: استاد زرویی در حوزه ادبیات عامه پژوهش های بسیاری را انجام داد كه حاصل آن چاپ آثار متعدد است. این طنزپرداز معاصر كشور در طی سال ها مطالعه روی فرهنگ كشورها و خواسته ها و دغدغه های مختلف آنها توانست این موضوعات را در قالب طنز بازنمایی كند. او توانست به نوعی خلاهای پژوهشی را در حوزه طنز برطرف سازد و مقاله های مختلفی را نیز در این زمینه به یادگار بگذارد. وی به واقع یكی از مسلط ترین ادیبان در حوزه ادبیات كلاسیك به شمار می رود. آثار او از هجو و فكاهی سرایی فاصله دارد و طنزهایش واقعی، متفاوت و متمایز از آثار دیگران است. همواره در ارایه آثارش جذابیت و خلافیت حرف نخست را می زد و همین عاملی بود تا كارهایش متمایز باشد.

** تفاوت طنز و نشاط در اجتماع
این استاد دانشگاه، طنز و نشاط را 2 مقوله جدا از هم دانست و خاطر نشان كرد: طنز و نشاط هر كدام معانی مختلفی دارند و این 2 مقوله از هم جدا هستند. استاد زرویی نیز در تعبیری نشاط را امری قلبی می دانست و طنز را هنری می داند كه مردم را به طرف نشاط هدایت می كند. اشعار زرویی‌ در واقع امر به معروف و نهی از منكر با زبان طنزگونه و مهربانانه است. او توانست مسایل و اتفاق های مهم و سخت اجتماع را به زیباترین شكل ممكن نقد كند، به گونه ای كه هیچ فردی از آن ناراحت نشود، وی را باید به عنوان یكی از قله های شعر طنز معاصر و یكی از سرآمدان طنز ادب پارسی دانست.

وی در ادامه افزود: این استاد به فنون بلاغت تسلط كامل و در بحث بدیع خلاقیت های خاصی داشت. نمونه های اشعار او كم نظیر بود كه نمونه عینی آن در كتاب «روفوزه ها» آمده و سرشار از نقدهای درست و اصولی است. كتاب «رفوزه‌ها» را باید هر فردی كه می خواهد وارد عرصه شعر طنز شود، بخواند زیرا نقطه قوت زرویی افزون بر بالا بودن مطالعه و تسلط بر ادبیات كلاسیك، خلاقیت در فرم نیز به شمار می رود كه به ایجاد فرم های جدید در نثر و شعر طنز منجر شده است. همچنین خلاقیت او در واژه‌سازی و استفاده قافیه‌های جدید سبب شد متن و معنایی را كه ارائه می‌دهد، جذاب كند.

** ابوالفضل زرویی، نخستین پایه گذار دفتر طنز در حوزه هنری
صابر قدیمی در پایان با اشاره به این موضوع كه زرویی را به عنوان نخستین پایه گذار دفتر طنز در حوزه هنری و بنیانگذار نخستین شب شعر طنز می شناسند، گفت: تشكیل دفتر شعر در حوزه هنری از جمله اقداماتی به شمار می رود كه استاد زرویی آن را به پایه گذاری كرد. این دفتر محلی برای شروع و جدی گرفتن طنز و طنزپرازی بود كه در ادامه به برگزاری محفل ها، كارگاه ها و برنامه های متعددی برای تربیت شاگردان و طنزپردازان منجر شد. او با راه‌اندازی برنامه «در حلقه رندان» شعر طنز را از آن حالتی كه داشت، خارج ساخت و با جان بخشیدن به آن توانست هزاران تن از علاقه مندان را جذب كند.

پژوهشم**9117**2002**9131