۲۵ مهر ۱۳۹۷،‏ ۱۳:۰۷
کد خبر: 83069113
۰ نفر
نابینایان را باور كنیم

تهران- ایرنا- جامعه نابینایان یكی از موفق ترین گروه ها در میان معلولان است اما آنان نیازمند حداقل تسهیلاتی هستند كه جامعه برای افراد عادی فراهم كرده تا بتوانند پله های رشد و ترقی را با خیالی آسوده پشت سر بگذارند.

نابینایان معتقدند، برای پیشرفت و به دست آوردن موفقیت در زندگی به لطف نیاز ندارند بلكه به حمایت مردم و مسئولان نیازمند هستند.
همایش انجمن علمی فرهنگی دانشجویان و دانش آموختگان نابینای ایران یكی از برنامه هایی بود كه امسال به مناسبت روز جهانی نابینایان در محل قرارگاه امام رضا (ع) با حضور جمعی از نابینایان موفق و خانواده های آنها برگزار شد. شعار این همایش «معرفت، قدرت است» بود. اعضای انجمن و شركت كنندگان در این همایش معتقد بودند هر كسی كه شناخت و معرفتش از خود بیشتر باشد، می تواند توانایی هایش را كشف كند و رو به جلو قدم بردارد.
صادق عباسی، عضو هیات مدیره انجمن دانشجویان و دانش آموختگان نابینا، با اشاره به اینكه توانایی هایی كه ما در وجودمان داریم، حاصل معرفت است، گفت: معرفت یا شناخت از خود گنج بزرگی است. اگر هر كدام از نابینایان نسبت به خودشان شناخت پیدا كنند، می توانند توانایی هایشان را شناسایی كرده، به دنبال رویاهایشان بروند. به همین دلیل یكی از اهداف انجمن این است كه سطح توقع نابینایان از خود را بالا ببرد.
وی كه خود از بدو تولد نابینا بوده است، افزود: افراد نابینا تا از خود توقعی نداشته باشند، پیشرفت نمی كنند. لازمه پیشرفت این است كه از شرایط موجود خودمان راضی نباشیم تا برای خواسته هایمان تلاش كنیم. ما در این انجمن به نابینایان یاد می دهیم كه باید توقعشان را از خود بالا ببرند نه از دیگران. افراد نابینایی كه امروز روی سكوی موفقیت ایستاده اند، به خاطر همت بلندشان بوده است.
عباسی گفت: طبق آمارها، نابینایان، موفق ترین گروه های معلولان در زمینه های علمی هستند. آنها در رشته های مختلفی مثل كامپیوتر، شیمی و ریاضی دانشجو و فارغ التحصیل در مقاطع مختلف دانشگاهی دارند. این اتفاق دلگرمی بزرگی برای آنهایی است كه با چشمان بسته، تازه اول راه هستند و می توانند با تكیه بر توانایی های خود موفقیت را در خود احساس كنند.
وی با بیان اینكه در انجمن دانشجویان و دانش آموختگان نابینا با جذب نابینایان تحصیلكرده آنها را در رسیدن به اهدافشان حمایت می كنند، افزود: ما حتی در انجمن كلاس های آموزشی خط بریل و ماساژ را نیز برگزار كرده ایم. خط بریل سرمایه نابینایان برای ورود به دنیا و به دست آوردن اطلاعات است. كلاس های ماساژ نیز به تازگی راه افتاده است. هدفمان از آموزش دوره های ماساژ به خانم ها و آقایان نابینا ایجاد بازار كار و مسیری برای درآمدزایی است.
عباسی گفت: هر فردی كه حسی را از دست می دهد در واقع علمی را از دست داده است. وقتی حسی را نداشته باشید، اطلاعاتی را كه از این مسیر به دست می آید، هم نخواهید داشت. به همین دلیل باید تلاش كنید تا كمبود این حس را از طریق حواس دیگر جبران كنید. در این مسیر همراهی خانواده ها بسیار مهم است. آنها می توانند فرد نابینا را كمك كنند تا دنیای اطرافش را از همان كودكی بشناسد.
