مهارت آموزي ابزار توسعه و پيشرفت كشور

سمنان - ايرنا - مهارت آموزي ابزاري براي توسعه و پيشرفت كشور در زمينه اجتماعي و اقتصادي است و اين مساله با فرهنگ سازي و در نظر گرفتن بسته هاي تشويقي به منظور ايجاد انگيزه محقق خواهد شد.

به گزارش ايرنا، فراگيري آموزش هاي مهارتي توسط جوانان يك ضرورت و زمينه ساز موفقيت در زندگي فردي و اجتماعي و رفع مشكل بيكاري است و تا زماني كه در كشور به ارتباط جدي آموزش با اقتصاد و اشتغال دقت نشود شاهد اقتصاد ناپايدار و انبوه بيكاران خواهيم بود.
به اعتقاد كارشناسان، مهارت آموزي و مهار تفكر مدرك گرايي حلقه گمشده و مقدمه ايجاد كسب و كار در كشور است و تحقق اين مهم نيازمند هم افزايي دستگاه هاي اجرايي با يكديگر است.
آموزش و پرورش و دانشگاه ها بايد افزون بر آموزش هاي تئوري، آموزش عملي را كه مدتي است مورد غفلت قرار گرفته مد نظر قرار دهند.
به گفته صاحبنظران، لازمه مهارت افزايي، خودباوري و خود آگاهي نسبت به توانايي ها و استعدادهاست و در نظر گرفتن بسته هاي حمايتي و تشويقي در سوق دادن افراد به سمت مهارت آموزي نقش مهمي دارد.
هم چنين صاحبنظران بر اين باورند كه به مقوله مهارت آموزي جوانان بايد توجه بيشتري كرد و سهم آموزش از اعتبارات دولتي براي تحقق اين راهبرد كافي نيست.
به گفته كارشناسان، ماده 21 قانون پنجم توسعه جمهوري اسلامي ايران به طور مفصل تكاليفي براي دولت در جهت افزايش آموزش هاي مهارتي تعيين كرده است. از آخرين مصوبه ها در اين بخش مي ‌توان به تصويب «نظام آموزش مهارت و فناوري» مصوب سال 1390 و «نظام صلاحيت حرفه‌ اي» مصوب سال 1391 در هيات وزيران اشاره كرد.
در اسفند 1394 نيز طرح نظام جامع آموزش و تربيت فني، حرفه اي و مهارتي در مجلس شوراي اسلامي تصويب شد، اما با وجود بسياري از زيرساخت ها و قوانين مورد نياز براي استقرار نظام آموزش هاي مهارتي در كشور، موضوع آموزش ‌هاي مهارتي و فني وحرفه‌ اي آن طور كه بايد در جامعه رسوخ نكرده است.
در حال حاضر حدود چهار ميليون و 700 هزار دانشجو در مراكز آموزش عالي كشور و بيش از يكصد و 20 هزار دانشجو در دانشگاه ها و موسسات آموزش عالي استان اسمنان تحصيل مي كنند و براساس آمار بيش از 40 درصد از جمعيت بيكار سمنان از افراد دانش آموخته دانشگاه ها است.
خبرگزاري ايرنا استان سمنان با توجه به اهميت موضوع مهارت آموزي، ميزگردي با عنوان « ضرورت مهارت افزايي براي مقابله با بيكاري » با حضور مهدي پرويني عضو هيات علمي دانشگاه سمنان و مدير مركز كارآفريني اين دانشگاه، جليله روشن نهاد رئيس اداره اشتغال و هدايت نيروي كار اداره كل تعاون، كار و رفاه اجتماعي، رستم سعداللهي رئيس انجمن مديران صنايع و فاطمه منصوري مديركل فني و حرفه اي استان سمنان برگزار كرد.

** نگاهي به ضرورت مهارت افزايي و اهميت آن
به اعتقاد رئيس انجمن مديران صنايع استان سمنان، مهارت افزايي مقوله اي مغفول مانده در كشور است و ضروريست به اين مهم توجه ويژه شود.
سعداللهي در تشريح وضعيت موجود گفت: تدوين و اجراي نظام جديد آموزشي از سال 1375 به بعد مهارت افزايي را زير سئوال برده است.
