بعضی هنرمندان دوست ندارند سلبریتی باشند

تهران- ایرنا- همیشه در تاریخ موسیقی ایران، هنرمندانی هستند كه با وجود توانمندی‌های غیر قابل انكار، در بین عموم مردم كمتر شناخته شده‌اند. سارا احمدی هنرمندی است كه در سطح جهانی بیش از ایران شناخته شده است و بسیاری از شیوه‌های جذب مخاطب در فضای مجازی را در شان خود نمی‌بیند و دوست ندارد سلبریتی باشد.

همیشه در تاریخ موسیقی ایران شاهد حضور افرادی بودیم كه با تلاش و پشتكار فراوان توانسته‌اند در عرصه موسیقی به اهداف با ارزشی برسند. این هنرمندان عموما نوازنده‌ها و یا آهنگسازان مولف و صاحب سبكی هستند كه در بین عموم مردم كمتر شناخته شده و یا ناشناس مانده‌اند. اكثر این هنرمندان خود تمایلی به مشهور شدن نداشته و یا به هر دلیلی آنچنان كه مستحق آن هستند مورد توجه عموم جامعه قرار نگرفته‌اند. این افراد بیشتر به ادامه فعالیت خود در گمنامی و ادامه سیر و سلوك هنری خود تمایل دارند تا حضور در جامعه به عنوان چهره‌های شاخص. این طیف هنرمندان از جریان عوام‌زده و عوام‌فریبی كه همیشه در تمامی عرصه‌های فرهنگی، جاری و ساری بوده دوری جسته‌اند؛ این هنرمندان هرگز سلبریتی نمی‌شوند.

** شناخته‌شده در جهان و گمنام در میهن خویش
سارا احمدی متولد 28 اسفند 1356 در تهران، نوازنده دف و سازهای كوبه‌ای و سرپرست گروه موسیقی (كالیوه ندای صلح و دوستی) یكی از هنرمندان ایرانی است كه پس از سالها تلاش و ممارست و مطرح شدن در عرصه بین‌المللی به عنوان یك چهره هنری ایرانی همچنان مایل است تا از شهرت و تبعات آن دوری كند.
او از سالها قبل با گروه موسیقی رستاك، گروه موسیقی سیمین غانم و گروه‌های متعدد داخلی و خارجی همكاری داشته است كه از آن جمله می‌توان به اجرای كنسرت در آمریكا (همكاری با گروه بلو گرس، گروه كر سیاتل)، آلمان، فرانسه، ایتالیا، اسپانیا، هلند، لتونی و چین اشاره كرد.
وی در ایالتهای مختلفی از آمریكا در همایش موسیقی ملل و در ژاپن حضوری پررنگ داشته است و به مدت 4 سال برای آموزش دف در كشور لتونی و به مدت دو ماه برای آموزش دف در كشور فرانسه زندگی كرده است. از دیگر فعالیتهای بین‌المللی این هنرمند می‌توان به شركت در فستیوال موسیقی كردی در كردستان عراق و شركت در فستیوال موسیقی تونس و اجرای موسیقی در عمان به مناسبت روز جهانی زن و شركت در فستیوال فرهنگ و دوستی ملل در مكزیك اشاره كرد.
احمدی با گروه موسیقی مهرنوا، حور و یوشیج و آوای حنانه نیز همكاری داشته‌ و اكنون ضمن تدریس این ساز در آموزشگاه خود، بیشتر اوقات خود را صرف گروه موسیقی خود كالیوه كرده است.
موفقیت‌های این بانوی هنرمند بهانه شد تا خبرنگار فرهنگی ایرنا با وی به گفت‌وگو نشیند.

** خواستن دف بنوازم، دف مرا با خود برد
- ایرنا : از چه زمانی موسیقی و نوازندگی را آغاز كردید؟
- احمدی : در ابتدا علاقه وافری به نقاشی داشتم و در رشته مترجمی زبان انگلیسی تحصیل كردم.علاقه من به نقاشی باعث شد تا در دوره‌های آموزشی نقاشی «فرشید غریب نژاد» شركت كنم. او گاهی برای خود دف می‌نواخت. با شنیدن صدای دف او بود كه شوریدگی و شیدایی و عشق به نوازندگی وجود مرا را فرا گرفت و آموختن دف را نزد آقای غریب نژاد آغاز كردم. بهتر است بگویم از همان زمان بود كه سفر عاشقانه من و دف آغاز شده و تا ابد ادامه خواهد یافت.
پس از مدتی و در سال 78 غریب نژاد گروه چهل دف را تشكیل داد و من موفق شدم به عنوان تك‌نواز دف، عضو این گروه باشم.