وی ادامه داد: پیش از این بهزیستی طرحی برای آموزش همزمان مادران و كودكان نابینا برگزار می كرد كه متاسفانه این طرح بعد از مدتی به سرانجام نرسید. واقعیت این است كه والدین فرد نابینا باید آموزش های درست را ببینند تا او را حمایت كنند. خوشبختانه پدر و مادرم با وجود اینكه سواد زیادی نداشتند اما با همراهی شان باعث شدند من در مدارس شبانه روزی مربوط به نابینایان درس بخوانم و امروز دانشجوی دكترای علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت مدرس هستم.

* معافیت مالیاتی شامل همه نابینایان شود
در ادامه همایش روز جهانی عصای سفید، عبدالحسین لطیفی، استاد ادبیات و عرفان دانشگاه و عضو انجمن دانش آموختگان نابینای ایران، به یكی دیگر از مشكلات نابینایان در خصوص بهره مندی از قانون حمایت از حقوق معلولان اشاره كرد و گفت: یكی از مزایای این قانون راجع به معافیت از مالیات است. این قانون در واقع مربوط به خانواده ها است و خانواده این افراد از پرداخت مالیات معاف می شوند اما خود فرد نابینا باید چه كند؟
وی افزود: آیا فرد نابینا فقط 18 سال عمر می كند یا تا آخر عمرش قرار است تحت حمایت خانواده اش باشد؟ آیا قرار نیست زندگی مستقلی داشته باشد یا ازدواج كند؟ من نمی گویم این قانون بد است اما باید بندهایی به این قانون اضافه شود تا خود افراد معلول نیز مثل خانواده هایشان بتوانند از این قانون بهره ببرند. ما دوست داریم دولت و قانون زمینه ای را فراهم كند تا افراد نابینا پیشرفت كنند و معتقد هستم لطف بیش از حد به ما نشود اما ظلمی هم صورت نگیرد.
این استاد دانشگاه با اشاره به اینكه شنیدن به دیدن برتری دارد، گفت: شنیدن بسیار مهمتر از دیدن است. درست است كه بار زیادی از اطلاعات از مسیر بینایی حاصل می شود اما در قرآن هم بر تقدم سمع بر بصر تاكید شده است.
وی ادامه داد: لازم است نابینایان در اولین قدم خط بریل را یاد بگیرند. در این مسیر تكنولوژی های ساخته شده برای نابینایان هم می تواند به كمك آنها بیاید و شاید بهتر باشد سازمان بهزیستی خدماتش را هوشمند كند و این خدمات را به طور مساوی در اختیار همه قرار بدهد.
لطیفی در باره نگاه جامعه به نابینایان گفت: گاهی نوع نگاه مردم و مسئولان به نابینایان طوری است كه انگار آنها بالغ نیستند و نمی توانند كارهای خود را انجام دهند. اما این طور نیست و نابینایان شاید حس بینایی نداشته باشند اما می توانند بدون كمك دیگران نیز زندگی را اداره كنند.

* تدابیری برای تسهیل مراجعه نابینایان به ادارات اندیشیده شود
در حاشیه همایش انجمن علمی فرهنگی دانشجویان و دانش آموختگان نابینای ایران، حمید سواركار مدیرعامل انجمن «دانش آموختگان نابینای ایران» نیز در گفت وگو با ایرنا گفت: تدابیر لازم برای مراجعه نابینایان به مراكز و ادارات اندیشیده نشده است به طوری كه به عنوان نمونه نابینایان وقتی می خواهند كارهای بانكی انجام دهند، باید فردی را به عنوان امین با خود ببرند در حالی كه ممكن است همان فرد نابینا مدرك دكتری از دانشگاهی معتبر را داشته باشد. این موضوع برای فردی كه تحصیلات عالیه دارد، قابل هضم نیست.
وی افزود: از دیگر مشكلات نابینایان مناسب سازی مبلمان شهری و استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی نابینایان است. البته استفاده از موزاییك های برجسته در فضای شهری كمك خوبی برای نابینایان بوده است اما كافی نیست. در بحث ایاب و ذهاب نابینایان هم سامانه ای با نام سامانه جانبازان وجود دارد كه ماشین با هزینه ای كمتر در اختیار افراد معلول قرار می دهد اما سرویس دهی در این زمینه ضعیف است.
