ایران از برتری حقوقی و اخلاقی خود در نیویورك استفاده كند

تهران- ایرنا- كارشناس حقوق بین الملل گفت: با توجه به برتری موقعیت حقوقی، اخلاقی و سیاسی ایران نسبت به دولت ترامپ، كیفیت حضور و موضع‌گیری‌های دكتر روحانی و ظریف در سازمان ملل مستعد جلب توجه و حمایت افكار عمومی كشورهای غربی از جمله آمریكا است.

«رضا نصری» در گفت و گو با خبرنگار سیاسی ایرنا درباره فرصت های سفر رییس جمهوری به نیویورك برای عرصه دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران اظهارداشت: این سفر از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است چرا كه بعد از خروج آمریكا از برجام و قبل از آغاز تحریم‌های نفتی انجام می شود. حضور دكتر روحانی در نشست مجمع عمومی سازمان ملل فرصتی برای رسیدگی به هر دو موضوع است.
وی خاطرنشان كرد: رییس جمهوری می‌تواند از سرمایه سیاسی و دیپلماتیكی كه بابت خروج آمریكا از برجام بدست می‌آورد، برای تسریع روند مذاكرات با سایر اعضای برجام (به ویژه اروپا) و مهار تاثیر تحریم‌‌های نفتی استفاده كند.

** تبدیل كردن تریبون سازمان ملل به تریبون شعار سیاست چندان موثری نیست
حقوقدان بین‌المللی موسسه عالی مطالعات بین‌المللی ژنو در پاسخ به این سوال كه ایران چگونه می تواند از تریبون هایی كه در اختیارش قرار می گیرد سیاست ها و استانداردهای دوگانه آمریكا و متحدانش را به چالش بكشد، گفت: تبدیل كردن تریبون سازمان ملل به تریبون شعار سیاست چندان موثری نیست. ایران باید هوشمندانه از دل نظام سیاسی و افكار عمومی آمریكا، كشورهای غربی و منطقه یارگیری كند. حال، چه موضوع برجام باشد یا منطقه یا سلاح‌های كشتار جمعی و تروریسم كه ایران خود قربانی آن است.
نصری تصریح كرد: این به آن معنی است كه ایران باید فضای حاكم را بشناسد، متحدان تاكتیكی خود را در این كشورها شناسایی كند و از آنها برای به حاشیه راندن جریان‌های ایران‌ستیز و تروریست‌پرور استفاده نماید.
وی یادآور شد: امروز بخش قابل ملاحظه ای از افكار عمومی آمریكا از جناح‌های سیاسی و بخش بزرگی از تكنوكرات‌های دستگاه دیپلماسی و بوروكراسی این كشور از دستِ بی تدبیری‌ها، قانون‌شكنی‌ها، ندانم‌كاری‌ها و یك جانبه‌گرایی كوركورانه ترامپ عاصی شده‌اند.
این تحلیلگر مسایل بین المللی ادامه داد: براساس گزارشی بخش مهمی از كارشناسان وزارت امور خارجه آمریكا با حمایت دولت ترامپ از عربستان سعودی در جنگ یمن به شدت مخالف هستند. در نتیجه ایران می‌تواند از این فضا استفاده و مواضعی اتخاذ كند كه در میان این مخالفان حامی و خریدار داشته باشد.
نصری تصریح كرد: رییس جمهوری و وزیر امور خارجه می‌توانند در نیویورك با زبان حقوقی، منطقی و مستدل بخش زیادی از افكار عمومی اروپا را با مواضع ایران همسو كنند و در عمل آنچه دولت‌های اروپایی در بیان‌ آن ناتوان هستند را بدون شعار و دعوا با مردم مطرح كنند.یعنی در عمل - در كسوت دولتی حامی قانون - دادخواستی از جانب همه كشورهای زخم‌خورده از ترامپ قرائت كنند.
وی تاكید كرد در واقع می توان به نحوی از این تریبون‌ها استفاده كرد كه تاثیر آن مانا باشد.
وی در پاسخ به سوالی درباره تغییرات موضوع نشست شورای امنیت به ریاست ترامپ و این كه در صورت طرح موضوع ایران آیا ایران امكان پاسخ دادن به ادعاهای ترامپ را خواهد داشت؟،گفت: ایجاد امكان حضور ایران در جلسه منوط به تصمیم شورای امنیت است به این معنا كه یا خود شورای امنیت از این كشور برای شركت در جلسه دعوت می‌كند یا ایران برای شركت در جلسه به شورای امنیت تقاضا می‌دهد.

