۳۰ مرداد ۱۳۹۷،‏ ۷:۵۳
کد خبر: 83007734
۰ نفر
گردش دينار در سرزمين ريال

عراقي ‌ها سال ‌ها است كه به ايران سفر مي‌كنند، مقصد اصليشان مشهد و هدف، زيارت بارگاه امام هشتم شيعيان است. اما چند ماهي مي‌شود كه مقصد و هدف سفر عراقي‌ها به ايران تغيير كرده؛ اين‌ روزها مقصد مسافران عراقي بازارهاي مرزي ايران و هدف خريد مايحتاج زندگي حتي مواد خوراكي است.

چند روزي مي‌شود كه ويديويي در شبكه‌ هاي اجتماعي در ايران دست به دست مي‌شود. تصاويري از مبادي ورود و خروج ايران و عراق و مسافراني كه با دست خالي به ايران مي‌آيند و با دستي پر از ايران به عراق باز مي‌گردند. شبكه تلويزيوني الفوجه كه تصاوير مسافران عراقي را به ثبت رسانده است در گزارش خود مي‌گويد: «اين مرز شلمچه دروازه بين ايران و عراق است و اينها مسافران عادي نيستند. اينها اهالي بصره هستند كه براي خريد روزانه خود وارد ايران مي‌شوند.»

** يك كيلو مرغ در عراق 7 هزار دينار در بازار ايران يك دينار
در اين ويديو يكي از مسافران عراقي مي‌گويد: «بازار ايران خيلي ارزان‌تر از عراق است. مثلا قيمت يك كيلو مرغ در عراق 7 هزار دينار عراقي است، اما يك كيلو مرغ در بازار آبادان يك دينار عراقي است.» اين اقدام به گفته اين شبكه عراقي از زماني كليد خورده كه اختلاف ارزش پول بين دو كشور بسيار زياد شده است، به طوري كه ارزش پول دينار عراق سه برابر ارزش ريال ايراني است.

بر طبق گزارش شبكه الفوجه، «لغو ويزا براي ورود عراقي‌ ها به برخي مناطق ايران مانند آبادان اما به اين موضوع دامن زده است.» لغو ويزا براي شهروندان مرزي جهت جذب مصرف‌كننده عراقي از سوي ايران انجام شده و عراقي‌ها حالا با كاهش ارزش پولي ايران از اين فرصت طلايي استقبال كرده‌‌اند. يكي از شهروندان عراقي در گفت ‌وگو با اين شبكه مي‌گويد: «عراقي زياد داريم كه در بازار ايران با 100 هزار دينار عراقي مي‌توانند خريد يك ماهه خود را انجام دهند به همين دليل است كه عراقي‌هاي زيادي وارد ايران مي‌شوند.» براساس گزارش اين شبكه عراقي، «اين كار ضرر جدي به بازار عراق خصوصا بصره وارد كرده است. چرا كه حمايت از كالاهاي مصرفي توسط دولت عراق صورت نمي‌گيرد.» اين گزارش اما نكات جالب ديگري نيز در بر دارد. مسافران عراقي از خطراتي كه آنها را در ايران تهديد مي‌كند سخن مي‌گويند.

يكي از آنها در گفت ‌وگو با شبكه الفوجه مي‌گويد: «سفر به ايران خطراتي مانند انتقال بيماري‌ها را دارد. يا كلك تاكسي داران و برخورد نامناسب. همچنين كلاهبرداري در ايران زياد است.»

** آمارها و ارقام از چه مي‌گويند؟
آمارها و ارقام سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري اين اتفاق را تاييد مي‌كند. براساس گزارشي كه سازمان از گردشگران ورودي سه ماه نخست امسال ارائه كرده است عراقي‌ها با 75 درصد ورود بيشتر به خاك ايران نسبت به مدت زمان مشابه سال گذشته در صدر مسافران خارجي در ايران بوده‌اند. افرادي كه به مدد افزايش ورودشان به ايران توانسته‌اند آمار گردشگري ورودي به ايران را تا 30 درصد افزايش دهند. بسياري به اين آمار خرده گرفته‌اند كه اين افراد از دايره تعاريف گردشگري خارج‌اند اما سازمان ميراث همچنان معتقد است كه افرادي كه در پاسپورت خود مهر ورود به ايران مي‌زنند را مي‌توان گردشگر دانست. با اين حال اما همچنان ورود گردشگران عراقي به ايران محل انتقاد و مناقشه‌ است به خصوص عراقي‌هايي كه از مرز شلمچه به ايران مي‌آيند تا به مدت يك روز از بازار ايران محصولاتي را خريداري كنند كه اغلب از يارانه دولتي برخوردارند و دلار دولتي دريافت مي‌كنند. منتقدان مي‌گويند فرض ورود دلار به بازار ايران از طريق اين گردشگران نمي‌تواند خروج محصولات با دلار دولتي ايران را توجيه كند. از سوي ديگر فقيرتر شدن مردم ايران و سهولت ورود گردشگران از مرزهاي جنوبي مي‌تواند به آسيب‌ هاي اجتماعي از جمله فساد اخلاقي و فحشا در كشور منجر شود و اين نمي‌تواند سودمند باشد.