وي اظهار داشت: با اجراي نظام جديد آموزشي، ساعت كار عملي و كارگاه از 24 ساعت به 12 ساعت كاهش يافت كه اين اقدام تيشه به ريشه مهارت آموزي و مهارت افزايي بوده است.
وي وجود آيين استاد و شاگردي و فرستادن دانش آموزان در تعطيلات تابستان براي يادگيري حرفه هاي مختلف در گذشته را صرف نظر از مزاياي مالي، اقدامي موثر در جهت مهارت افزايي دانست.
وي ادامه داد: اقدام والدين در گذشته در فرستادن فرزندان خود به نزد استادكاران به منظور يادگيري مهارت و حرفه، نقش مهمي در تقويت خودباوري و مستقل بار آمدن فرزندان داشت.
سعداللهي تصريح كرد: در زمان حاضر والدين با ايجاد محدوديت براي فرزندان به دلايل مختلف منطقي و غير منطقي اتكا به نفس را از كودكان سلب كرده اند.
وي يادآورشد: شناخت توانايي ها، تقويت خودباوري و متكي به خود بودن لازمه مهارت افزايي است و با روش تربيتي كنوني تحقق اين راهبرد با چالش رو به رو است.
وي مدرك گرايي را از ديگر چالش ها برشمرد و اضافه كرد: اگر تحصيلات براساس توانايي و استعداد شخص باشد بي شك دانش آموخته براي جامعه مفيد خواهد بود اما در زمان حاضر خروجي دانشگاه ها نسبت 100 به 10 است به عبارتي از هر يكصد دانش آموخته تنها 10 نفر در رشته تحصيلي خود زبده و اثرگذار مي شوند.
به گفته رئيس انجمن مديران صنايع استان سمنان، فرهنگ مهارت افزايي از دوران كودكي و از دبستان بايد در بين افراد جامعه نهادينه شود.
وي بي هدف و نا اميد بودن جوانان را از عوامل ايجاد نشدن مهارت افزايي عنوان و خاطر نشان كرد: براي بهبود وضعيت، برنامه ريزان بايد اهل برنامه ريزي و تفكر باشند.
عضو هيات علمي دانشگاه سمنان و مدير مركز كارآفريني اين دانشگاه نيز استعداديابي در قدم اول، سپس آموزش در حوزه داراي توانايي و استعداد و در نهايت كارآفريني و ايجاد اشتغال را به عنوان تعريف مهارت مطرح كرد.
پرويني گفت: هر شغل به يك استعداد شغلي و مهارت احتياج دارد و خودآگاهي پيش نياز هر مهارت آموزي است.
وي افزود: بايد در نظر گرفته شود مهارت هر فرد با ديگران متفاوت است و ضروريست كه استعدادها براي كسب مهارت شناسايي شود.
وي ادامه داد: اگر در كنار استعداديابي نهادي براي افزايش مهارت متناسب با استعداد افراد در كشور شكل گيرد نقش كمك كننده در مهارت افزايي و ايجاد اشتغال دارد.
رئيس اداره اشتغال و هدايت نيروي كار اداره كل تعاون، كار و رفاه اجتماعي استان سمنان نيز در ادامه ميزگرد گفت: مهارت افزايي براي اثر بخش بودن بايد متناسب با بازار كار باشد.
روشن نهاد افزود: مهارت افزايي بايد پس از شناخت نيازها براساس نياز و جامعه هدف برنامه ريزي شود.
وي توانايي شناخت از خود، آگاهي از روش هاي موفقيت در بازار و دانش تجارت روز را از جمله راهكارهاي توسعه مهارت فردي برشمرد.
مديركل فني و حرفه اي استان سمنان نيز گفت: توانايي انجام هر كاري كه منجر به ارزش افزوده شود مهارت تعريف مي شود.
منصوري افزود: مهارت افزايي نقش مهمي در كاهش بيكاري و توانمندسازي جامعه دارد.
وي نيازسنجي بازار كار و ارائه آموزش متناسب با نياز اين بازار همچنين تغيير ذائقه جوانان، تشويق و توجيه آن ها براي كسب مهارت را راهكار مهارت افزايي دانست.
وي متناسب نبودن استعداد و علاقه هاي فرد با نياز بازار را از چالش هاي موجود عنوان و اضافه كرد: بايد با فرهنگ سازي، ذائقه ها را تغيير داد.
