رویای 'ناتویی' ترامپ برای خاورمیانه تعبیر نمی شود

تهران- ایرنا- طرح تشكیل «ناتوی عربی» از سوی رییس جمهوری آمریكا كه بی تردد با اهداف ضد ایرانی همراه است؛ به دلیل داشتن تعارضات درونی، در صورت عملیاتی شدن ، چیزی جز تشدید تنش ها در منطقه بحران زده غرب آسیا و شكستی دیگر برای سیاست های واشنگتن به دنبال نخواهد داشت.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری، در دولت «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری كنونی آمریكا هر روز از توطئه ای تازه علیه ایران رونمایی می شود. ناتوی عربی یا همان «ائتلاف استراتژیك برای خاورمیانه» آخرین مورد از كارشكنی های كاخ سفید است؛ خبری كه چند روز پیش خبرگزاری «رویترز» انتشار داد.
بر پایه گزارش خبرگزاری رویترز، مسائلی همچون دفاع موشكی، آموزش نظامی، مقابله با تروریسم و مسائلی نظیر تقویت اقتصاد منطقه ‌ و روابط دیپلماتیك از جمله بسترهای شكل گیری چنین اتحادیه است.
حال این پرسش به ذهن می رسد كه باوجود اختلافات درونی بازیگران عرب، ناتوی عربی چقدر از پتانسیل عملیاتی شدن برخوردار است و مهمترین هدف ها از اتخاذ چنین تصمیمی چیست؟
در این كه مقابله با «ایران» مهمترین هدف این طرح آمریكایی است، شك و شبهه ای وجود ندارد. در عمر حدود دو ساله دولت جدید آمریكا، ترامپ بارها با ابزارهای مختلف در صدد مقابله با سیاست های منطقه ای جمهوری اسلامی بر آمده است. برخلاف شمشیر كُند دشمنان منطقه ای ایران در دوره اوباما، اینك آنها در غرب آسیا گستاخانه تر عمل می كنند. توافقات هنگفت موشكی و تسلیحاتی همانند توافق 110میلیارد دلاری ترامپ با سعودی ها در نخستین سفر خود به این كشور در ادامه حمایت كاخ سفید از دشمنان ایران صورت گرفت.
خروج آمریكا از برجام هم در ادامه سلسله اقدامات ضد ایرانی كاخ سفیدنشینان بود؛ رخدادی كه به مذاق متحدان منطقه ای آمریكا خوش آمد و به گسترش روابط آنها انجامید. به باور ناظران، آمریكا با رویای ناتوی عربی قصد مهار ایران و كاستن از نفوذ تهران در غرب آسیا را دارد. در مقابل مقامات آمریكایی معتقدند، این اتحاد و پیمان جدید می تواند به افزایش قدرت و بازیگری دولت های عربی به ویژه عربستان سعودی منتهی شود.
البته گفته می شود كه طرح ناتوی عربی ابتدا از جانب مقامات آل سعود به ترامپ ارائه شد اما مغفول ماند. در برهه كنونی كه تنش های لفظی بین سران آمریكا و ایران شدت گرفته، استقبال آمریكا از طرح سعودی در مقام هشدار به مقامات ایران تلقی می شود به خصوص پس از آن كه حجت الاسلام «حسن روحانی» رئیس جمهوری كشورمان آمریكا و متحدان منطقه ای این كشور را به بستن تنگه هرمز تهدید كرد.
افزون بر دلایل اشاره شده، آمریكا قصد دارد با پیوند كشورهای عرب منطقه در قالب ناتوی عربی، حاشیه امنی برای رژیم صهیونیستی ایجاد كند؛ رژیمی كه هفت دهه عمر خود را با ارتكاب جرم و جنایت های ضدانسانی در سایه حمایت های ایالات متحده سپری كرده است. انتقال سفارت آمریكا از تل آویو به بیت المقدس در ماه های گذشته كه با بی اعتنایی به افكار عمومی جهان صورت گرفت و به افزایش درگیری ها و نارضایتی ها در این منطقه منجر شد، از جمله اقدامات حمایتی آمریكا از اسرائیل به شمار می رفت.
در این كه ناتوی عربی از پتانسیل اجرایی شدن برخوردار است یا خیر، تحلیلگران به آن با دیده شك و تردید می نگرند. قطر یكی از این كشورهای عرب این حوزه جغرافیایی است كه روابط تیره ای با عربستان و همپیمانان آل سعود دارد و با این كشورها در قهر دیپلماتیك به سر می برد. افزون بر آن، پیوند حسنه كشور عمان با تهران نیز بر همگان آشكار است.
در همین ارتباط «اصغر زارعی» كارشناس مسائل خاورمیانه معتقد است كه در حال حاضر بین كشورهای حاشیه خلیج ‌فارس و همچنین اتحادیه عرب اختلافات عمده ‌ای وجود دارد. به اعتقاد وی، عربستان در پی ایفای نقش پدرخوانده است.
كشورهای عضو اتحادیه عرب و یا شورای همكاری خلیج‌ فارس فقط در برخی از مسائل سیاسی مواضع همسو دارند كه این نیز با فشار عربستان صورت می ‌گیرد ولی در بحث اجرایی با یكدیگر اختلافات جدی دارند. تشكیل ناتوی عربی یك آرزو برای آمریكایی‌ هاست تا بتوانند بخشی از هزینه‌ های مبارزه خود علیه مقاومت را بین كشورهای عرب منطقه تقسیم كنند.
از طرف دیگر، «مهدی ذاكریان» تحلیلگر مسائل بین المللی هم بر این باور است كه چنین طرحی هیچ ‌گاه به مرحله اجرایی نمی‌ رسد.
به گفته وی، ترامپ بحث خروج از ناتو را مطرح كرده و مدعی شده است به ‌دلیل هزینه‌های این سازمان دفاعی دیگر قادر به همكاری نیست، پس راه ‌اندازی ناتوی عربی بی ‌معناست. در منطقه خاورمیانه به غیر از عربستان سایر كشورها مثل كویت امارات به شدت آسیب پذیر هستند و توان تشكیل چنین سازمان دفاعی و امنیتی را ندارند. عربستان به تنهایی هم در قد و قامت این حرف‌ها نیست. سعودی اكنون در یمن درمانده و سردرگم است و ورودش به یك پیمان دفاعی عظیم ‌تر آنان را در مسائل اقتصادی و داخلی زمین گیر می‌كند و بحران بزرگتری را برایش بوجود می ‌آورد.
در مجموع تاكنون چند ائتلاف گوناگون از سوی آمریكا و متحدان عربش در خاورمیانه صورت گرفته كه ائتلاف نظامی به رهبری عربستان علیه یمن از آن جمله اند؛ ائتلاف هایی كه تاكنون در دستیابی به اهداف تعیین شده ناكام مانده اند. بنابراین، رویای تشكیل ناتوی عربی با توجه به مسائل و مشكلاتی كه اشاره شد، قابل تعبیر نیست.
** پژوهش**9242**1552

سرخط اخبار پژوهش