به گفته سواركار فقط دولت و مسئولان نیستند كه می توانند به جامعه نابینایان كمك كنند بلكه مردم هم می توانند به كمك آنها بروند و حمایتشان كنند.
مدیرعامل انجمن دانش آموختگان نابینای ایران افزود: من از مردم خواهش می كنم كه شرایط معلولان و نابینایان را رعایت كنند. مثلا اگر فردی در حال ساخت و ساز است، میله های داربست را با فوم بپوشاند. شاید فرد نابینایی در حال گذر از كنار سازه با آن برخورد كند و حادثه ای برایش رخ دهد. یا هنگام گودبرداری فقط به كشیدن یك نوار زرد اطراف محل گودبرداری اكتفا نكنند. ممكن است نابینایی مسیر را اشتباه رفته و داخل محل گودبرداری یا چاه های بدون درپوش بیفتد.
سوار كار تاكید كرد: اگر مردم دست به دست هم بدهند، می توانند با رعایت نكاتی ساده و پیش پا افتاده به جامعه معلولان و نابینایان كمك كنند و حامی آنها باشند. فقط كافی است از خودمان شروع كنیم.
مدیرعامل انجمن دانش آموختگان نابینای ایران گفت: این انجمن از سال 1382 تاسیس شد. من هم كه به خاطر مشكلات بینایی در كودكی و تجویز اشتباهی دارو توسط پزشك، درصد زیادی از بینایی ام را از دست دادم، در سال 1384 عضو این انجمن شدم تا در فعالیت های اجتماعی آن حضور داشته باشم تا اینكه سال 1396 به عنوان مدیرعامل انجمن انتخاب شدم.
سواركار افزود: در این انجمن افراد نابینایی عضو هستند كه لازمه عضویت آنها این است كه دانشجو یا دانش آموخته باشند. نابینایان باید مقطع كاردانی را طی كرده باشند تا عضو انجمن شوند. سپس یكسری خدمات در اختیار آنها قرار می گیرد. مثل ضبط كتاب برای اعضا، حل مشكلات آنها در دانشگاه و در زمینه تحصیل یا گردآوری پایان نامه و بیشتر خدماتی كه به اعضای انجمن ارائه می دهیم علمی و پژوهشی است.
مدیرعامل انجمن دانش آموختگان نابینا گفت: در این مسیر سعی می كنیم از مربیان با تجربه برای آموزش اعضا هم استفاده كنیم. مثلا یكی دیگر از خدمات برگزاری كلاس های رایانه، ماساژ، خط بریل و همچنین اردوهای علمی و تفریحی است.

* معجزه عصای سفید
مصطفی فروزنده یكی از اعضای انجمن نخبگان نابینا و فارغ التحصیل رشته كاردانی ادبیات انگلیسی و كارمند بیمه ایران است. او 43 سال دارد و بر اثر بیماری به مرور زمان بینایی اش را از دست داد. طوری كه امروز به گفته خودش فقط نور می بیند. مصطفی اما با وجود نابینایی، موفق است و برای آینده ای بهتر تلاش می كند. او از سال 77 به فكر تولید عصا برای نابینایان افتاد تا با عصاهای جادویی اش در حركت نابینایان معجزه كند.
وی در مورد تولید عصای نابینایان گفت: همیشه دلم می خواست در طراحی و ساخت تجهیزات نابینایان فعالیت كنم. من از بین جامعه هستم و به خوبی می دانم چه مشكلاتی دارند. به همین دلیل یك روز با گم كردن عصای دوستم، ایده طراحی و ساخت عصا به ذهنم رسید.
فروزنده افزود: عصای دوستم خارجی و از كانادا برایش آورده بودند. مشكل كوچكی پیدا كرده بود و به من داد تا در كارگاه پدرم آن را درست كنم. اما نمی دانم چه شد كه عصا گم شد. پس از آن عصایی طراحی كرده و به جای عصای قبلی به او دادم. همین جرقه ای شد تا به طراحی و تولید عصا مشغول شوم.
وی گفت: عصای سفید غلطكی با دسته صاف یكی از كارهای مصطفی است كه با استقبال خوبی هم روبرو شد. انتهای این عصا كه با زمین برخورد می كند به جای اینكه پلاستیكی و ثابت باشد حالت گرد و چرخشی دارد. این كمك می كند تا فرد نابینا عصا را به راحتی روی سطح بكشد و فراز و فرود مسیر را پیش بینی كند و بعد قدم بردارد.
