زنگ خطر حاشيه نشيني براي شهر مهاجرپذير آذربايجان غربي

مهاباد- ايرنا- جمعيت حاشيه نشين بوكان در سال هاي اخير به دليل خشكسالي و مهاجرت روستائيان بالا رفته و مشكلات فرهنگي و اجتماعي فراواني براي اين شهر مهاجرپذير آذربايجان غربي ايجاد كرده است.

به گزارش ايرنا، حاشيه نشيني يكي از مهمترين آسيب هاي اجتماعي در سال هاي اخير بوده كه با گذشت زمان و افزايش اين پديده به بزرگترين معضل در سطح كشور و شهرستان بوكان به طور خاص تبديل شده است.
كم آبي، خشكسالي و نبود شغل در روستاها به خصوص روستاهاي ديگر شهرستان هاي جنوبي ترين مناطق آذربايجان غربي از عمده ترين عواملي است كه موجب مهاجرت روز افزون روستائيان به شهر بوكان و از سوي ديگر گراني زمين در مناطق مسكوني شهر شده است.
يكي از ويژگي هاي حاشيه نشيني در آذربايجان غربي و به ويژه جنوب آن مهاجرپذيري از استان هاي همجوار به دليل شيب توسعه اي و وجود فضاي كافي گسترش شهري بوده كه بوكان نمونه عيني آن است.
فرماندار بوكان با بيان اينكه شهر بوكان بعد از كرج دومين شهر مهاجرپذير كشور محسوب مي شود، اظهار داشت: اين شهرستان در دهه هاي اخير رشد بي رويه جمعيت را تجربه كرده و به بزرگترين كانون مهاجرت در منطقه تبديل شده است.
جمال خسروي افزود: وضعيت مهاجرپذيري و ضريب شهرنشيني بوكان بيشتر از متوسط استاني و كشوري بوده و افزايش سكونتگاه هاي غيررسمي موجب شده است كه شهر بوكان در طول سال هاي گذشته توسعه پيدا نكند.
وي ادامه داد: شهر بوكان در سطح كشور بعد از اسلامشهر تهران، از رشد بيش از 12 درصدي جمعيت برخوردار بوده و اين موضوع موجب شده است به رتبه دوم جمعيت شهري از نظر رشد جمعيت در كشور تبديل شود.
خسروي با بيان اينكه شهر بوكان از سال 1375 شمسي به بعد به شدت دچار توسعه نامتوازن شهري شده، اضافه كرد: از مجموع مساحت يكهزار و 765 هكتاري شهر بوكان 321 هكتار يعني بيش از 18 درصد از كل مساحت به صورت طولي توسعه يافته و در قالب هفت محله به عنوان سكونتگاه هاي غيررسمي شكل گرفته است.
فرماندار بوكان با بيان اينكه 48 درصد جمعيت شهر در سكونتگاه هاي غيررسمي زندگي مي كنند، گفت: مهمترين دلايل مساحت بالاي سكونتگاه هاي غير رسمي در بوكان، اتصال روستاها به شهر، ارزان بودن زمين در سكونتگاه هاي غيررسمي، كنترل و نظارت بر ساخت و سازها و كاربري عمومي سكونتگاه هاي غير رسمي است.
فرماندار بوكان ادامه داد: كاهش جمعيت روستايي نشان دهنده مهاجرت و توسعه بي رويه شهرنشيني بوده و اين موضوع موجب شده است تا جمعيت روستايي اين شهرستان بين سال هاي 1390 تا 1395 شمسي حدود 22.5 درصد كاهش يابد.
فرماندار بوكان بيان كرد: در سال هاي گذشته توسعه فيزيكي شهرستان بوكان متناسب با توسعه جمعيتي اين شهرستان صورت نگرفته است.
رييس شوراي اداري شهرستان بوكان در خصوص بافت هاي فرسوده شهر بوكان بيان كرد: در سال 1394شمسي مطالعات بافت هاي فرسوده به تصويب نهايي رسيده و از مجموع مساحت شهري بوكان 340 هكتار به عنوان بافت فرسوده مورد مطالعه قرار گرفته است.
مديركل ستاد بازآفريني وزارت راه و شهرسازي نيز چندي پيش گفت: بوكان پايلوت طرح تحقيقاتي سكونتگاه‌هاي غيررسمي كشور انتخاب شده است.
نريمان مصطفايي در نشست ستاد بازآفريني در سكونتگاه هاي غيررسمي و بافت فرسوده شهر بوكان بيان كرد: يكي از مهمترين نكاتي كه در اين برنامه به خوبي به آن توجه شده مسئله پايدارسازي محلات و سكونتگاه‌هاي غيررسمي است كه بر اين اساس برنامه‌هاي پايدارسازي نيز به صورت پنج ساله و براساس برنامه ششم توسعه تدوين مي‌شود.
وي ادامه داد: ستاد شهرستاني بازآفريني پايدار شهري شامل مواردي مانند ارتقا خدمات شهري، راهبردي احيا، بهسازي، نوسازي و توانمندسازي بافت هاي فرسوده، تحقق اهداف و مصوبات ملي بازآفريني شهري، پيشگيري و پيشنگري از باز توليد محدوده ها و محله هاي ناكارآمد شهري، تحقق مفاد سند ملي و ناكارآمد شهري است.
مصطفايي اضافه كرد: بيشتر اين سكونتگاه ها بدون سند مالكيت بوده و از نظر ويژگي كاربري و برخورداري از خدمات زير ساختي به شدت دچار كمبود است؛ مداخله در اين گونه بافت ها به منظور ساماندهي و توانمندسازي با مشاركت خود مردم ميسر مي شود.
مديركل دفتر ستاد ملي بازآفريني شهري وزارت راه و شهرسازي با اشاره به اينكه شهرداري ها به عنوان دبير ستاد بازآفريني شهري در محور برنامه‌هاي اين حوزه قرار دارد، اظهار داشت: اولويت اساسي در اين بخش توانمندسازي ساكنان محلات است وهم‌ افزايي اقدامات انجام شده در حوزه فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي و غيره بايد مورد توجه قرار گيرد.
مصطفايي گفت: با روي كار آمدن دولت يازدهم نگرش دولت به مقوله بافت هاي فرسوده، نگرشي ويژه است كه اين مهم به خصوص در بافت هاي فرسوده شهري و مدارس به وضوح به چشم مي خورد.
شهرستان بوكان در جنوب آذربايجان غربي قرار دارد و جمعيت اين شهرستان بيش از 251 هزار نفر است.
7510/3093/3072
گزارش: محمد اديب