** مطابق تفسیر مواد 31 و 32 منشور امكان حضور ایران در نشست شورای امینت وجود دارد
این تحلیلگر مسایل بین المللی خاطرنشان كرد: از نظر آیین‌نامه‌ای روال این است كه اگر میان 15 عضو شورای امنیت «اجماع» برقرار نبود، رییس‌ دوره‌ای شورا حضور دولت مورد نظر را به رای می‌گذارد. با در نظر گرفتن مواضع آمریكا و تاكید آقای ترامپ بر محوری بودن موضوع «ایران»، معتقدم می‌شود هم مطابق تفسیری از ماده 31 و هم مطابق تفسیری از ماده 32 منشور، امكان حضور ایران فراهم شود.
نصری یادآور شد: قاعده كُلی این است كه اگر مطابق ماده 31 اقدام شود، شورای امنیت در صورتی با حضور دولت مورد نظر (در اینجا ایران) موافقت خواهد كرد كه «منافع» آن دولت را «مشخصاً» درگیر بحث تلقی كند. یعنی معیار تصمیم‌گیری شورا این است كه آیا منافع دولت مورد نظر «مشخصاً» تحت تاثیر (sepcifically affected) خروجی جلسه هست یا خیر.
وی ادامه داد: چنانچه ماده 32 مبنای كار قرار گیرد، شورای امنیت موظف به دعوت دولت است اما باید ابتدا وجود «اختلاف» را احراز كند كه دولت مورد نظر (ایران) در یك طرف آن قرار دارد، كه احراز وجود اختلاف نیز خود تاثیرات حقوقی متعاقب خود را دارد اما در هر حال، رویه این است كه اگر یك دولت تقاضای حضور كند، معمولاً سخت‌گیری چندانی انجام نشود.

** واكنش ها به یك جانبه گرایی آمریكا در حال شكل گیری است
این كارشناس حقوق بین الملل همچنین در پاسخ به این سوال كه گذشته از نتایج عملی مورد انتظار ایران- بویژه در حوزه جبران ضررهای ناشی از تحریم آمریكا- آیا می توان واكنش قاطعی از سوی جامعه جهانی و قدرت های بزرگ در مقابل یك جانبه گرایی آمریكا پیش بینی كرد؟، گفت: واكنش جامعهٔ جهانی از هم‌اكنون در حال شكل‌گیری است.این واكنش یك واكنش یگانه و آنی نخواهد بود بلكه واكنشی است كه در طی یك روند سیاسی، حقوقی و دیپلماتیك چند وجهی - هم در درون كشورها و هم در سطح بین‌المللی - به تدریج شكل گرفته و به مرور نظامی مستقل‌تر از نظام بین‌المللی «آمریكا- محور» كنونی تشكیل شود.
وی خاطرنشان كرد: امروز نشانه‌های زیادی از آغاز این روند و شكل‌گیری تدریجی آن می‌بینیم كه در میان‌مدت و بلند‌مدت نویدبخش یك مصونیت بهتر نسبت به تحریم‌های آمریكا و یك ثبات پایدارتر برای ایران است.
این تحلیلگر مسایل حقوق بین الملل یادآور شد: نقض یك جانبه برجام توسط آمریكا نقطه عطفی در آغاز این روند بود و مادام كه واشنگتن اصرار بر تداوم رویكرد هنجارشكنانه خود داشته باشد، این روند تا حصول نتیجه ادامه خواهد داشت.

**مواضع متناقض دولت ترامپ مربوط به بی انضباطی و آشفتگی در دولت فعلی آمریكاست
نصری همچنین در پاسخ به سوالی درباره رویكرد دوگانه آمریكایی ها مبنی بر تشدید فشارها علیه ایران از سویی و اعلام آمادگی برای گفت و گو با ایران از سوی دیگر اظهارداشت: دولت ترامپ در مواجهه با موضوع ایران تناقضات زیادی از خود به نمایش گذاشته است. در موضوع «مذاكره با ایران»، ترامپ از مذاكره «بدون پیش‌شرط» صحبت می‌كند و بلافاصله پمپئو پیش‌شرط‌هایش را تكرار می‌كند؛ یا در چند روز گذشته دیدیم كه حتی در تعیین موضوع بحث جلسه شورای امنیت هماهنگی درستی میان كاخ سفید، وزارت امور خارجه و شخص نیكی هیلی وجود نداشت.
وی خاطرنشان كرد: اگر از سطوح عالی سیاسی بگذریم، گزارشات متعدد نشان می‌دهد در سطح كارشناسان و تكنوكرات‌های درون دستگاه سیاست خارجه آمریكا نیز شكاف و نارضایتی مشهودی از تصمیمات ترامپ در حوزه سیاست خارجه شكل گرفته است.
حقوقدان بین‌المللی موسسه عالی مطالعات بین‌المللی ژنو افزود: برخی از آكادمیسین‌های معروف آمریكا حتی در قالب كتاب مدعی شده‌اند كه یك مقاومت سازمانی جدی در لایه‌های عمیق نظام سیاسی آمریكا تشكیل شده است، به نحوی كه راه برای بازگشت دولت بعدی به پیمان پاریس، پیمان‌های تجاری لغو شده یا برجام و بازسازی روابط آسیب‌خورده آمریكا و جهان باز بماند.
نصری یادآورشد: برخلاف برخی تحلیل‌هایی كه همه اقدامات ترامپ را در چهارچوب یك برنامه مدون و دقیق ارزیابی می‌كنند، معتقدم این مواضع متناقض دولت ترامپ مربوط به بی انضباطی و آشفتگی خاصی است كه در دولت فعلی وجود دارد.
وی در عین حال گفت: البته این گفته ناقض این حقیقت نیست كه جریانی منضبط در درون دولت ترامپ قصد تشدید تنش و حتی منازعه نظامی با ایران را دارد اما به طور كلی، دولت ترامپ را دولت آشفتگی و تناقض می‌دانم.
سیام**2021**1336