منصوري يادآور شد: مهارت افزايي بايد با در نظر گرفتن فرصت اقتصادي، ظرفيت منطقه و نياز محيط كسب و كار باشد و ضروريست متوليان امر متناسب با نياز بازار برنامه ريزي كنند در غير اين صورت با سيل جوانان بيكار رو به رو خواهيم شد.

** ضعف فرهنگ سازي در ترغيب جوانان به كسب مهارت
رئيس انجمن مديران صنايع استان سمنان گفت: فراگرفتن مهارت هاي زندگي لازمه و پيش نياز مهارت آموزي و مهارت افزايي است.
سعدالهي افزود: والدين در قديم با وجود مكنت مالي، فرزندان خود را به شاگردي يك استاد كار مي فرستادند كه كسب مهارت زندگي، ايجاد استقلال، تقويت اعتماد به نفس و خوداتكايي در نوجوان نتيجه اين تصميم بود.
وي ادامه داد: نسل جوان ديروز، در بازار كار امروز موفق عمل كرده و از دلايل مهم آن يادگيري مهارت هاي زندگي در دوران نوجواني بوده است از اين رو بايد نقش آموزش و مهارت آموزي از دوران كودكي را جدي گرفت.
وي يادآور شد: خانواده به تنهايي نمي تواند اين مهم را محقق كند چرا كه كودكان در زمان حاضر بيشتر زمان خود را در جامعه هستند و ضروريست تمامي دستگاه هاي اجرايي در زمينه آموزش مهارت به كودكان با يكديگر هم افزايي داشته باشند.
سعداللهي تصريح كرد: براي آن كه مهارت به درستي آموزش داده شود لازم است فرهنگيان و مسئولان مربوط تامين باشند تا جز آموزش دغدغه ديگري نداشته باشند.
عضو هيات علمي دانشگاه سمنان هم گفت: خودآگاهي فرد نسبت به استعدادهاي خود و سپس نياز سنجي بازار كار نقش مهمي در يافتن شغل دارد.
پرويني افزود: در جامعه امروز فضاي رقابتي وجود دارد و به راحتي مي توان در جامعه شغل ايجاد كرد.
وي بررسي و شناخت ضعف هاي جامعه، شناخت استعداد و توانمندي هاي فردي ، شناسايي نقاط ضعف فردي و تقويت آن را راهكار اشتغالزايي و مهارت آموزي موفق دانست.
پرويني تصريح كرد: هر فرد متناسب با روحيات، علايق و توانمندي فردي بايد وارد حرفه شود در غير اين صورت موفق نخواهد بود.
وي پرهيز از شتاب زدگي براي رسيدن به بازار كار، آموزش مهارت زندگي پيش از آموزش مهارت هاي ديگر، خودآگاهي از توانمندي ها، اصلاح فرهنگ غلط اعمال اجبار و سليقه والدين براي تحصيل فرزندان را از راهكارهاي رفع چالش ها و سوق دادن جوانان به مهارت افزايي برشمرد.
مدير كل فني و حرفه اي استان سمنان با بيان يك سئوال گفت: در شرايطي كه استعداد و علايق افراد با نياز بازار كار متناسب نيست چه بايد كرد؟
پرويني در پاسخ به مديركل فني و حرفه اي گفت: اگر خوش بين باشيم 70 درصد افراد از جايگاه شغلي خود احساس رضايت ندارند.
وي استفاده از ابزار هاي استعدادسنجي را راهكاري براي شناسايي استعدادهاي كاركنان يك سازمان و به كار گماردن آن ها در شغل مورد علاقه خود عنوان كرد.
وي ايجاد اشتياق شغلي و مديريت صحيح را از ديگر راهكارهاي ايجاد علاقه مندي مطرح كرد.
رئيس انجمن مديران صنايع استان سمنان نيز گفت: در زمان حاضر استعدادها وجود دارد اما شرايط و ابزار استفاده وجود ندارد.
وي وجود مديران ناكارآمد و نالايق كه به جاي فكر كردن به منافع مردم تنها به فكر منافع خود هستند را چالش اساسي دانست و افزود: با مديريت صحيح و به روي كارآمدن مديران كارآمد بسياري از مشكلات حل خواهد شد.
وي با بيان اين كه رشته هاي دانشگاهي بايد متناسب با بازار كار باشد گفت: اگر زمينه اشتغال در رشته هاي دانشگاهي فراهم باشد جوانان به كسب مهارت مشتاق مي شوند.
