۲۲ آبان ۱۳۹۷،‏ ۱۰:۲۱
کد خبر: 83097741
۰ نفر
گردشگری كوهستان، جاذبه ای مغفول مانده در همدان

همدان- ایرنا- جغرافیای طبیعی كهن دیار هگمتانه با كوهستانی بكر، زیبا و قله های سربه فلك كشیده، جذابیت های منحصر به فردی را مهیای گردشگران خارج از استان همدان كرده؛ هر چند برنامه هدفمندی برای این ظرفیت بالقوه فراهم نشده است.

به گزارش ایرنا در سالی كه همدان به عنوان پایتخت گردشگری آسیا انتخاب شده و مسئولان اجرایی استان در تكاپوی میزبانی شایسته از اجلاس جهانی گردشگری (UNWTO)هستند، مغفول ماندن گردشگری كوهستان قابل تامل است چراكه مسیر هموار و دسترسی به مراتب آسان به مناطق مرتفع همدان، فرصت طلایی را برای احیا و توسعه صنعت گردشگری در حوزه كوهستان مهیا ساخته است.
برخورداری از چشمه سارهای طبیعی، پوشش گیاهی مناسب كه اغلب قابلیت مصرف خوراكی و پزشكی دارد و قرار گرفتن روستاهای بكر و دست نخورده در دل كوهستان ، اهمیت برنامه ریزی برای رونق گردشگری كوهستان را دوچندان می كند.