- ایرنا : آیا نزد اساتید دیگری هم آموزش دیده‌اید؟
- احمدی : سه سال بعد از آغاز نوازندگی دف، به پیشنهاد یكی از دوستانم نزد بیژن كامكار رفتم و پس اینكه برای بیژن كامكار دف نواختم او به من گفت نیازی به گذراندن دوره آموزشی نزد وی ندارم.

- ایرنا : پس از جدایی از گروه رستاك با گروه دیگری فعالیت خود را ادامه دادید؟
- احمدی : سالهاست عضو ثابت گروه موسیقی خانم سیمین غانم هستم و علاوه بر آن به عنوان سرپرست گروه خودم به نام كالیوه (بانوان و مختلط) مشغول فعالیتم.

** هرگز جوانی و تجربه همراه هم نبودند
- ایرنا : اگر به بیست سال قبل برگردید باز هم موسیقی را انتخاب می‌كنید؟
- احمدی : بله اما سعی می‌كردم از فرصت‌هایی كه برایم به وجود آمده بود بیشتر استفاده می‌كردم. با توجه به محدودیت‌ها و شرایط سختی كه در اینجا داشتم سعی می‌كردم حضورم در عرصه‌های بین‌المللی را بیشتر كنم. اما همیشه دوران جوانی با بی‌تجربگی همراه بوده است.

- ایرنا : از چه زمانی به فكر تشكیل گروه كالیوه افتادید؟
- احمدی : در ابتدا من نوازنده دف گروه رستاك بودم. از مدتها قبل هم به داشتن گروهی برای خودم فكر می‌كردم. ضمنا زمانی كه باید صرف گروه رستاك می‌كردم با زمان كلاس‌های دانشگاه من همخوانی نداشت. در همان زمان تصمیم گرفتم از گروه رستاك خداحافظی و برای تشكیل گروه خودم اقدام كنم.

** كالیوه صدای شیدایی در كلام مولاناست
- ایرنا : چرا اسم گروه خود را كالیوه گذاشتید؟
- احمدی : من علاقه وافری به اشعار مولانا داشتم و با این اسم در غزل 2826 این شاعر بی‌بدیل اشنا شدم.
همه چون ذره روزن ز غمت گشته هوایی
همه دُردی كش و شادان كه تو در خانه مایی
همه ذرات پریشان همه كالیوه و شادان
همه دستك زن و گویان كه تو خورشید لقایی
به همین خاطر نام كالیوه را برای این گروه انتخاب كردم كه به معنای شیدایی بود؛ همان شیدایی و شوریدگی كه از لحظه اول شنیدن صدای دف در وجود من آغاز شد. در طراحی لوگوی گروه هم از فرم قاصدك الهام گرفتیم كه همواره در پیچش و چرخش و حركت است، تو گویی قاصدك هم همان شیدایی و شوریدگی را در نهاد خود دارد. كالیوه صدای شیدایی در كلام مولاناست.

- ایرنا : آیا واقعا كالیوه هم مانند قاصدك همیشه در گشت‌وگذار است؟
- احمدی: بله گروه ما به اكثر نقاط دنیا سفر كرده و با اكثر تمدن‌ها و فرهنگ‌های متنوع موسیقایی از نزدیك برخورد داشته است. یكی از ایده‌آل‌های من در زمان تشكیل گروه كالیوه درنوردیدن مرزهای جغرافیای ایران و میل به سمت جهانی شدن با موسیقی بود.
- ایرنا : اعضای این گروه را به چه صورت انتخاب كردید؟
- احمدی : هسته اولیه این گروه را خودم و خواهرانم تشكیل دادیم و بقیه اعضا را با شناختی كه از روحیات آنها به دست آورده بودیم و توسط اطرافیان به ما معرفی شدند انتخاب كردیم. یعنی همه نوازندگان به نوعی از قبل با ما در ارتباط بودند.

