۲۸ مهر ۱۳۹۷،‏ ۹:۰۰
کد خبر: 83071514
۰ نفر
آغاز آرامش در یمن با پایان محمد بن سلمان

تهران - ایرنا - تقویت گمانه ها نسبت به دخالت 'محمد بن سلمان' ولیعهد سعودی در پرونده 'جمال خاشقچی' و نیز احتمال عزل وی از این مسند كلیدی، چشم انداز امیدوار كننده ای را در قبال سرنوشت جنگ خونین یمن ترسیم كرده است.

محمد بن سلمان ششم فروردین سال 1394 و دو ماه پس از اینكه به حكم پادشاه عربستان پشت میز وزارت دفاع این كشور نشست، حمله به یمن را فرصتی برای عرضه اندام در عرصه سیاسی دانست و با تشكیل ائتلافی مشتمل بر چند كشور عربی و حمایت رسمی آمریكا و نیز همراهی برخی دولت های اروپایی به بهانه بازگردان 'عبد ربه منصور هادی' رییس جمهوری فراری و مستعفی یمن به قدرت به این كشور حمله كرد.
فرمان حمله 'معمار ائتلاف جنگ یمن' به فقیرترین كشور خاورمیانه با عملیات 'توفان قاطعیت' با تصور فتح 6 روزه رقم خورد اما دست كم گرفتن توان و ظرفیت دفاعی مردمی یمن، محمد ین سلمان را وارد 'باتلاقی' كرد كه با گذشت بیش از هزار روز جنگ، راه گریزی از آن پیدا نكرده است.
ولیعهد سعودی كه در اندیشه 'دراندازی طرح نو' پای در میدان سیاست عربستان گذاشت، تصور نمی كرد ورود به جنگ یمن و كشتار مردم بی دفاع این كشور چهره دیگری از وی را نزد مردم جهان نمایان كند و شخصیت سیاسی او در حد یك 'جنایتكار جنگی' تقلیل یابد.
نتیجه جنگ افروزی محمد بن سلمان تاكنون سبب شكل گیری بزرگ ترین بحران انسانی در یمن و كشتار حدود 40 هزار یمنی شده و تحمیل خسارت 100 میلیارد دلاری ، این كشور را به زمینی سوخته تبدیل كرده است.
همچنین افزایش انتقادات و فشارهای جهانی به محمد بن سلمان به خاطر اقدامات ضد بشری در یمن از یك سو و نیز سایه سنگین هزینه روزانه 200 میلیون دلاری به اقتصاد مضمحل عربستان از بابت جنگ یمن از سوی دیگر، مقامات ریاض را به فكر خروج آبرومندانه از این دام خودساخته كرده هر چند به خاطر لجاجت ولیعهد سعودی این كار تا كنون میسر نشده است.
محمد بن سلمان اواخر سال گذشته میلادی به رغم فشارهای جهانی برای پایان جنگ یمن، بر ادامه یافتن این مناقشه تاكید كرد و بار دیگر نشان داد سیاست وی در این مورد مبتنی بر تصمیم بهار 1394 است، اما این اقدام یك پیام تلویحی نیز داشت كه بیانگر آن بود اولین و آخرین فرد تصمیم گیرنده در تعیین تكلیف سرنوشت جنگ یمن كسی جز او نیست.
اما طی روزهای اخیر گشوده شدن پرونده ماجرای جمال خاشقچی و نشانه رفتن انگشت اتهام به محمد بن سلمان به خاطر دست داشتن در این ماجرا و نیز تقویت گمانه های عزل وی از منصب ولیعهدی، تغییر رویكرد ریاض در قبال جنگ یمن را بدون ولیعهد سعودی، به امری متحمل بدل كرده است.
خاشقچی روزنامه نگار و منتقد سیاست های محمد بن سلمان از 10 مهر ماه و پس از ورود به كنسولگری عربستان در استانبول تركیه ناپدید شد و اخبار جسته و گریخته از به قتل رساندن وی توسط تیم امنیتی سعودی حكایت دارد.