رئيس اداره اشتغال و هدايت نيروي كار اداره كل تعاون، كار و رفاه اجتماعي استان سمنان گفت: وقتي صحبت از فرهنگ و فرهنگ سازي مي شود يعني بايد زمان صرف شود و فرهنگ در يك شب و مدت زمان كوتاه نهادينه نمي شود.
روشن نهاد افزود: بايد ريشه يابي شود چرا امروز رنگ و بويي از مشاغلي كه در گذشته پدران ما در آن حرفه مشغول بودند نيست.
وي خانواده را عامل مهم تغيير ذائقه ها و سبك زندگي دانست و گفت: براي موفق بودن در مهارت آموزي و مهارت افزايي در زمينه كسب و كار در ابتدا بايد مهارت هاي زندگي به افراد آموزش داده شود.
وي اظهار داشت: در زمان حاضر بسياري از افراد تمايلي به شاغل شدن در جايگاهي مرتبط با رشته تحصيلي خود ندارند و اين موضوع عامل اصلي تامين نشدن خواسته هاست.
به گفته روشن نهاد تك فرزندي بودن و حمايت بيش از حد والدين از فرزندان و نبود احساس نياز در جوانان از موانع ترويج فرهنگ مهارت آموزي است.
مديركل فني و حرفه اي استان سمنان نيز گفت: برگزاري نمايشگاه معرفي مشاغل، برگزاري كارگاه هاي آموزش مهارت در مدرسه ها به منظور توجيه، آشنايي و فرهنگ سازي در زمينه مهارت به دانش آموزان در قالب طرح ايران مهارت و هر دانش آموز يك مهارت از جمله اقدام هاي اين اداره كل براي فرهنگ سازي مهارت افزايي است.
منصوري يادآور شد: استان سمنان در اجراي طرح آموزش و معرفي مهارت ها به دانش آموزان در كشور به عنوان استان موفق ياد شده و اكنون آموزش مهارت به كودكان از دوران پيش دبستاني در دستور كار قرار دارد.
وي اجراي طرح هر جوان ، يك مهارت در استان سمنان به ابتكار سيد شهاب الدين چاوشي استاندار اين استان را يك طرح موفق در فرهنگ سازي سوق دادن جوانان به سوي مهارت آموزي عنوان كرد و افزود: در زمان حاضر استقبال از رشته هاي فني و حرفه اي دو برابر شده است.
وي تاكيد كرد: براي فرهنگ سازي بايد از دوران كودكي از دل خانواده ها حتي از دوران جنيني برنامه ريزي شود.

** ضرورت مهارت افزايي در روستاها براي كاهش مهاجرت
رئيس انجمن مديران صنايع استان سمنان گفت: روستاييان در زمان حاضر درگير تجملات شهري شدند و همين موضوع عامل مهاجرت از روستاهاست.
سعداللهي، تامين خدمات و امكانات شهري مانند اينترنت، تلفن در كنار مهارت آموزي را لازمه جلوگيري از مهاجرت دانست.
مدير مركز كارآفريني دانشگاه سمنان نيز معتقد است مهارت به دو بخش نرم افزاري و سخت افزاري تقسيم بندي مي شود.
پرويني افزود: مهارت خودآگاهي، شخصيت شناسي و صدا شناسي جزو مهارت هاي نرم و اصول گزارش نويسي، اصول متقاعد كردن و اصول سرپرستي جزو مهارت هاي سخت است.
وي ادامه داد: توده اجتماعي مردم، منطقي از روستا خارج مي شوند و در كنار مهارت آموزي بايد همه امكانات و زير ساخت ها براي بازگشت مردم به روستا فراهم شود.
رئيس اداره اشتغال و هدايت نيروي كار اداره كل تعاون، كار و رفاه اجتماعي استان سمنان نيز گفت: عدم توازن بين رشد و توسعه عامل مهاجرت از روستا است.

**نقش مهارت افزايي در كاهش بيكاري
مديركل فني و حرفه اي استان سمنان در ادامه ميزگرد گفت: لازمه كاهش بيكاري و مهارت افزايي در جامعه ، تامين زيرساخت هاي اقتصادي است.
به گفته وي فني و حرفه اي براي رفع مشكل بيكاري، آموزش متناسب با بازار كار ارائه مي دهد.