** غفلت از گردشگری ورزشی در دل كوهستان
گردشگری كوهستان امروزه در اغلب كشورهای صاحب توریسم از جایگاه ویژه و ارزشمندی برخوردار است و در واقع كشورهای كوهستانی از این ظرفیت طبیعی نهایت بهره برداری را دارند اما در منطقه ای كوهستانی و چهار فصل نظیر همدان نتوانسته ایم از این ظرفیت طلایی برای پذیرش گردشگر استفاده لازم را داشته باشیم.
همدان با قدمتی تاریخی در رشته كوهنوردی، اسكی، یخ نوردی، صخره نوردی، سنگنوردی و سایر رشته های ورزشی همچنان در رونق گردشگری كوهستان مغفول مانده است.
كوهستان الوند زادگاه بزرگان كوهنوردی ایران زمین كه نام و نشان آنها حتی در آسیای مركزی، اروپا، آفریقا و آمریكا زبانزد عاشقان كوه است، همان بزرگانی كه فاتح ابر قله مرتفع دنیا «اورست»، نامشان در تاریخ كوهنوردی جهان به ثبت رسید و اكنون برخی از این مفاخر در قید حیات نیستند.
افتخارآفرینان بزرگی نظیر تیمسار محمدجعفر اسدی نخستین ایرانی فاتح قله هشت هزار متری، جلال چشمه ‌قصابانی فاتح دوبار قله اورست و چندین قله هشت هزار متری دیگر، حمید اولنج فاتح قله اورست، شادروان فریدون اسماعیل‌زاده از مربیان بزرگ سنگنوردی كشور، شادروان حسین طالبی‌ مقدم از بزرگان عرصه مربیگری دیواره‌ نوردی كشور دیگر شخصیت‌های ارزنده كه شاید در قید حیات نباشند.
همچنین كوهنوردان فقیدی نظیر محمود اجل و سایر بزرگان ادامه ‌دهنده راه این كوهنورد فقید كه توانستند با تلاش فراوان كوهنوردی كلاسیك و غیرحرفه ‌ای را به سمت انجام برنامه‌ های ورزشی مدون و حساب ‌شده سوق دهند.
در این بین ابر مردان كوهنوردی از جمله اجل، اسماعیل‌زاده، ابریشمی، افراشته و حسین طالبی ‌مقدم همگی از دنیا چشم فرو بسته‌اند و در كنار آنها تیمسار محمدجعفر اسدی (نخستین ایرانی فاتح قلل 8 هزار متری)، جلال چشمه‌قصابانی(تنها ایرانی فاتح 2 بار قله اورست)، حمیدرضا اولنج، حسن نجاریان فاتحان اورست و چندین و چند عضو تیم ملی و فاتحان قلل مرتفع جهان، همدان را به عنوان میعادگاه فاتحان اورست مطرح ساخته‌اند.
اما با وجود این همه ثروت خدادادی در دیار هگمتانه، از دشت میشان گرفته تا پیست تاریك دره، قله یخچال و سایر نقاط سرشناس كوهستان همدان صنعت گردشگری آنطور كه باید در این حوزه مهم مورد بهره برداری لازم قرار نگرفته است.
یكی از مربیان و راهنمایان گردشگری كوهستان در این باره می گوید: ایران از جمله كشورهای كوهستانی جهان به حساب می آید كه با وجود كوهستانی بودن، نتوانسته از این نعمت الهی و گردشگری اختصاصی بهره مند باشد.
علی بیات افزود: به عنوان مثال نپال و پاكستان در آسیا با دارا بودن تمام قلل بالای هشت هزار متر (١٤قله) در این زمینه جایگاه «سلطان كوه ها» را به خود اختصاص داده اند و همه ساله درآمدهای ارزی فراوانی از بابت گردشگری كوهستان عاید این كشور می شود.
وی بیان كرد: نپال در دهه٦٠میلادی كمتر از انگشتان یك دست رستوران و لژ داشت و حالا بیش از ٦٠٠ رستوران ، لژ و اقامتگاه دارد.
این فعال عرصه گردشگری و كوهنوردی افزود: فرانسه و برخی كشورهای اروپایی با رشته كوه هایی نظیر «آلپ» اگرچه ارتفاع بالایی ندارند اما با توجه به جاگیری آن در طول و عرض جغرافیایی متفاوت، همواره زیبایی های منحصر به فرد خود را داشته و از جاذبه های فراوان برخوردار هستند تا جایی كه برای صیانت از آن قوانین محدود كننده ای اعمال شده و همین امر را در بلندترین قله آفریقا كلیمانجارو و نیز سایر قاره ها شاهد هستیم .
بیات افزود: «گردشگری كوهستان» از جمله شاخه های تخصصی گردشگری است كه در كنار افزایش جمعیت از سویی و میل و گرایش به طبیعت گردی و شاخه های گوناگون آن جایگاه برتری دارد.
این مدرس و مربی كوهنوردی خاطرنشان كرد: علاقه به طبیعت و طبیعت گردی از جمله امیال ذاتی انسان است كه گردشگران، ردی از خالق را در آن به عینه و در قالب، كویر، دشت، جنگل، رود ، كوه و سایر دیده و لمس می كند و كوهستان می تواند تركیبی از بسیاری از جاذبه ها باشد كه اگر در خصوص نوع ورود و خروج و بهره برداری از آن دقت و آموزش لازم داده شود به طور حتم مفید و در راستای گردشگری بدون «ردپا» ارزشمند خواهد بود.
وی بیان كرد: در دهه حاضر توجه به گردشگری، خاصه گردشگری كوهستان مورد توجه واقع شد كه در این بین كشور ایران گرچه از پتانسیل خوبی برخوردار بوده و هست و با وجود قله 'دماوند' با پنج هزار و ٦٧٢ متر به عنوان یك قله آتشفشانی جز«ترین» ها به حساب می آید اما از طرف اتحادیه جهانی كوهنوردی(UIAA) به عنوان كشور گردشگر پذیر به رسمیت شناخته نشد چرا كه زیر ساخت های لازم از جمله افراد آموزش دیده در قالب «راهنمایان كوهستان» را نداشت.
بیات خاطرنشان كرد: البته این نقیصه با تبادل تواقفنامه ای بین سازمان میراث فرهنگی و فدراسیون كوهنوردی محقق و قرار شد از افراد حائز شرایط كه مدرك مربیگری كوهنوردی را داشتند ثبت نام و بعد از برگزاری دوره های آموزشی و ارائه كارت تخصصی « راهنمایان كوهستان » ، از آنان با عنوان راهنمایان تخصصی گردشگری استفاده شود و هم اینك تنها 52 تن موفق به سپری كردن تمامی مراحل چند گانه این دوره ها شدند كه در مقایسه با گستره استان های كشور معدل بالایی نیست.
وی اضافه كرد: گردشگری به طور عام از ارزآوری و درآمدزایی و ایجاد اشتغال بالایی برخوردار است كه در شرایط خام فروشی منابع زیر زمینی فعلی در كشورمان، از فرصت ارزشمندی برخوردار است وگردشگری كوهستان در این زمینه، نباید مورد غفلت قرار گیرد.
این راهنمای گردشگری اظهار داشت: هم اكنون شاهد حضور بی رویه و خارج از چارچوب به مناطقی هستیم كه گاهی آسیب زا بوده و یا شاهد تخریب فراوان به بهانه ایجاد زیر ساخت به نام گردشگری هستیم و اگر نگاهی گذرا به وضعیت فعلی داشته باشیم، عمده تمركز گردشگران خارجی در ارتفاعات البرز(علم كوه و دماوند) و گردشگران داخلی گستره ایران است كه اگر مدیریت نشوند و آموزش های لازم ارایه و قوانینی برای آن مدون نشود به طور حتم از اهداف «گردشگری كوهستان» به دور خواهیم بود.

