۵ آبان ۱۳۹۷ - ۱۴:۲۵
کد خبر 83080209
۰ نفر
سرانجام ارز دانشجویی به كجا ختم می شود

تهران - ایرنا - با چشم هایی نگران برای فردای پسرش كه در خارج از كشور مشغول به تحصیل است، می گوید: باور كنید ما قشر مرفه نیستیم كه بتوانیم ارز آزاد تهیه كنیم؟ آخر چه كار به كار دانشجو دارند؟!

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، اینكه از این پس، با حذف ارز دانشجویی، فرزندان غربت نشین چه كنند؟ و چه بر سرشان می آید، وجه اشتراك پدر و مادرهایی است كه چند روز پیش هم در مخالفت با حذف ارز دانشجویی در مقابل بانك مركزی تجمع كردند.
یكی از والدین می گفت: زمانی كه پسرش را به خارج از كشور برای تحصیل فرستاده بود، یورو را با قیمت چهار هزار تومان تهیه می كرد اما الان 16 هزار تومان شده است و او یك كاسه چه كنم بزرگ به گردنش آویزان كه با یوروی 16 هزار تومانی برای پسرش چه كند؟ از كجا خرج و مخارج دانشجویش را تهیه نماید.
مادری دیگر از 700 دلاری یاد كرد كه چند روز پیش برای دختر دانشجویش تهیه كرده و فرستاده بود كه به پول خودمان، 10 میلیون و 725 هزار تومان آب خورده بود. فقط 700 دلار ناقابل.
پدری می گفت: زمان جنگ هم ارز دانشجویی را قطع نكردند مگر بحران ما از زمان جنگ هم بیشتر شده است كه روی ارز دانشجویی دست گذاشته و حذفش كرده اند؟ چرا خودمان را داریم تحریم می كنیم؟!
دختر دانشجویی هم در بین تجمع كنندگان بود. او در هند درس می خواند، حداقل تا ترم پیش اینگونه بود اما به دلیل مشكلاتی مالی پیش آمده ، امتحان نداده ، راهی شده بود؛ چون به گفته خودش دیگر پولی برایش نمانده بود تا تحصیلش را ادامه دهد. می گفت: اگر قبلا 900 هزار تومان، پول بلیت هواپیما می دادیم الان باید چهار میلیون تومان، بیشتر هزینه كنیم.
او به همكلاسی هایش اشاره كرد كه عاجز از اجاره خانه در هند بودند و الان هم دارند در اتاقی سه در چهار، روزگار می گذرانند و درس می خوانند.
مادری دیگر از ملك فروخته شده اش گفت و آن را هزینه پسرش بیان كرد در دیار فرنگ برای دوره دكتری. قرار بود پول ملك این مادر، هزینه حداقل سه سال پسر را بدهد كه نشد چرا كه فقط كفاف 6 ماه را می دهد.
شاید خوش شانس تر از پدر و مادرهای نگران آن روز، مقابل بانك مركزی، یكی از مادرهایی بود كه می گفت: پسرش از دوم مهر امسال در یكی از دانشگاه های قبرس پذیرفته شده است. به عبارت دیگر نسبت به سایرین كه سه یا چهارسالی از زمان هزینه های دانشجویانشان می گذشت، به نظر خوش اقبال تر می رسید و زن همچنان بلاتكلیف كه بگوید پسرش برگردد یا اینكه بماند؟ اگر بماند با كدام پول و اگر نماند با كدام روحیه؟
پدری نگران از این بود كه مبادا در خارج از كشور، عده ای كلاهبردار از فرزندانشان به دلیل نبود پول، سوء استفاده كنند. خودش از نام كشورهایی با این احتمال خطر نام نبرد اما مطمئن بود كه همه جا از این سوء استفاده ها هست.
این نگرانی را یكی از پدرها كه ماموریتی چهار ساله در یكی از كشورها داشت نیز تایید می كند. زمانی كه ارزش واحد پول آن كشور در برابر ریال چهار برابر شد و دانشجویان ایرانی مقیم آن كشور به عسر و حرج افتاده بودند و چه پیشنهادهای غیر اخلاقی كه به ویژه به دخترهای دانشجو به دلیل این سختی كه نمی دادند.
بیشتر جوش و جلای والدین این دانشجویان به روز 17 مهر جاری باز می گردد كه غلامی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری مهر اعلام كرد كه بانك مركزی تنها در مقطعی تایید وزارت علوم را به عنوان شرط برای تهیه ارز دانشجویان خارج از كشور در نظر گرفته بود اما اكنون این وزارتخانه دیگر مسئولیتی ندارد.
به عبارت دیگر منظور غلامی این بود كه دیگر ارز دانشجویی به آن معنا وجود ندارد؛ ضمن آنكه برای ارز آزاد نیز دیگر وزارت علوم نقشی در این میان ندارد.
وی گفت: زمانی دسترسی به ارز به صورت آزاد و خارج از بانك ممنوع بود یا مقدور نبود لذا برخی خانواده‌ هایی كه فرزندان آنها در خارج از كشور تحصیل می‌ كردند به وزارت علوم مراجعه داشتند كه قادر به تهیه ارز مورد نیاز به لحاظ قانونی نیستند؛ ما هم با بانك مركزی در این باره صحبت كردیم و مقرر شد وزارت علوم واسطه تأمین ارز آنها شود.
این عضو هیات دولت تاكید كرد: از زمانی كه این ممنوعیت برداشته شد، وزارت علوم دیگر مسئولیتی در تهیه ارز برای دانشجویان ندارد؛ ضمن آنكه بانك مركزی هم فقط در مقطعی تایید این وزارتخانه را به عنوان شرط در نظر گرفته بود ولی اكنون دیگر مسئولیتی ندارد.
گفته های وزیر علوم نشان می دهد كه انگار وزارتخانه یاد شده از این بوروكراسی ارز دانشجویی آزاد شده است اما همین اظهارات آقای غلامی باعث شد كه شماری از پدر و مادرهای دانشجویان مقیم خارج از كشور مقابل دستگاه هایی همچون بانك مركزی تجمعی كنند كه چرا وضع چنین شده است ؟
البته غلامی، در جایی دیگر می گوید: بحث اصلی در زمینه مشكل تامین ارز درباره دانشجویانی است كه با هزینه های شخصی برای تحصیل از ایران خارج شدند این افراد در مقطعی وزارت علوم با هم افزایی بخش های اقتصادی كشور حمایت شدند و مشكلاتشان برطرف شد، ولی از ابتدای مهر طبق روال قبل، این افراد باید ارز خود را تامین كنند.
وی به این نكته اشاره می كند كه دانشجویانی كه بورسیه وزارت علوم بودند مانند سابق از حمایت های ارزی بهره مند هستند و دانشجویان دكتری كه برای فرصت مطالعاتی به خارج رفته اند تا پایان سال بر اساس سهمیه های پیش بینی شده به تعداد حمایت می شوند.