فروزنده افزود: همچنین مقاومت این عصا در برابر فشاری كه فرد نابینا روی آن وارد می كند، بیشتر است و در جریان این اتفاق نه می شكند و نه خم می شود. از این عصا تاكنون در تیراژ سه هزار و 500 عدد تولید كرده ایم و قیمت مناسبی هم نسبت به نمونه های خارجی آن در بازار دارد. با این حال باز هم در تلاش هستم تا عصاهای راحت تری را برای نابینایان بسازم.

* حس خوب كمك كردن
بسته بندی، مونتاژ و بازاریابی تلفنی كار گروهی از نابینایان توانمندی است كه در «انجمن نابینایان تجلی» مشغول به كار هستند و از این راه كسب درآمد می كنند. در واقع هدف انجمن نابینایان تجلی توانمندسازی و اشتغال زایی افراد با انواع آسیب های بینایی است.
زهره شوری مدیرعامل انجمن تجلی نابینایان گفت: من خودم كم بینا هستم و بینایی ام به تدریج كم می شود. از آنجایی كه با مشكل افراد نابینا و كم بینا آشنا هستم و با این مشكلات زندگی كرده ام، تصمیم به راه اندازی این انجمن گرفتم.
وی در حال حاضر در سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران كار می كند، اما كار در انجمن از فعالیت های دیگر او است.
مدیرعامل انجمن تجلی نابینایان ادامه داد: اعضای هیات مدیره این انجمن را نابینایان و كم بینایان موفق كه تحصیلكرده هستند تشكیل داده اند. یكی وكیل و دیگری كارمند بهزیستی است.
وی افزود: از آنجایی كه اعضای انجمن تجلی نابینایان در فعالیت های فرهنگی و اجتماعی حضور دارند، تصمیم به راه اندازی محلی برای تولید كار نابینایان و كم بینایان كردند. خیلی ها كه نمی توانند شغلی پیدا كنند به انجمن ما می آیند. كار بچه ها اینجا بسته بندی و مونتاژ محصولات و بازاریابی تلفنی است. در حال حاضر 43 نفر در 2 شعبه این انجمن در مناطق 16 و 8 مشغول به كار هستند و بالای 19 سال سن دارند.
مدیرعامل انجمن تجلی نابینایان گفت: كارمندان بخش فروش و بازاریابی تلفنی پس از گذراندن آموزش های لازم، در تلاش هستند تا محصولاتی را كه توسط نابینایان ساخته، پرداخته و مونتاژ و بسته بندی می شود، بفروشند. از گل های كریستالی دست ساز گرفته تا مرواریدبافی و مونتاژ لوازم التحریر اما در بخش دیگر كارمندان، محصولات نابینایان یا افراد عادی را كه در اختیارشان گذاشته می شود، بسته بندی و مونتاژ می كنند.
شوری اظهار داشت: ما فقط هدفمان اشتغال نیست بلكه به كارمندان در تهیه جهیزیه، هزینه های درمان و تحصیل، برگزاری اردوها، مسابقات آشپزی و ورزشی نیز كمك می كنیم تا زندگی شان را سهولت ببخشیم.
مدیرعامل انجمن تجلی نابینایان افزود: همه هزینه های این انجمن با مشاركت های مردمی تامین می شود و در همین راستا شهرداری هم ساختمانی را برای فعالیت اعضای این انجمن اختصاص داده است.
شوری گفت: اینجا كارمندان در دو شیفت و تحت پوشش بیمه كار می كنند. با وجود هزینه های سنگینی كه انجمن دارد، تلاش كرده ایم تا نابینایان با انجام كار به خودباوری برسند. در مباحث روانشناسی آمده است كه انسان با انجام كار می تواند خود را پیدا كند، احساس مفید و موثر بودن داشته باشد و به دنبال تحصیلات و تشكیل خانواده برود.
