«ممنوعه» برای نوجوان شیشه‌ای است، نه خواننده آثار شریعتی

تهران- ایرناپلاس- توزیع سه قسمت از مجموعه نمایش خانگی «ممنوعه» كافی بود تا حواشی و اعتراضات فراوانی پیرامون آن شكل بگیرد.

قسمت‌های آغازین سریال «ممنوعه»، زندگی و دورهمی عده‌ای از جوانان كه تقریبا همگی از قشر بالای جامعه هستند را روایت می‌كند، گروهی كه تفریحات و سرگرمی‌هایشان تنها به استفاده از مواد مخدر و مشروب منتهی می شود و البته ورزش هم به عنوان یكی از سرگرمی‌های شخصیت اصلی داستان دیده می‌شود كه بازهم جدا از موادمخدر نبوده است.
در این مجموعه عده‌ای به تصویر كشیده می شوند كه گویا زندگی هدفمندی ندارند و خیانت در روابط آنها موج می زند. فضای این مجموعه به اینجا ختم نمی‌شود. بلكه دایره خیانت در «ممنوعه» گسترده‌تر هم می‌شود و به نسل پیش از این جوانان یعنی پدر و مادرهایشان هم سرایت كرده است.

**نقدهای جدی به صحنه های ممنوعه
از زمان نمایش قسمت اول این سریال، بسیاری از منتقدان، از ترویج خیانت و رفتارهای خارج از عرف و ساختارشكنانه در این مجموعه نقدهای تندی كردند؛ تا جایی كه داروغه‌زاده، معاون نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی هم مجبور شد در گفت‌وگویی حمایت خود را از این اثر اعلام كند و آن را یك مجموعه عبرت‌آموز بنامد.
فرهنگ قمار و خشونت، عادی جلوه دادن زندگی جمعی دختران و پسران مجرد، میهمانی‌های مختلط با چاشنی استفاده راحت و لذت بخش از مواد مخدر گران قیمت و مشروب از دیگر نقدهایی است كه به این مجموعه وارد شده و اعتراض و شگفتی بسیاری از كسانی كه با بخشهایی از این سریال مواجه شده اند، در بر داشته است.
برخی نیز این سریال را نوعی تقلید از سریالهای تركیه ای می دانند كه مجموعه ای از داستان ها درباره شك و خیانت و طلاق عاطفی و اعتیاد و ... را برای شخصیتهایشان نشان داده و ذهن مخاطب را درگیر آن می كنند.

امیر پوركیان، كارگردان این سریال اما ضمن تمجید از حمایت مدیران ارزشیابی ارشاد، ضمن اشاره به تجربه ورشكستگی، خود را واقع بین و دغدغه مند می داند. او می گوید سریالش را برای جوانان درگیر شیشه ساخته و می تواند با این سریال مسیر آنها را عوض كند.

**مشكلات بسیاری را در مسیر سینما تحمل كرده‌ام
ایرناپلاس:حواشی و نقدهای مطرح شده برای این مجموعه را تا چه اندازه قبول دارید؟
پوركیان: در ابتدا باید بگویم حدود 10 تا 15 سال است كه من در حوزه سینما مشغول به فعالیت هستم. مشكلات بسیاری در مسیر من بوده است، تا جایی كه تجربه ورشكستگی هم داشته‌ام. فیلم ارزشمندی چون «دریا و ماهی پرنده» را تهیه‌كنندگی كرده‌ام. اثری كه در جشنواره‌های مطرح دنیا نمایش داده شد و جایزه هم دریافت كرد، اما این فیلم در ایران حرام شد و كاملاً سوخت. بعد از آن، فیلم «خنده‌های آتوسا» را تولید كردم كه فقط تعداد محدودی سالن سینما به نمایش این اثر اختصاص دادند و این فیلم هم نابود شد. البته دلایل اصلی این اتفاقات در واقع دغدغه‌مند بودنشان است.