- ایرنا : منظور از روحیات خاص اعضای گروه چیست؟
- احمدی : بیشتر از هر چیز برای ما اخلاق كار گروهی و اعتماد و صداقت مطرح بود.

- ایرنا : آیا نوازندگان گروه كالیوه فقط در همین گروه فعالیت می‌كنند؟
- احمدی : من هیچ یك از هنرمندان گروه را مجبور به حضور انحصاری در گروه خودم نكردم. چون هم با مشكلات معیشتی درگیر بودم و از آنجا كه برایم مقدور نبود تمام مسائل مالی هنرمندان را تامین كنم هرگز هم اجبار نكردم كه فقط در كالیوه حضور داشته باشند. از طرفی هر نوازنده‌ای نیاز به دیده شدن دارد، خود من هم چنین نیازی را در درون خودم حس می‌كنم. بنابراین اعضای گروه را آزاد گذاشتم تا در گروه‌های دیگری نیز فعالیت كنند اما به شرطی كه فعالیت در سایر گروه‌ها به كیفیت كاری گروه كالیوه لطمه نزند.

- ایرنا : زمان رسمی آغاز به كار این گروه چه زمانی بود؟
- احمدی : كالیوه سال 90 به صورت رسمی در ارشاد ثبت شد. در ابتدا سعی داشتیم به عنوان یك گروه موسیقی مخصوص بانوان باشد اما با توجه به پتانسیل این گروه تصمیم گرفتیم به عنوان یك گروه مستقل و آزاد فعالیت كنیم. در همین راستا بود كه از جواد حسن زاده، هنرمند میهمان از شمال خراسان دعوت به همكاری كردیم كه خواننده گروه بود و همچنین رضا غلامی به همراه هنرمندان همراه خود از قوچان در اولین اجرای خود همزمان با تولد مولانا در مهرماه 91 و در تالار رودكی همراه ما بودند. در كنسرت بعدی این گروه كه بهمن 93 برگزار شد از حضور جمشید عزیزخانی خواننده كردی استفاده كردیم. در قسمت اجرای موسیقی ملل نیز با داوید ابراهیمیان از ارمنستان وعارف جعفری از افغانستان همكاری داشتیم. همچنین علی تنها یك قطعه تركی استانبولی و كبیر معصومی نیز یك قطعه هندی را اجرا كردند و همچنین در اجرای بخش موسیقی مللل گروه كالیوه كه آذر 95 در تالار وحدت برگزار شد كامران اطاعتی به عنوان خواننده بخش استانبولی ما را همراهی كرد.
حضور كالیوه در مراسم اختتامیه جشنواره فیلم فجر سال 95 نقطه عطف آغاز فعالیت‌های رسمی ما بود. در آن مراسم برای اولین بار روی صحنه تالار وحدت رفتیم و در بین حاضران در سالن علاوه بر هنرمندان ایرانی چهره‌های هنری بین‌المللی هم حضور داشتند. آذرماه 95 گروه كالیوه اولین اجرای رسمی خود را در تالار وحدت برگزار كرد.

- ایرنا : كالیوه بیشتر چه آثاری را اجرا می‌كند؟
- احمدی : به جز مواردی كه قطعات ساخته خودمان را اجرا كردیم اجرای موسیقی‌های محلی و فولكلوریك مناطق مختلف ایران مد نظر ما بوده كه توسط كالیوه با تنظیم خودمان اجرا می‌شود اما الان عمده تمركز ما بر روی اجرای موسیقی ملل مختلف بوده است. چون همانگونه كه در قبل به ان اشاره كردم هدف اصلی ما حضور در عرصه‌های بین‌المللی موسیقی با شعار صلح و دوستی است.