مدیرعامل انجمن تجلی نابینایان ادامه داد: همیشه اطرافیان از كودكی به ما كمك می كنند كه به راحتی كارهایمان را انجام دهیم. حس كمك كردن همیشه با نابینایان است چون همیشه دیگران به آنها كمك می كنند و همین حس بهانه ای بود تا این انجمن را با كمك دوستانم تشكیل دهیم و به آنها كمك كنیم.

* یكدیگر را دوست داشته باشیم
همه نابینایان از ابتدا و از بدو تولدشان نابینا نبوده اند. عده ای نیز در جریان وقوع حادثه ای بینایی شان كم شده یا آن را از دست داده اند. تصورش را كنید یك روز صبح از خواب بیدار شوید و دیگر هیچ چیزی را نبینید. حسی كه مریم دیهیم بخت 40 ساله آن را تجربه كرده است. او 40 سال دارد و متاهل و صاحب دختری 8 ساله و پسری 20 ساله است.
او 19 سال است كه از بیماری دیابت رنج می برد و به خاطر همین بیماری و فشار خون بالا، ناگهان بینایی اش را از دست داد. به قول خودش قند زد به چشم هایش. فشار خون هم بی تاثیر نبود و سرانجام نابینا شد.
دیهیم در دوران بینایی اش زنی فعال بود. كارهای هنری زیادی انجام می داد و مهره كلیدی خانواده بود. اما عید سال 92 برای همیشه نابینای مطلق شد.
وی گفت: من همیشه شیرینی های عید را خودم درست می كردم. حتی عده ای از مهمانانم می گفتند ما به خاطر شیرینی های تو به خانه ات می آییم. آن عید اما من مرده متحرك بودم. هیچ جا نرفتم و شب و روزم گریه بود.
دیهیم افزود: حدود سه ماه پس از این اتفاق دچار افسردگی شدم تا اینكه یاد یكی از دوستانم افتادم كه نابینا بود و از طریق او آدرس جایی را گرفتم كه برای نابینایان باشد.
وی ادامه داد: خیلی جالب بود. به او گفتم جایی را به من معرفی كند كه فقط آشپزی یاد بدهد و اینطوری من با كانون نابینایان فرهنگسرای بهمن آشنا شدم. به آنجا رفتم و انرژی دوباره ای برای زندگی پیدا كردم. من قبل از نابینا شدن همیشه فكر می كردم اگر یك روز جایی را نبینم خودكشی می كنم اما با شركت در كلاس های ویژه نابینایان به تنها چیزی كه فكر نكردم خودكشی بود.
دیهیم ادامه داد: زمان گذشت و خیلی زود تا حدودی با خط بریل، قالیبافی، قلاب بافی و مروارید دوزی آشنا شدم. یك روز به این فكر می كردم مردم چطور قالی می بافند و چه حوصله ای دارند اما حالا خودم با چشم های بسته قالی می بافم.
اما این تنها فعالیت دیهیم نیست و او سال 93 با كارگردانی جوان آشنا شد كه به كانون آمده بود تا از میان نابینایان بازیگر انتخاب كنم. وی هم جزو انتخاب های كارگردان بود و نقشی را در تئاتر «فصل بهار نارنج» از آن خود كرد. كارگردان این اثر غلامرضا عربی است و هدف او نشان دادن توانایی های نابینایان بود.
دیهیم گفت: ما برای تئاتر فصل بهار نارنج 60 اجرا داشتیم و كارمان به جشنواره فجر هم راه پیدا كرد.
دیهیم همزمان با كار تئاتر، دیپلم خود را هم گرفت و در حال حاضر در دومین تجربه خود، یكی از نقش های نمایشنامه «شاباش خان» به كارگردانی آقای عربی را برعهده دارد.
وی گفت: بازیگران این تئاتر 12 نفر و همگی نابینا هستند و هر كدام داستان زندگی خودشان را دارند. شاید باورتان نشود اما آنها روی صحنه مثل بازیگران عادی هستند و به سختی می شود نابینا بودن شان را تشخیص داد.
دیهیم اظهار داشت: نمی خواهم بگویم هیچ مشكلی ندارم اما سعی كردم مشكلات را پشت سر بگذارم. در تلاش هستم تا مكالمه زبان انگلیسی یاد بگیرم و خانواده ام خیلی كمكم می كنند.
