سهم تاثيرگذار مردم در احياي درياچه اروميه

اروميه- ايرنا- در حالي نگاه ها براي احياي درياچه اروميه به دولت دوخته شده و دولتمردان نيز با جديت به دنبال تحقق وعده هاي خود هستند، سهم مشاركت هاي مردمي در احياي نگين آبي آذربايجان حداقل سه برابر مسوولان است.

به گزارش ايرنا با وجود تلاش هاي بازدارنده، همچنان چاه هاي غيرمجاز به صورت مخفيانه در حوضه آبريز درياچه اروميه حفر شده و محصولات پرمصرفي چون چغندرقند و هندوانه كشت مي شود تا اصلي ترين راهكار احياي اين زيست بوم يعني مشاركت محلي مورد بي توجهي قرار گيرد.
بخش قابل توجه مصرف آب بدون شك مربوط به كشاورزي و برداشت آب از چاه هاي مجاز و 40 هزار چاه غيرمجاز آذربايجان غربي بوده و در كنار اجراي طرح هاي ستاد احيا درياچه اروميه، نقش مشاركت هاي جوامع محلي در مصرف بهينه آب غيرقابل كتمان است.
بخش كشاورزي آذربايجان در اين ميان ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ دارا ﺑﻮدن يك ميليون ﻫﮑﺘﺎر اراضي قابل ﮐﺸﺖ ﺑﺎ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت زراﻋﯽ و ﺑﺎﻏﯽ سهم مهمي در اصلاح الگوي كشت و بهبود عملكرد توليد در مقياس سطح دارد.
چرايي خشك شدن درياچه اروميه از ديدگاه كارشناسان دلايل مختلفي را پيش رو قرار مي دهد اما در حقيقت اين پيكره آبي زيبا كه آب آن حدود 2 دهه قبل با امواج خروشان و سهمگينش، جاده ها و باغ هاي پيراموني را غوطه ور كرده بود، نه در يك روز و يكسال، بلكه در طول 20 سال و در اثر افزايش مصرف آب به اين حال و روز افتاده است.
احياي اين بستر آبي فروخفته در شمال غرب كشورمان همانند خشك شدنش، نيازمند گذشت زمان و همدلي و همراهي مسوولان و كشاورزان ساكن در حوضه آبريز درياچه از طريق مصرف منطقي و استقرار كشاورزي پايدار است.

** درياچه اروميه در عرض 2 سال قابل احياست
محمد مهدي شهرياري، استاندار آذربايجان غربي با بيان اينكه همت و مشاركت مردمي راهكار احياي درياچه اروميه است، گفت: اگر كشاورزان و مردم همت كنند، درياچه اروميه در 2 سال احيا مي شود.
وي اضافه كرد: در بخش كشاورزي حوزه آبريز درياچه اروميه پنج تا هفت ميليارد مترمكعب آب مصرف مي شود در حالي كه هفت ميليارد مترمكعب، مصرف آب آشاميدني كل كشور است.
وي اضافه كرد: همه از احيا نشدن درياچه نقد مي كنند و مشكلات را بر روي دوش دولت مي اندازند در حالي با يك ميليارد مترمكعب آب مي توان تمام زمين هاي كشاورزي حوضه درياچه اروميه را آبياري كرد.