** لزوم اجرای طرح ملی طبیعت گردی الوند
رئیس هیات كوهنوردی و صعودهای ورزشی همدان نیز در این باره گفت: سرچشمه طبیعت گردی گردشگری كوهستان است و به همین دلیل ورزش ما كنفدراسیون جهانی ندارد و فقط ماجراجویی در بخش كوهنوردی قلمداد می شود.
علیرضا گوهری افزود: در بخش گردشگری كوهستان فدراسیون كوهنوردی از 10 سال قبل زمینه حضور كوهنوردان خارجی و صعود به قله های مرتفع را مهیا ساخت و استقبال بسیار خوبی شد.
وی بیان كرد: البته فدراسیون هم اكنون به شكل حرفه ای اقدام به صدور مدرك راهنمایان كوهستان در مقاطع كوهپیمایی، سنگنوردی، یخ نوردی و غارنوردی كرده است كه دوره های سیزده گانه را برای اخذ مدرك دایر كرده است.
گوهری خاطرنشان كرد: در آینده ای نزدیك راهنمایان كوهستان نیز به انجمن صنفی همدان افزوده می شوند و جالب اینكه سالانه حدود هفت هزار گردشگری داریم كه برای صعود به قله های خط الراس الوند به این شهر سفر می كنند.
وی با اشاره به تدوین طرح طبیعت گردی الوند همدان گفت: اگر دستگاه ورزش و میراث فرهنگی همكاری لازم را داشته باشند سهم بسزایی را در توسعه گردشگری خواهیم داشت.
این فعال گردشگری ورزشی گفت: این طرح در سطح ملی است و نیاز به حامی و متولی دارد و از آنجا كه هیات كوهنوردی استان قدرت اجرایی ندارد، امكان انجام آن نیست.
گوهری با بیان اینكه در این طرح با فعال شدن راهنمایان كوهستان حفظ محیط زیست را خواهیم دید گفت: گروه ها از مسیری تعیین شده حركت می كنند و به پوشش های گیاهی آسیب نمی زنند.
وی افزود: توسعه و افزایش جان پناه ها نیز در قالب این طرح دیده شده و با اجرایی شدن این طرح آمار هفت هزار گردشگری ورزشی به صورت رسمی در عملكرد گردشگری استان به ثبت می رسد.
این كارشناس حوزه گردشگری یادآور شد: این طرح نیاز به كار دارد و تاكنون نقشه جامع مسیرهای طبیعت گردی و كوهستانی الوند را نداریم.
وی بیان كرد: در سال های آینده به طور قطع شاهد گردشگران خارجی برای صعود به قله های مرتفع الوند خواهیم بود و امیدوارم دستگاه های اجرایی مرتبط همكاری لازم را داشته باشند.
7520/2087

سرخط اخبار ورزش