بر لب دریا بمانی تشنه لب - حسین آزادمنجیری*

قشم - ایرنا - با فرا رسیدن فصل پاییز و فروكش كردن هُرم گرما، بهار جزیره قشم و فصل گردشگری آغاز می‌ شود؛ اما به نظر می ‎رسد كه توان و امكان استفاده از این فرصت برای داشتن یك بهار پر رونق وجود ندارد.

به گزارش ایرنا، نخستین نشست ستاد اجرایی خدمات سفر در استقبال از نوروز سال 1398 در چهارشنبه گذشته یعنی 18 مهرماه برگزار شد؛ در حالی كه فرصت بزرگی قبل از نوروز آتی پیش روی قشم قرار دارد كه نباید از آن غافل بود.
جزیره قشم با حداقل 25 مكان طبیعی و 200 محوطه تاریخی از دوره اشكانی و هزاره اول پیش از میلاد به بعد از یك سو و دارا بودن آب و هوای مطلوب و شگفت انگیز پاییز و زمستان از سوی دیگر می تواند به بهشت گردشگران تبدیل شود و هر انسانی را از هر نقطه ایران و جهان به این دیار بكشاند؛ امری كه تحقق آن به معنای ایجاد فرصت های شغلی بی شمار است كه باعث افزایش گردش مالی در جزیره و افزایش جذابیت برای سرمایه گذاری به دلیل تعمیم فصل گردشگری در سراسر سال می شود.
اما، علیرغم بیان شعارهای مختلف با موضوع رونق گردشگری، هنوز در عمل برنامه مدونی در این حوزه فراهم نشده است و قشم با وجود دریایی از جاذبه های مختلف، همچنان تشنه گردشگران باقی مانده است.
به نظر می رسد صنعت گردشگری در جزیره قشم به صورت برنامه ریزی شده و با ابتكار عمل مسوولان انجام نمی شود بلكه این صنعت به روند طبیعی نوروز وابسته است و ستاد اجرایی نیز در همان نقطه تامین نیازهای اولیه مسافران متوقف مانده است و توان مانور بیشتر را هم ندارد. به عبارت ساده تر، «تبدیل مسافر به گردشگر» در حد شعار باقی مانده است.
البته تلاش هایی صورت گرفت تا گردشگران در تابستان جزیره قشم را به عنوان هدف خود انتخاب كنند. برای مثال در فصل گذشته جشنواره تابستانی برگزار شد؛ اما نه تنها نتوانست اهداف تعریف شده را محقق كند بلكه به اهداف حداقلی نیز دست نیافت؛ نه در كشور بازتابی داشت و نه اگر مسافری راهی جزیره شد، به چشم آمد.
این پافشاری بی نتیجه در حالی رقم خورد كه هیچ برنامه ریزی خاصی برای رونق این صنعت در فصل های پاییز و زمستان كه قشم مطلوب ترین هوای سال را دارد، مشاهده نمی شود. حداقل برنامه ای كه می توان داشت این است كه رخداد نوروز در زمستان و حتی پاییز تكرار شود.
این موضوع به اندازه ای مغفول مانده است كه حتی سلسله نشست هایی نیز برگزار نشد تا ابعاد مختلف آن بررسی شود و با در نظر گرفتن رویدادهای مختلف، جذابیت سفر به قشم افزایش یابد. از این رو به نظر می رسد كه مسوولان باید با برنامه های قوی و مدون تر ابتكار عمل برای رونق صنعت گردشگری در پاییز و زمستان را به دست بگیرند.
همچنین در كنار مسایل فوق، از ظرفیت رسانه ها به عنوان یك بستر آماده و فرصت بالفعل نیز به درستی استفاده نمی شود؛ و در نگاه مسوولان، رسانه به جای آنكه به عنوان یكی از ابزارهای مهم قلمداد شود، به عنوان تهدید نگریسته می شود.
هدایت تولید اخبار و پوشش جلسه ها و دعوت های حساب شده از رسانه باعث می شود كه فرایند اتفاقات قشم در یك محدوده كوچك باقی بماند و این جزیره از فرصت و ظرفیت عظیم رسانه برای ایجاد موج و معرفی بهتر قشم محروم بماند.
