«مانایِ سیما بینا»؛ پژوهشی در ستایش ترانه‌های محلی ایران

تهران- ایرنا- پژوهش‌های مداوم سیما بینا خواننده آوازها و ترانه‌های محلی ایرانی در پهنه هنر موسیقی فولكلور با در نظر گرفتن حس زیبایی‌شناسی خواننده آنها دستمایه اثری پژوهشی با عنوان «مردم‌شناسی در موسیقیِ آواز و ترانه‌های محلی» قرار گرفته است.

به گزارش چهارشنبه گروه فرهنگی ایرنا، محمد رسول گلشن فومنی دانش آموخته دكتری علوم اجتماعی، حاصل پنج سال پژوهش‌ خود در حوزه مردم‌شناسی فرهنگی را با تمركز بر موسیقی فولكلور به همراه بیش از 220 ترانه محلی ایران، بار دیگر به دست نشر سپرد.
از آنجا كه نویسنده، به قول خود نه خواننده است، نه نوازنده و نه موسیقیدان، مدل و نمونه كار خود را همانگونه كه از سر تیتر نخستین مقاله وی پیداست ، «خنیاگری‌های خواننده بلند آوازه ایران در نغمه‌های صحرا و ترانه‌های محلی یار و دیار؛ سیما بینا» قرار داده است.
ترانه‌های محلی و عامیانه علاوه بر آنكه می‌تواند به عنوان یك «هنر» مورد مطالعه قرار گیرد، یكی از منابع مهم مطالعات مردم‌شناسی نیز محسوب می‌شود، این ترانه‌ها از منابع مهم تغذیه كننده تحقیقات نظریه پردازان بزرگ حوزه مردم‌شناسی محسوب می‌شود.
نگاهی به سهم موسیقی فولكلور در مطالعات جوامع آسیایی، آفریقایی و آمریكای جنوبی به روشنی آشكار می‌كند كه تبیین مردم شناسی بدون مراجعه به ترانه های محلی و نمونه‌های آن موفقیتی به دست نمی‌آورد.
در این كتاب كه حاصل پنج سال پژوهش و تحقیق در زمینه مردم شناسی فرهنگی است پدیده موسیقی آواز همچون یك نهاد اجتماعی از بدو پیدایش آواز و ترانه‌های عامیانه در تاریخ بشر و به دنبال آن ترانه‌های محلی و عامیانه ایران و چگونگی سیر تحولی آنها مورد مطالعه قرار گرفته است.
«مردم‌شناسی در موسیقیِ آواز و ترانه‌های محلی» عنوان كلی 13 مقاله پژوهشی است كه بخش نخست كتاب حاضر را تشكیل می‌دهد، در بخش دوم اثر نیز به اتكای پژوهش‌های بینا، در برگیرنده بیش از 220 ترانه محلی از خراسان، گیلان، تالش، مازندران، شیراز، لرستان، كردی بختیاری، آذری، الموت و دیگر نواحی ایران است.
گلشن فومنی در مقدمه كتاب خود آورده است: جامعه‌ای كه به گسترش زیبایی و زیباشناسی نپردازد، جامعه‌ای كه با موسیقی و آوا و ترانه بیگانه باشد دچار رخوت و سستی، بی‌حالی و عزلت گزینی، وارفتگی و بیماری روانی می‌شود و با افزایش خلاء صلح، صفا، صمیمت و دوستی به سمت فروپاشی خواهد رفت.
وی با اشاره به اینكه از كاركرد تخیل هنری و احساس هنرمندان (خواننده، نوازنده، آهنگساز شاعر و غیره) در زیبایی آفرینی و تلطیف روح جامعه غفلت شده، آورده است: فیلسوفان اجتماعی، جامعه شناسان و بسیاری از دانشمندان علوم انسانی، میان عناصر مادی و معنوی جامعه تمایز قائلند وعدم تعادل میان پیشرفت عناصر مادی و نیروهای معنوی را از مهم‌ترین عوامل نابسامانی‌های اجتماعی، گسترش فساد، انحرافات و افسردگی در میان جوانان می‌دانند.
این كتاب كه پیشتر در سال 86 نیز منتشر شده بود امسال با عنوان بلند و كامل «مانایِ سیما بینا: مردم‌شناسی در موسیقیِ آواز و ترانه‌های محلی» توسط نشر وانیا در 560 صفحه و با طرح جلدی اثر سیما بینا منتشر شده است.
فراهنگ ** 9053** 1055