**ارز دانشجویی را چه كسانی می گیرند؟
به گزارش خبرنگار ایرنا ، ارز چهار هزار و 200 تومانی را دانشجویانی در زمان حاضر دریافت می كنند كه زمان تحصیلشان به قبل از سال تحصیلی 1397 باز می گردد؛ یعنی اگر دانشجویی كه در یكی از دانشگاه های خارجی از مهر یا شهریور امسال پذیرفته شده باشد دیگر ارز دانشجویی به او تعلق نمی گیرد.
اما مساله ای كه مزید بر علت شده است این است كه این ارز برای دانشجویان قبل از سال 97 هم قابل دسترس نیست.
پدر یكی از دانشجویان خارج از كشور كه خود را محمدی معرفی می كند به خبرنگار ایرنا می گوید: هر دانشجویی كه می خواهد ارز بگیرد (قبل از ورودی های سال 97) باید در سامانه مشاركت دانشجو (نشا) سازمان امور دانشجویان وزارت علوم ثبت نام كند. این در حالی است كه بخش ارزی این سایت از 31 شهریور بسته شده است. وقتی هم كه این بخش مسدود باشد دانشجو نمی تواند تاییدیه معاونت دانشجویی وزارت علوم را بگیرد و وقتی كه این تاییدیه نباشد، به هیچ بانكی برای گرفتن ارز معرفی نمی شود و وقتی هم معرفی نامه نباشد، نمی تواند ارز دانشجویی یا هر ارزی كه دولت تعیین كرده است (ارز اعلام شده در سامانه سنا) بگیرد.
محمدی كه در زمان حاضر دخترش در یكی از دانشگاه های شرق آسیا ترم چهارم تحصیلی را می گذراند همچنین اظهار می دارد: برای سال تحصیلی جدید از آنجا كه سامانه نشا بسته است، نتوانسته ایم تا زمان حاضر همان ارز دانشجویی را بگیریم این در حالی است كه ترم جدید در مالزی از 10 شهریور آغاز شده است.