مسوولان باید برای رونق صنعت گردشگری در جزیره قشم وسعت دید خود را از سطح منطقه به كشور و حتی عرصه بین الملل تعمیم دهند و دیدگاه خود را تنها در ابعاد جزیره حبس و محدود نكنند.
امروز رسانه ها از اطلاعات لازم برای بررسی، بحث و تبادل نظر رویدادهای قشم به دلیل اعمال محدودیت هایی كه از سوی مسوولان جزیره صورت می گیرد، محروم هستند و در عمل در سكون كامل قرار دارند و از این رو نمی توانند در روند ایجاد موج گردشگری شریك شوند.
به نظر می رسد در عرصه خبری تمام همت مسوولان استفاده از پورتال نهادهای مربوط به خود است؛ اما بدیهی است كه پورتال روابط عمومی هیچگاه نمی تواند جایگاه رسانه را داشته باشد و این خلا همواره باقی می ماند كه ضرر آن برای منطقه است؛ از سوی دیگر عرض اندام پرتال هادر وادی رسانه، بیشتر حالتی كاریكاتورگونه به خود می گیرد و منتج به هدف نیز نمی شود.
بنابراین برای ایجاد موج لازم در كشور، تصمیم گیران جزیره قشم باید با نگاه وسیع تری نسبت به حضور پر رنگ تر رسانه های كشور، دایره بحث و گفت وگو را گسترده تر كنند. به عنوان مثال حضور نداشتن رسانه ها در نخستین جلسه ستاد اجرایی سفر قشم نه تنها به معنای درگیر نكردن قدرت و نفوذ رسانه برای رسیدن به اهداف این گونه جلسات است، بلكه نشان می دهد از اساس به این مساله توجهی نشده است.
از سوی دیگر تغییر و تحولات در راس دستگاه متولی در آستانه فصل گردشگری نیز -فارغ از افراد انتخاب شده و ارزش دهی به این انتخاب-به نظر می رسد در نامساعدترین زمان ممكن انجام شد تا فرصت كمتری برای برنامه ریزی و اجرای طرح ها وجود داشته باشد.
در همین راستا بیان چند نكته شاید بتواند مسوولان را در رونق این صنعت یاری بخشد. به نظر می رسد برای استفاده بهینه از همه ایام سال جهت ایجاد یك گردشگری پویا در جزیره، مسوولان از حدود یك معاونت خاص خارج شوند؛ و با نگاهی ژرف به آینده «كمیته دایمی گردشگری» را تشكیل دهند كه متخصصان صنعت گردشگری كشور و مشاوران جهانی در آن حضور داشته باشند؛ كسانی كه توان طراحی و خلق رویدادهای مختلف را داشته باشند و بتوانند ابتكار عمل صنعت گردشگری را در اختیار بگیرند. وظیفه این كمیته تولید فكر و تبدیل ایده ها به طرح های قابل اجرا برای ایجاد زمینه های تحول و رونق گردشگری با توجه به مقتضیات روز است.
به عنوان مثال این كمیته باید بتواند در شرایط امروز اقتصادی نیز تدابیر عملیاتی بیندیشد كه نتیجه آن برون رفت از وضعیت كنونی باشد و اگر تحولی هم ایجاد نشود لااقل به گردشگری قشم تكانی بدهد.
این نگاه كه وضعیت اقتصادی مطلوب نیست و مردم قدرت سفر ندارند و بنابراین انجام طرح های مختلف، مقرون به نتیجه نخواهد بود، معلول یك اقتصاد نفتی است كه چندان پسندیده نیست و تجربه كشورهایی كه با آب و هوای مشابه و بدون نفت توانستند صنعت گردشگری را متحول كنند، آشكارا با نظریه مزبور در تضاد است.
امید می رود در ادامه برنامه هایی تدوین و اجرا شود كه روند فعالیت های اقتصادی در جزیره را بهبود ببخشد و مانع از خروج افرادی شود كه سال های گذشته به امید فعالیت اقتصادی وارد منطقه آزاد قشم شدند و این جزیره را به نقطه كنونی رساندند.
* خبرنگار ایرنا