وي خاطر نشان كرد: براساس آخرين آمار، 43 درصد كارجويان مهارت ديده در فني و حرفه اي داراي گواهينامه شاغل شدند.
رئيس اداره اشتغال و هدايت نيروي كار اداره كل تعاون، كار و رفاه اجتماعي استان سمنان نيز گفت: در شش ماه نخست امسال از هفت هزار نفر بيكار جوياي كار ثبت نام شده در مراكز مشاوره كاريابي در استان سمنان 70 درصد بدون مهارت بودند.
روشن نهاد گفت: براي ايجاد ارتباط بين دانشگاه و صنعت نيازي به تشكيل نهاد خاص نيست بلكه بايد همه دستگاه هاي اجرايي و بخش خصوصي با يكديگر همكاري و مساعدت داشته باشند.
وي طرح كارورزي فارغ التحصيلان دانشگاهي را يكي از اقدام هاي اداره كار، تعاون و رفاه اجتماعي عنوان كرد و داشتن شرايط سني، نداشتن سابقه بيمه اي منتهي به زمان ثبت نام در طرح كارورزي را از معايب اين طرح برشمرد.
وي در نظر گرفتن معافيت بيمه براي كارفرمايان شركت كننده در طرح كارورزي را اقدامي تشويقي مطرح و اضافه كرد: دولت به تعهد خود در اين طرح پاي بند نبود و همين موضوع موجب دلسردي شده است.
رئيس انجمن مديران صنايع استان سمنان نيز گفت: طرح كارورزي طرحي اشتباه بوده است و پاي بند نبودن كارآموز در كار، رعايت نشدن اصل امانتداري و انتقال داده هاي يك واحد توليدي به رقبا، خراب شدن دستگاه هاي چند ميلياردي به دليل ناواردي كارورز و نبود تعهد قانوني براي كاروز از معايب اين طرح است.
سعداللهي اظهار داشت: در نظر گرفتن راهكار تشويقي مانند تخفيف هاي بيمه اي راهكار خوبي براي ترغيب واحدهاي توليدي براي جذب كارورز است و در برنامه چشم انداز توسعه كشور نيز به اين موضوع پرداخته شده ولي در اجرا همواره ضعف هايي وجود دارد كه كارفرمايان دلسرد مي شوند.
وي ادامه داد: ظرفيت دانشگاه ها براساس نياز بازار كار نيست و ضروريست در اين زمينه بازنگري صورت گيرد.
مديركل فني و حرفه اي استان سمنان نيز گفت: اين اداره كل به منظور ارائه آموزش متناسب بازار كار در حال تدوين سند راهبردي توسعه مهارت هاي استان با برش شهرستاني است‌.
منصوري گفت: در اين سند نيازها و فرصت هاي استان تا پنج سال آينده شناسايي مي شود.
وي بر فرهنگ سازي و ايجاد علاقه و احساس نياز در بين جوانان براي كسب مهارت تاكيد كرد.
رئيس اداره اشتغال و هدايت نيروي كار اداره كل تعاون، كار و رفاه اجتماعي استان سمنان گفت: مهارت آموزي بايد در سه بخش مهارت هاي توسعه فردي، مهارت هاي توسعه كسب و كار و مهارت هاي آكادميك باشد و نبايد نگاه صرف ايجاد شغل داشت.
روشن نهاد بر فرهنگ سازي از طريق برنامه هاي مختلف و با كمك دستگاه هاي اجرايي مختلف تاكيد كرد.
وي بازنگري در چيدمان و چينش رشته ها در دانشگاه و توجه به دانش فني در كنار دانش تئوري را يك ضرورت دانست.
عضو هيات علمي دانشگاه سمنان و مدير مركز كارآفريني اين دانشگاه نيز گفت: زمان حاضر عصر تكنولوژي است و مديران بايد كار آزمون و خطا را كنار گذاشته و از تجربه هاي موفق كشورهاي پيشرفته استفاده كنند.
پرويني تصريح كرد: در كشورهاي پيشرفته صنعت و آموزش هر كدام دفتري دارند كه نيازها و خواسته ها را به يكديگر اعلام مي كنند.
وي فرهنگ سازي را اصل مهم در مهارت آموزي دانست و افزود: بايد مهارت آموزي از دوران كودكي و حتي جنيني شروع شود.
7342/7408