**خوشحالم در دوره‌ای نفس می‌كشم كه مدیران جسوری دارد
ایرناپلاس:آیا انتظار حمایت مدیران از جمله ابراهیم داروغه زاده، مدیر نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی را از نقدها داشتید؟
پوركیان: خیلی خوشحالم در دوره‌ای نفس می‌كشم كه مدیران جسور و دغدغه‌مندی حضور دارند. من به‌واسطه سینما با سازمان‌ها و ارگان‌های مرتبط بسیاری ارتباط دارم، اما تا به حال نه در ارشاد و نه در هیچ جای دیگری یك مدیر تا این اندازه جسور و با جرأت ندیده‌ام كه شجاعانه پای پروانه‌ای كه داده، بماند. نمی‌خواهم نام بیاورم، اما اگر غیر از این عزیزان اشخاص دیگری مدیر بودند، تا الان ما را با این هجمه‌هایی كه به‌وجود آمده، به دادگاه می‌كشاندند، اما به تصمیمی كه گرفته‌اند ایمان دارند. اینها اشخاص شریفی هستند و باید دستشان را بوسید. من مدیران بسیاری دیده‌ام كه پشت خالی كردند و تاكنون ندیده بودم مدیری پشت كار بایستد.

**فیلمسازی نیستم كه بازیگرش برای نشان دادن تجاوز خود را از پنجره پرت كند
ایرناپلاس: بسیاری از منتقدان و تماشاگران، روایت و به تصویركشاندن ناهنجاری‌ها را در این مجموعه ابتذال خوانده‌اند. خود شما این نقد را چگونه ارزیابی می‌كنید؟
پوركیان: چرا این سریال مطرح شده و دیگر یك دی وی دی از آن در سوپرماركت‌ها پیدا نمی‌كنید و با این سرعت هم دانلود می‌شود؟ این اثر در حال دیده شدن بود كه این هجمه‌ها به سمتش آمد. مگر من مواد مخدر یا مشروب دست بازیگر داده‌ام كه بگویم با آن‌ها جلوی دوربین بیا و استفاده كن. متأسفانه اصلاً صبر نداریم، چون با نمایش قسمت‌های بعدی مخاطبان نكات بیشتر و متفاوتی را متوجه خواهند شد. در حال حاضر نمی‌خواهم با افشای داستان این مجموعه جذابیت‌هایش را از دست دهیم، ضمن اینكه می‌خواستم ناهنجاری‌هایی را در جوانان نشان دهم. من فیلمسازی نیستم كه برای نمایش معضلات جامعه مثلا وقتی شخصی می‌خواهد به همكلاسی‌اش تجاوز كند، نشان دهم كه شخصیت داستان خود را از پنجره به پایین پرتاب كرده است. من این گونه خود را مضحكه نمی‌كنم و چنین فیلمسازی‌ای را بلد نیستم. من فیلمساز رئال هستم كه گاهی مواقع سوررئال هم می‌شوم. برای من در یك فیلم، بسیار مهم است كه مخاطب در ضمیر ناخودآگاهش به یك باورپذیری برسد. اصلاً برای همین است كه «ممنوعه» برجسته شده یعنی صحنه‌ها، واقعی دیده می‌شود و مخاطب را به سمت خود می‌كشاند.

**تا كی می‌خواهیم پنهان‌كاری كنیم
ایرناپلاس: فكر می كنید با شرایط به وجود آمده برای «ممنوعه»، توزیع آن تا قسمت آخر امكان‌پذیر خواهد بود؟
پوركیان: این اثر در حدود 20 تا 25 قسمت عرضه خواهد شد. من فكر نمی‌كنم مسأله این‌گونه باشد، یك آدم باسواد كه حواشی و هجمه‌ها را مطرح كرده است بیاید و با من بحث كند. كسی كه من با آیه قرآن جوابش را خواهم داد. خود من دبیر دبیرستان بوده‌ام. من در میان مردم بوده‌ام و دغدغه‌مند هستم. این اثری كه من ساخته‌ام هزار برابر موارد بدترش را در اطرافمان دیده‌ایم، اما من نمی‌دانم تا كی می‌خواهیم پنهان‌كاری كنیم.