** متقاضیان فرصت مطالعاتی در سامانه نشا نیستند
یكی از طرف حساب های ارز دانشجویی، متقاضیان فرصت مطالعاتی هستند كه دستشان از این ارز كوتاه شده؛ بدین ترتیب كه سامانه نشا برای این متقاضیان تنظیم نشده است و همین دانشجویان نیز از جمله معترضین اصلی نبود ارز دانشجویی به شمار می آیند.
لازم به ذكر است كه به دانشجویی كه برای فرصت مطالعاتی مثلا 6 ماهه در یكی از دانشگاه های خارجی پذیرفته شده است تا حال ارز چهار هزار و 200 تومانی می دادند ولی او، الان دیگر نمی تواند ارز مورد نظر را بگیرد و در سامانه نشا هم كه جایگاهی برای این متقاضی تعریف نشده است.

**گرانی ارز آزاد و نبود اجازه كار در بسیاری از كشورها
به گزارش ایرنا ، اگر هم بگوییم از این به بعد بر فرض مثال، دانشجویان، ارز آزاد را تهیه كنند و بعد هم به صرافت كاركردن در ساعات فراغت بیفتند ، باز با چالش هایی مواجه اند.
بسیاری از دانشجویان مقیم خارج از كشور اگر هم بخواهند ساعاتی در هفته را كار كنند تا كمك خرجی داشته باشند ، اجازه كار كردن ندارند.
پدر یكی از دانشجویان می گوید: در بسیاری از كشورها دانشجو ، اجازه كار ندارد و اگر هم بخواهد كاری نیمه وقت انجام دهد باید جذب كار سیاه شود ؛ و دولت هم اگر از كار دانشجو مطلع شود ممانعت بعمل می آورد. به همین علت بسیاری از دانشجوها جذب كارهای سیاه می شوند كه نه بیمه و نه ضمانتی دارند.
یكی دیگر از مشكلاتی كه با گران شدن ارز ، گریبان دانشجویان را گرفته است ، افزایش شهریه برخی دانشگاه های خارجی است. به عنوان مثال در كشور مالزی ، شهریه كارشناسی ارشد برای سال تحصیلی جدید اگر هر ترم تا قبل از این برهه، 6 هزار و 500 رینگیت بود برای این ترم ، به 9 هزار رینگیت افزایش یافته است كه با یك حساب سرانگشتی كه هزینه خورد و خوراك و مسكن دانشجو را هم اگر محاسبه كنیم حداقل هر دانشجوی ایرانی در مالزی15 میلیون تومان در ماه هزینه دارد این در حالی است كه ترم قبل هزینه اش بسیار كمتر می شد.

** پرواز های بدون تخفیف
از زمانی كه ارز گران تر شده است، بد نیست به شركت های هوایی هم نظری بیافكنیم كه پیشتر شركتی هوایی مثل «هما» 30 تا 40 درصد به دانشجویان مقیم خارج پرواز های تخفیف می داد این در حالی است كه در زمان حاضر هما در اكثر این پروازها جای خود را به شركت ماهان داده كه این شركت نیز تا الان هیچ تخفیفی به دانشجویان نداده است.
به همین علت است كه وقتی یكی از هموطنان كه تا ترم پیش می توانست به عنوان مثال با 900 هزار تومان، پرواز داشته باشد الان باید چهار تا چهار و نیم میلیون تومان برای یك پرواز بپردازد.
این مساله باعث شده است كه بسیاری ازدانشجویان ما نتوانند به كشور مثل قبل، رفت و آمد داشته باشند.

**نرخ ارز دانشجویی چه سرنوشتی پیدا می كند؟
اینكه بالاخره نرخ ارز دانشجویی چه می شود و خانواده ها برای تهیه آن چه می كنند شاید به اقدام همین روزهای بانك مركزی بازگردد . اقدامی كه مجتبی صدیقی ، رییس سازمان امور دانشجویان وزارت علوم از آن سخن به میان آورده است.
صدیقی دوم آبان، گفت كه برای تعیین نرخ ارز دانشجویی در ۶ ماهه دوم سال منتظر اقدام بانك مركزی هستیم و نرخ ارز به زودی مشخص می‌شود
مساله این است كه این نرخ چه می شود؟ آیا چهار هزار و 200 تومانی باقی می ماند یا بیشتر می شود؟ شاید هم بگویند آزاد است. این را بانك مركزی احتمالا به زودی اعلام می كند.
گزارش: لیلا خطیب زاده
پژوهشم** 1776**1552