** عراقي ‌ها گردشگر محسوب مي‌شوند؟
ابراهيم پورفرج، رئيس جامعه تورگردانان ايران در گفت‌ وگو با «ابتكار» معتقد است كه كاهش ارزش ريال ايران و لغو رواديد تنها دلايل افزايش گردشگران عراقي به ايران نيست و وجود امنيت مهم‌ترين دليل افزايش گردشگري ورودي است. او برخلاف نظر ديگر فعالان گردشگري معتقد است كه عراقي‌هايي كه به ايران مي‌آيند جزو گردشگران ورودي به حساب مي‌آيند. او مي‌گويد: «حتي كساني كه به عنوان تاجر به كشوري سفر مي‌كنند گردشگر محسوب مي‌شوند زيرا كه زمان خالي خود را صرف خريد و گشت‌وگذار در كشور مي‌كنند و اين اتفاق براي عراقي‌ها هم مي‌افتد و حتي قبلا اين مسله براي آذربايجاني‌ها هم رخ داده بود و اين‌ها تاثير خوبي براي كشور دارد.»

** سود و زيان گردشگران عراقي
اردشير پشنگ، پژوهشگر ارشد مطالعات خاورميانه نيز در گفت ‌وگو با «ابتكار» سود ورود اين گردشگران يك روزه را بيش از زيان‌‌هاي وارده به ايران مي‌داند و مي‌گويد: «هركشوري به هر ميزان كه با كشورهاي ديگر در خصوص ويزا به تفاهمي برسد كه نيازي به صدور ويزا نباشد نشان از دوستي، قدرت و تعامل و روابط مثبت با آن كشور دارد. اين مسئله در قبال عراق و ساير همسايگان ايران نيز صدق مي‌كند. همان طوري كه در وضعيت ايده‌آل‌تر در اتحاديه اروپا شاهد هستيم كه مسئله ويزا براي كشورهاي اروپايي حل شده، قاعدتا منطق سياسي، اقتصادي و اجتماعي حكم مي‌كند كه اگر روزگاري خاورميانه به سمت لغو ويزا برود پيامدهاي مثبت اقتصادي، سياسي و هم فرهنگي به دنبال خواهد داشت و تا بخشي اين مسئله مي‌تواند مشكلات امنيتي منطقه را نيز تحت الشعاع خود قرار دهد.»

او افزايش ورود عراقي‌ها به ايران با هدف خريد از بازارهاي ايران را متاثر از شرايط داخلي ايران و نه تبعات منفي لغو ويزا مي‌داند و مي‌گويد: «به نظر مي‌رسد اين وضعيت فعلي ايران وضعيت موقت يا در حال گذار باشد و در نقطه‌اي به سرانجامي برسد. يا ايران بايد با ايالات متحده آمريكا اجماعي داشته باشد يا بايد تكليف خود را با وضعيت گذاري روشن كند كه روز به روز شرايط زندگي را بغرنج‌تر مي‌كند و ارزش پول ملي ايران را در مقابل ساير ارزها كاهش مي‌دهد.

بنابراين شايد به نظر برسد اين مسئله در كوتاه مدت به نفع شهروندان عراقي است اما لغو ويزا براي شهروندان دو كشور نكات مثبت بيشتري را براي ايران دارد.» او مي‌گويد: «شانس اينكه عراقي‌ها به عنوان توريست وارد ايران شوند و در نقاط مختلف ايران هزينه كنند بيشتر است. براي عراقي‌ها ايران يك محل پر جاذبه‌‌اي خواهد بود كه با كمترين هزينه مي‌توانند به آن سفر كنند.

اگر ايران براي آن برنامه‌ريزي داشته باشد يك نقطه مثبت است. اين وضعيت فرصتي را براي نيروهاي گسترده كار ايران اعم از فارغ‌التحصيلان و نيروهاي فني ايجاد مي‌كند كه در كشوري كه به شدت نيازمند بازسازي و نيازمند نيروي متخصص انساني است، فضاي كسب و كار ايجاد كند. كاهش ارزش ريال در اين وضعيت مزيت نيروهاي جوياي كار ايران را كه يكي از عوامل زمينه‌ساز اعتراضات و انتقادات است را تحت الشعاع خود قرار مي‌دهد.

برخلاف ديد منفي كه عموما درباره لغو ويزا و رفت‌ وآمد عراقي ‌ها وجود دارد.» پشنگ مي‌افزايد: «البته بايد اشاره كرد كه لغو ويزا براي ايران در شرايطي سودمند است كه براي آن برنامه‌ ريزي، نگاه عاقلانه و علمي با شرايط فعلي وجود داشته باشد. برداشته شدن ويزا در شرايطي كه ايالات متحده آمريكا به دنبال تحريم ايران و بستن كمربندهاي ايران است، مي‌تواند محل تنفسي را از جانب عراق و اقليم كردستان داشته باشد و اگر بتواند اين موضوع را به تركيه و ساير كشورهاي مجاور بست دهد، عملا كمربند سفت تحريمي كه آمريكا به دنبال آن است را مي‌شكند ولي متاسفانه به رغم اينكه در وزارت خارجه ايران به دنبال آن است تا ويزا براي شهروندان 2 كشور برداشته شود، دولت عراق گام‌هاي كندتري را براي اين كار برمي‌دارد.»

منبع: روزنامه ابتكار؛ 1397،5،30
گروه اطلاع رساني**9117**2002