**ستاره بودن در نمایش خانگی مهم است
ایرنا پلاس: آیا حضور ستاره‌های سینما و تلویزیون در این مجموعه به منظور تأثیر در فروش بالای آن است؟
پوركیان: من در فیلمسازی و در آثار قبلی‌ام خیلی دنبال بازیگر شناخته شده نبودم و نیستم؛ یعنی سبك فیلمسازی‌ام این‌گونه است. دوست دارم با چهره‌های شناخته نشده كار كنم. همین‌طور كه می‌بینید خیلی از بازیگران هم در این سریال شناخته شده نیستند. اما اینجا دیگر نمایش خانگی است، ستاره بودن بازیگران خیلی مهم است. به هر حال، بحث فروش هم هست. گر چه خدا را شكر بازیگران مطرح ما فقط به قضیه ستاره بودن تكیه نكرده‌اند و هنر بازی‌شان را هم آورده‌اند. اكثریت بازی‌هایی هم كه می‌خواستم اتفاق افتاد. هر سكانسی كه بازی‌ها در آن درنیاید، حاضرم سكانس را حذف كنم و در فیلم جای ندهم. این اتفاق‌ها هم افتاده چون بعضی از بازیگرانی كه داشته‌ام با یك سبك بازی كه عادت كرده بود و به كار من هم نمی‌آمد، بازی می‌كردند. اما بازیگرانی كه الان در این مجموعه می‌بینید، در بهترین حالت هستند و دقیقاً همان چیزی كه می‌خواستم را اجرا كردند.

**«ممنوعه» بسیار آموزنده است
ایرناپلاس: فكر نمی‌كنید فضا و پردازش قصه این مجموعه، با سریال‌های تركی و ماهواره‌ای شباهت دارد؟
پوركیان: منتقدان بدانند كه خیلی بیشتر از آن چیزی كه فكر می‌كنند، دلم برای ارزش‌های این مملكت و این فرهنگ می‌تپد. من تأكید می‌كنم اگر در شبكه‌های ماهواره ای و یا در غرب فیلم می‌سازند، خیلی از آن‌ها ناهنجاری‌ها را روایت می‌كنند، اما در نهایت و پایان خروجی‌اش، ناهنجاری‌ها را شیرین نشان می‌دهند. اما بدانید «ممنوعه» اگر بهشتی نشان داده است، زمهریری هم برایش به تصویر می‌كشد. «ممنوعه» اثری بسیار آموزنده است. یك جسارت و جرأتی شده است. یك بار برای همیشه بیایید واقع‌بین باشیم.

** مخاطب من كسی نیست كه كتاب‌های استاد مطهری و شریعتی را بخواند
ایرناپلاس: فكر نمی‌كنید جوانان با مشاهده چنین مجموعه‌ای از آن تأثیرات منفی بگیرند؟
پوركیان: مطمئن باشید «ممنوعه» را هر كس تا آخر دنبال كند، در مسیرش تجدیدنظرهایی خواهد كرد. مخاطب من كسی نیست كه كتاب‌های استاد مطهری، علی شریعتی و یا شعرهای مولانا را بخواند و مسیر زندگی‌اش را این‌گونه انتخاب كند. مخاطب من همان مخاطبی است كه وقتی از پاركینگ خانه‌ام خارج می‌شوم، در مسیر می‌بینم نوجوانان 14-15 ساله‌ دور هم جمع شده‌اند و پایپ دستشان گرفته و شیشه می‌كشند. من می‌خواستم این‌ها را جذب كنم پس باید به زبان خودشان با آن‌ها حرف بزنم. وقتی‌ جذبشان كردم، آن وقت بلدم چه جوری نتیجه‌گیری كنم كه بدانند مسیری كه می‌روند غلط است. شك نكنید سریال به آن سمت می‌رود.

**آیا تنها آخر خوش شاهنامه كافی است؟
كارگردان این سریال در حالی از كار خود دفاع كرده و مخاطبان را به قسمت‌های بعد ارجاع می دهد كه نقدها تنها به جهت‌گیری سریال نیست، بلكه متوجه برخی صحنه های نمایش داده شده است كه می تواند زمینه ساز قبح شكنی شود؛ به ویژه كه واقع بینی حكم می كند بیننده یك سریال بیش از آن كه منتظر نتیجه گیری اخلاقی كارگردان در قسمت آخر بماند، از فضای سریال تاثیر می پذیرد.

*گفت‌وگو از هنگامه ملكی*
اداره كل اخبار چندرسانه‌ای *ایرناپلاس*