- ایرنا : آیا در زمینه مطرح شدن در عرصه بین‌المللی هم به توفیق‌هایی دست یافتید؟
- احمدی : بله موفق شدیم نام خود را در خانه‌های فرهنگ اكثر سفارتخانه‌ها مطرح كنیم در اكثر سفارتخانه‌ها و در مقابل اكثر شخصیت‌های سیاسی و هنری جهان روی صحنه رفتیم و خوشحالم كه بگویم كالیوه به اكثر كشورهای دنیا هم سفر داشته و ضمن اجرای موسیقی خود در نقاط مختلف دنیا با هنرمندان و فرهن‌گهای مختلف موسیقایی جهان هم رو در رو شدیم.

- ایرنا : آیا این گروه با توجه ابعاد گسترده فعالیت بین‌المللی خود اسپانسر و حامی مالی هم دارد؟
- احمدی : خیر ما تمام هزینه‌های این گروه را تاكنون خودمان تامین كرده‌ایم اما از این به بعد با توجه به ایده گسترده شدن فعالیت‌های بین‌المللی خود به این نیاز رسیده‌ایم كه باید از حضور یك اسپانسر و حامی مالی نیز بهره‌مند باشیم.

**مرام و معرفت همیشه در اولویت بوده است
- ایرنا : شما در كنار فعالیت‌های هنری خود در گروه كالیوه سالهاست به تدریس ساز دف هم مشغول بودید. آیا تدریس برای شما صرفا نوعی امرار معاش است یا هدف چیز دیگریست؟
- احمدی : تدریس تاكنون هرگز انگیزه مالی برای من نداشته است. من هیچوقت به تدریس با چشم كسب درآمد نگاه نكردم. هر شاگرد برای من یك انسان ناشناخته با درونیات و روحیات منحصر بفرد خود است. من از این رویایی لذت می‌برم. از كشف استعدادها لذت می‌برم. همیشه در حین درس دادن درس هم می‌گیرم. من خودم در سالهای گذشته در مسیر یادگیری این ساز با مشكلات متعددی از قبیل مشكلات مالی درگیر بودم. یكی از بزرگترین اهداف من در امر تدریس هموار كردن دشواریهای این مسیر برای هنرجویان خودم بوده است. به اعتقاد من معلم خوب معلمی است كه بیش از نوازندگی به هنرجویان خود مرام و منش و معرفت بیاموزد.

** مطرح شدن به هر قیمتی در فضای مجازی در شان هنرمند نیست

- ایرنا : چرا پس از سال‌ها فعالیت جدی، هرگز این فعالیت‌ها و دستاوردهای خود را در فضای مجازی به اشتراك نگذاشتید. علت دوری شما از فضای مجازی و تمایل شدیدتان به بودن در سایه چیست؟
- احمدی : من هم مانند هر هنرمندی دوست دارم دیده شوم و با هنرم با انسانها رودررو شوم. اما متاسفانه اتفاقی كه این‌روزها در فضای مجازی و توسط برخی از هنرمندان روی می‌دهد را نمی‌پسندم. من استفاده از ترفندهای جذب مخاطب و افزایش فالوئرها را نه در شان و شخصیت خودم می‌بینیم و نه مایلم از ساز خودم به عنوان دست‌افزاری برای رسیدن به شهرت به هر قیمتی استفاده كنم. ساز من هم مانند هنر و شخصیتم برایم بسیار با ارزش‌تر از اینست كه خود را راضی كنم تا دست به چنین اقدامات تبلیغاتی سخیفی بزنم. آنچه برای من مهم بوده اثرگذاری مثبت بین اهالی هنر بوده است. هرگز به كمیت مخاطب اهمیتی ندادم اما كیفیت ذهنی و سطح فكری و فرهنگی مخاطبانم به شدت برایم اهمیت داشته و مطرح شدن كالیوه در سطح بین‌المللی نیز همیشه مهم بوده است.