بسیاری از تحلیلگران بر این باورند كه چنین اقدامی بدون در نظر گرفتن تبعات جهانی آن بدون اطلاع و آگاهی محمد بن سلمان هرگز قابل وقوع نبوده و از این رو از ولیعهد سعودی به عنوان متهم ردیف اول پرونده جمال خاشقچی یاد می كنند.
طی روزهای اخیر با افزایش انتقادات از ریاض به خاطر ماجرای خاشقچی، درخواست ها نیز برای عزل محمد بن سلمان گسترش یافته و حتی گزارش های در ارتباط با تلاش هیات بیعت سعودی برای یافتن یك ولیعهد جدید در روزنامه ها درج می شود و در این ارتباط از احمد بن عبدالعزیز یاد می شود كه اكنون در امریكا اقامت دارد.
روزنامه 'فیگارو' به تازگی در گزارشی به نقل از یك منبع دیپلماتیك فرانسوی نوشته است: هیات بیعت عربستان بدنبال تعیین جانشین برای ولیعهد سعودی و تدارك برای عزل محمد بن سلمان است.
به نوشته این روزنامه فرانسوی، هیات بیعت سعودی وضعیت محمد بن سلمان را كه در پی ناپدید شدن خاشقچی روزنامه نگار منتقد عربستانی شبهاتی نسبت به وی در خصوص این پرونده بوجود آمده بررسی می‌كند.
با توجه به چنین خبری، به نظر می رسد ریاض قصد دارد برای فرار از فشارهای جهانی در رابطه با پرونده خاشقچی، محمد بن سلمان را قربانی كند، اما ثمره این حذف نیز می تواند بر پرونده جنگ یمن نیز تاثیر بگذارد و حذف وی، مناقشه چهار ساله این كشور را پایان دهد.
روزنامه فرامنطقه ای 'رای الیوم' هم به تازگی در گزارشی، با اشاره به تنگنایی كه عربستان پس از ماجرای خاشقچی گرفتار شده، تاكید كرد این اوضاع ممكن است ریاض را به آتش بس در یمن سوق دهد.
این روزنامه نوشت: این روزها كمتر از حملات هوایی عربستان و امارات به یمن خبری شنیده می شود، رهبران عربستان از جمله 'عادل الجبیر' وزیر خارجه این كشور هم كمتر برای مقابله با قطر نقشه می كشد زیرا توجه مقامات سعود به بازتاب های قتل جمال خاشقچی روزنامه نگار منتقد سعودی و آینده نامعلوم محمد بن سلمان ولیعهد عربستان در پی این جنایت متمركز شده است.
به نوشته 'رای الیوم' شدت حملات نظامی به یمن در چند روز گذشته كاهش یافته و توپخانه های عربستان فقط به پاسخ به حملات جبهه انصار الله یمن بسنده كرده اند تا اینكه مثل قبل حملاتی را ترتیب دهند.
به هر روی، بسیاری از كارشناسان مسایل سیاسی از راه اندازی جنگ یمن به عنوان یكی از اشتباهات بزرگ عربستان در دوران ولیعهدی محمد بن سلمان یاد می كنند كه جز درگیری كردن دو كشور مسلمان جهان اسلام و كشتار مردم بی دفاع مسلمانان یمن عایدی دیگری نداشته است.
گرفتاری ریاض در پرونده پر ابهام خاشقچی و حذف محمد بن سلمان از قدرت، گرچه ممكن است مقامات سعودی را به اندیشه پایان جنگ در یمن وادارد اما باید بدین مهم نیز توجه داشت كه چنین امری بدون توجه به حق حاكمیت مردم یمن و پذیرش گفت وگوی یمنی - یمنی محقق نمی شود.
همچنین گرچه پذیرش گفت وگوی یمنی - یمنی راه صلاحی پیش روی عربستان می گشاید، اما مقامات سعودی با رسیدگی به پرونده جنایت جنگی محمد بن سلمان به عنوان معمار جنگ یمن می توانند اعتبار از دست رفته این كشور را بار دیگر بازستانند.
از: امید غیاثوند
خاورم ** 1071*1436*