او مثل همه مادرهای دیگر هوای فرزندانش را هم دارد. به دخترش دیكته می گوید، آشپزی و به كارهای خانه رسیدگی می كند.
دیهیم گفت: از بوی مواد غذایی آنها را تشخیص می دهم و سعی می كنم آنها را در جایی قرار بدهم كه دچار مشكل نشوم. هنگام سرخ كردن موادغذایی از حالت آنها زیر قاشق می فهمم پخته یا نپخته اند. من خیلی كارها را خودم انجام می دهم اما اطرافیانم فكر می كنند همسرم و بچه ها همه كار را انجام می دهند. به همین خاطر به خانه ما نمی آیند. دخترم همیشه گلایه می كند كه چرا هیچ كسی خانه مان نمی آید. این به خاطر بی اعتمادی اطرافیانم است. من همه كارهایم را به راحتی می توانم انجام بدهم و كافی است آنها مرا باور كنند.
تنها چیزی كه مریم و افرادی مثل او را آزار می دهد كنایه و زخم زبان دیگران است. او می گوید: كنایه دیگران ما را از پا می اندازد. یاد بگیریم و به فرزندانمان یاد بدهیم كه افراد معلول را مسخره نكنیم و به آنها كنایه نزنیم. همدیگر را با هر نقصی در جامعه بپذیریم و دوست داشته باشیم و این حس را به فرزندانمان یاد بدهیم».

* ماجرای خبرنگاری كه نابینا است
علی عباسی مزار از دیگر نابینایان موفقی است كه امروز به عنوان خبرنگار پارلمانی مشغول به كار است. مشكل بینایی او مادرزادی است اما این مشكل مانع پیشرفت علی نبود.
او روزهای تحصیل را به زحمت پشت سر گذاشت، با خط بریل آشنا شد و سال 1384 در رشته علوم سیاسی دانشگاه آزاد تهران مركز پذیرش شد. اما علی برای تامین هزینه هایش نیاز به كار داشت. به همین خاطر به عنوان خبرنگار مشغول به كار شد.
او دوره های خبرنگاری را آموزش دید و فایل مصاحبه ها را ضبط می كرد و سپس در خانه می نوشت. نرم افزارهای گویایی كه وجود داشت به علی كمك می كرد تا متن مصاحبه هایش را تایپ كند و تحویل سردبیر بدهد.
اما چطور نمایندگان مجلس به یك خبرنگار نابینا، اعتماد و با او همكاری كردند. عباسی مزار در این باره گفت: من زیاد به صحن مجلس نمی رفتم اما با بیان قوی توانستم نظر برخی از نمایندگان را جلب كنم. عده ای از دوستانم نیز كمكم كرده و مرا به نمایندگان معرفی می كردند یا آنها درباره من با یكدیگر حرف می زدند و این طوری خیلی از آنها به من اعتماد كردند، مرا شناختند و همكاری كردند.
علی به كار خبر به همین شكل ادامه داد تا اینكه سال 1388 كار رادیویی را شروع كرد.
وی گفت: من نریشن گزارش هایم را حفظ می كردم و آنها را در استودیو می خواندم.
این اعتماد را علی به سختی به دست آورد. او ادامه داد: عده ای حتی جلوی پایم سنگ می انداختند. می گفتند تردد مسیر برایم سخت است یا به خاطر نابینایی نمی توانم، اما سردبیرم از من راضی بود و می گفت علی كارهایش را به موقع تحویل می دهد و با حمایت های او و چند نفر دیگر از همكارانم من مسیر پیشرفت را پشت سر گذاشتم.
حالا امروز اسم عباسی مزار را خیلی از نمایندگان مجلس می شناسند و او امروز یكی از خبرنگاران فعال است. او درباره نوشتن خبر گفت: یك نرم افزار گویا روی سیستم كامپیوتر من نصب است. موس را به هر جهت حركت بدهم به من می گوید كه چه اتفاقی افتاده و كجا هستم. به همین روش خبرهایم را می نویسم و تحویل می دهم.
عباسی مزار معتقد است اگر تلاش نمی كرد و دیگران او را باور نمی كردند، نمی توانست موفق شود. به نظر او اعتماد به نابینایان می تواند از آنها افرادی موفق بسازد.
گزارش از فاطمه شیری
اجتمام * ف ش *1834