** كارگاه‌های آموزشی یك روزه معمولا با انگیزه‌های مالی برگزار می‌شود
- ایرنا : چندیست در عرصه آموزش موسیقی شاهد برگزاری دوره‌های فشرده نوازندگی بدون هیچ پیش‌نیازی برای هنرجویان هستیم. نظر شما در این رابطه چیست؟
- احمدی : به نظر من این دوره‌ها به هیچ عنوان راهگشا نبوده و نخواهد بود. با تعداد پنجاه هنرجو در عرض چند ساعت چه كار مفیدی می‌توان كرد؟ در این فرصت كوتاه قرار است به این هنرجویان چه چیزی آموزش داده شود؟ آیا این فرصت حتی برای رفع مشكلات ابتدایی در شیوه نوازندگی كفایت می‌كند؟
مهم‌ترین اصل برای من در آموزش، استایل و شیوه استاندارد نوازندگی است. واقعا نمی‌دانم در این دوره‌های چند ساعته چگونه مشكلات مربوط به شیوه و استایل نوازندگی هنرجویان را درعرض چند ساعت می‌توان برطرف كرد؟

- ایرنا : اخیرا در بین هنرمندان موسیقی مخصوصا نوازندگان سازهای كوبه‌ای تمایل شدیدی برای جلب حمایت یك كمپانی خارجی تولید ادوات موسیقی دیده می‌شود. یا به عبارت دیگر بسیاری از نوازندگان اصرار دارند به عنوان هنرمند برخی از كمپانی‌ها مطرح شوند. آیا شما هم در این زمینه اقداماتی كرده‌اید؟
- احمدی : اصلا به چنین موردی فكر هم نكرده‌ام. برای من بیشتر، ارتباط سازنده با هنرمندان مطرح بوده و اینكه این ارتباطات درست بتواند ثمره‌های با ارزشی داشته باشد. برایم اجراهای خارج كشور و یافتن دوستان هنرمند جدید بیش از این اقدامات اهمیت داشته است. از طرفی معتقدم هنرمند این كمپانی‌ها شدن هم از آزادی عمل من خواهد كاست و هم مجبور خواهم شد از همان ترفندهای جذب مخاطب بیشتر در فضای مجازی برای جلب نظر مدیران این كمپانی‌ها استفاده كنم.

**همیشه محدودیت فرصتی برای پیشرفت بوده است
- ایرنا : آیا شرایط ادامه فعالیت هنری در زمینه موسیقی را برای بانوان در ایران دشوار وغیر ممكن می‌دانید؟
- احمدی : در ایران نمی‌توان منكر این مشكلات شد اما به اعتقاد من در بسیاری از موارد محدودیت‌ها فرصتی برای پیشرفت و بالندگی هستند، كافیست زاویه نگاه خود را به موضوع تغییر دهیم. همیشه برایم این سوال مطرح بوده كه چگونه است در تئاتر یك هنرپیشه زن می‌تواند آزادانه بخواند اما در اجرای موسیقی زنده این تك‌خوانی با ممانعت روبه‌رو می‌شود و باید به صورت همخوانی اجرا شود.

- ایرنا : ارتباط خود را با سازتان به چه صورت تعریف می‌كنید؟
- احمدی : همواره رابطه ما مثل احساس مربوط به عشق اول بوده است؛ همیشه گرم و جذاب. با سازم به همه جای دنیا سفر كردم و با آن به آغوش طبیعت پناه بردم، با امواج دریا هم‌نوا شدم. ابهت كوه را با سازم شنیدم. من و سازم به راستی عاشق و معشوقی جدا ناشدنی هستیم.

- ایرنا: پس نسبت به ساز و موسیقی خود متعصب هم هستید؟
- احمدی: اصلا. به نظر من تعصب و جهل، زاییده نادانی و عمق میدان دید محدود به هنر است. تعصب همیشه مانعی در مسیر پیشرفت بوده است. در موسیقی باید با همه سبك‌ها آشنا شد و گوش خود را برای شنیدن هر موسیقی با ارزشی آماده كرد. در غیر اینصورت حتی موفق نخواهید شد از ساز و موسیقی خود بیشترین بهره را ببرید.

**بیژن كامكار اسطوره نوازندگی دف است
- ایرنا : در بین نوازندگان دف ایران شیوه نوازندگی كدام هنرمند را دوست دارید؟
- احمدی : همواره شنیدن صدای دف بیژن كامكار برایم جذاب بوده است. در روزهای آغازین نوازندگی دف همواره سعی و تلاشم بر این بوده كه مانند او بنوازم. بیژن كامكار اسطوره من در تمام دوران زندگی هنری بوده است.
فراهنگ**ع.ا** 1055