** ستاد احيا به دنبال فرهنگ سازي است
رييس دفتر استاني ستاد احياي درياچه اروميه در آذربايجان غربي نيز با اشاره به اينكه مردم نقش مهمي در احيا درياچه دارند، گفت: طرح هاي فرهنگ سازي با 2 ميليارد و 100 ميليون تومان از محل اعتبارات سال 1396 در حال انجام است.
فرهاد سرخوش ادامه داد: فرهنگ سازي و مديريت منابع آب در حوضه آبريز درياچه اروميه از اولويت دولت و ستاد احياست و با تمهيداتي كه در سال جاري اتخاذ شده، اثربخشي مناسبي خواهد داشت.
وي با اشاره به عملكرد موفق اين ستاد در جلوگيري از ادامه روند خشك شدن درياچه اروميه، گفت: اگر اقدامات ستاد احياي درياچه اروميه و توجه دولت تدبير و اميد نسبت به اين درياچه نبود، نگين آبي آذربايجان در زمان حاضر خشك شده بود.
وي با اعلام اينكه حوضه آبريز درياچه اروميه توسط 21 رودخانه دائمي و 39 رودخانه دوره اي سيراب مي شود، گفت: با اجراي طرح هاي اين ستاد درياچه اروميه بايد ظرف مدت 10 سال به تراز اكولوژيك خود برسد اما مشاركت مردم نيز در تحقق اين هدف تاثيرگذار است.

** جلب مشاركت مردم هزينه بر و زمان بر است
معاون رييس جمهوري و رييس سازمان حفاظت محيط زيست نيز به تمركز پروژه همكاري هاي مشترك بين المللي بر روي مسايل اجتماعي و تلاش براي جلب مشاركت مردم در جهت احياي درياچه اروميه اشاره كرد و افزود: انجام اينگونه اقدامات كاري بسيار سخت و نيازمند صرف وقت و هزينه بسيار است.
عيسي كلانتري هم وضعيت كنوني درياچه اروميه را نتيجه مديريت نامناسب منابع آبي حوضه آبريز، سدسازي و برداشت هاي بي رويه از منابع آبي مي داند.

** سمن ها توان اصلاح نگرش مردم را دارند
كارشناس مسايل اجتماعي و فرهنگي معتقد است كه سمن ها با استفاده از دانش وعلم روز شهروندان را آموزش مي دهند، نگرش آنان را اصلاح كرده و با ايجاد تغيير در باورهاي غلط قبلي رفتار درست شهروندان را دنبال مي كنند.
هوشنگ عطاپور افزود: سازمان هاي مردم نهاد با خدمات داوطلبانه مردم فعاليت مي كنند و سرمايه اجتماعي بالايي دارند به همين دليل شهروندان با اعتماد به عملكرد آنها، فرآيند فرهنگ سازي را تسهيل مي كنند و اثربخشي را در جامعه افزايش مي دهند.
وي ادامه داد: هر جامعه اي كه توانسته است تا ظرفيت سازمان هاي مردم نهاد را شناسايي كند و آن را به كار بگيرد در ترويج فرهنگ مسووليت پذيري موفق بوده است.
به گزارش ايرنا پروژه 'همكاري در احياي درياچه اروميه با الگوسازي مشاركت جوامع محلي در استقرار كشاورزي پايدار و حفاظت از تنوع زيستي' بر اساس تعاملات متقابل انجام شده بين دولت ايران و ژاپن براي همكاري در زمينه هاي محيط زيست از سال 2014 آغاز شد.
ارتقاي سطح اطلاعات و درك جوامع محلي از نقش مهمي كه در استفاده از روش هاي كشاورزي پايدار و احياي درياچه اروميه دارد، گسترش كشاورزي پايدار در 130 روستاي حوضه آبريز درياچه اروميه با هدف كاهش مصرف آب و نهاده هاي شيميايي، بسيج اجتماعي به منظور احياي درياچه اروميه و حفاظت از تنوع زيستي اهداف اين پروژه است.
اين پروژه با اختصاص بودجه چهار ميليون دلاري توسط دولت ژاپن در چهار سال گذشته اجرا شده و در حال گسترش است؛ سند فاز پنجم همكاري مشترك برنامه عمران ملل متحد، سازمان حفاظت محيط زيست و حمايت دولت ژاپن تحت عنوان پروژه 'همكاري در احياي درياچه اروميه با الگوسازي مشاركت جوامع محلي در استقرار كشاورزي پايدار و حفاظت از تنوع زيستي' طي اوايل سال جاري به امضا رسيد.
3072
گزارش از عليرضا فولادي