۷ مرداد ۱۳۹۷،‏ ۱۳:۵۲
کد خبر: 82984989
۰ نفر
ناتو عربی یا دستگاه شیردوش جدید

تهران-ایرنا- ایده «ناتو عربی» چیز جدیدی نیست اما اجرای آن نیز چندین بار در اشكال مختلف و حتی وسیع تر از تركیب عربی مانند ائتلاف های آمریكایی-اسرائیلی –عربی علیه سوریه و یمن با شكست مواجه شده است.

رویترز به نقل از مقام‌های عرب از طرح دولت دونالد ترامپ برای تشكیل ائتلافی با كشورهای عربی در مقابله با ایران خبر داده است. از اهداف این طرح تعمیق همكاری‌ها در زمینه دفاع موشكی و مقابله با تروریسم است.
به گفته برخی مقام‌های عرب، دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ‌آمریكا در پی تشكیل ائتلافی امنیتی و سیاسی با شش كشور عرب حوزه خلیج فارس به همراه مصر و اردن برای مقابله با ایران در منطقه است.
روز گذشته خبرگزاری رویترز به نقل از چهار منبع آگاه نوشت، كاخ سفید به دنبال همكاری عمیق‌تر با این كشورها در زمینه دفاع موشكی، آموزش نظامی، مقابله با تروریسم و مسائلی نظیر تقویت اقتصاد منطقه‌ای و روابط دیپلماتیك است.
دولت آمریكا امیدوار است این تلاش كه در حال حاضر به نام «مسا» (MESA) یا «ائتلاف استراتژیك خاورمیانه» نامیده شده در نشست 12 تا 13 اكتبر واشینگتن با شركت چندین كشور مورد بحث و تبادل نظر قرار بگیرد.
تقلای ائتلاف های گذشته منطقه ای علیه ایران برای دستیابی به اتحادی عربی یا تشكیل ناتویی بود كه هرگز محقق نشد.

**افول شورای همكاری های خلیج فارس
شورای همكاری خلیج فارس یك نمونه از این ائتلاف سازی های ناكام بود كه در سال 1359 تاسیس شد.
روز 25 می سال 1981 شورای همكاری خلیج فارس با گردهمایی كشورهای بحرین، كویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی به طور رسمی تشكیل شد. این شورا در حالی تاسیس شد كه همان زمان هم همه كشورهای حوزه خلیج فارس در آن حضور نداشتند.
این شورا یك سال پس از تجاوز رژیم بعثی به خاك ایران در سال 1981 میلادی در ریاض عربستان سعودی و با رویكردی ضد ایرانی آغاز به كار كرد.
كاركرد اولیه آن، اتحاد كشورهای عربی حوزه خلیج فارس و همچنین حمایت همه‌جانبه از رژیم دیكتاتور صدام حسین بود .
از جمله اهداف كشورهای عضو، رسیدن به واحد پولی مشترك تا سال 2010 بود اما نه تنها این اهداف محقق نشد كه شكاف ها بین اعضای آن روز به روز بیشتر شد و شورای همكاری هم با گسترش این اختلاف ها به محاق رفت.

**از نیروی مشترك دریایی تا محاصره دریایی
همچنین قرار بود نیروی دریایی مشترك شورای تعاونی ملل خلیج فارس با نام «گروه امنیتی 81» در سال 2014 تشكیل شود. این نیروی دریایی باید از مناطق آبی عربستان سعودی، بحرین، امارات متحده عربی، كویت، عمان، و قطر محافظت می كرد. بحرین مقر اصلی نیروی دریایی مشتركی است كه قرار بود به عنوان عامل بازدارنده‌ای علیه ایران تشكیل شود اما نشد. در عوض، حلقه محاصره سایر اعضای این نیرو تنگ تر شد و عربستان با محاصره كشور قطر به جای اشتراك در نیروی دریایی، كار را به حفر كانال آبی از سلوی تا خورالعدید برای محاصره قطر و تبدیل آن به جزیره كشاند.

**ناتوی ضد سوریه
نمونه دیگر شكست ائتلاف های عربی در سوریه است. كمتر روزی بود كه در رسانه های جهان، خبری از مداخله كشورهای عربی حوزه خلیج فارس در اوضاع سوریه چند سال اخیر نباشد. صدها خبر از تجهیز نیروهای تكفیری از سوی برخی كشورهای عربی منتشر شد و تصاویر متعدد به ویژه از سلاح ها و تجهیزات عربستان سعودی كه از تروریست ها به غنیمت گرفته می شد در رسانه ها منعكس شد.
ائتلاف بین المللی ضد سوری از قالب عربی هم فراتر بود و دو ضلع اسرائیلی-غربی هم داشت اما كمتر كسی هست كه نتیجه آن در عرصه میدانی نبرد بی اطلاع باشد و برندگان و بازندگان این ائتلاف را نشناسد.

** ائتلاف
در یمن، عربستان سعودی به عنوان ركن اصلی ائتلاف حمله به یمن نیز وضعیت وخیمی دارد. (در این باره بخوانید گزارش؛ شتر ائتلاف سعودی زانو زد http://www.irna.ir/fa/News/82907415)
از همان ابتدا هم ائتلاف نیم بند سعودی را برخی كشورهای عضو به اجبار پذیرفتند و برخی دیگر (مانند اردن و مصر) هم از هزینه های آن طفره رفتند و باز هم كار به جایی رسید كه به جای بازگشت دو هفته ای آرامش و دولت منصور هادی به یمن (ادعایی كه فرماندهان ائتلاف سعودی مطرح كردند)، اكنون موشك های یمنی در آسمان سعودی جولان می دهند و اجلاس های رسمی را از ریاض به مناطق دورتر مانند ظهران منتقل می كنند. ( در این باره بخوانید؛ كیش موشك های یمنی به نشست سران عرب http://www.irna.ir/fa/News/82887001). همچنین نه تنها ائتلاف سعودی نتوانست تنگه باب المندب را جایگزین آبراه هایی مانند تنگه هرمز كند كه به شدت بحران در دریای سرخ را دامن زد و یمنی ها را به حضور قوی تر در این تنگه مجاب كرد.
جنگ یمن میلیارد ها دلار به عربستان تحمیل كرد. آنجا هم بهانه مداخله سعودی، مواجهه با نفوذ ایران بود اما نتیجه آن با وجود مشاركت آمریكا و برخی كشورهای اروپایی مانند فرانسه دستكم تا الان، چیزی جز ناكامی نبوده است.
سوال این است؛ ناتوی جدید قرار است چه چیزی بیش از پیمان ها و ائتلاف های ضد ایرانی گذشته داشته باشد؟
جالب این است كه این تشكیلات جدید اساسا عربی نیست. نام آن «ائتلاف استراتژیك خاورمیانه» است و گفته می شود اسرائیل را هم در خود جای خواهد داد اما نام آن را «ناتوی عربی» گذاشته اند و این نام را اولین بار خبرگزاری رویترز مصطلح كرد. چرا؟
كلید واژه ها و محورهای اصلی ناتوی عربی با نظارت آمریكا، «آموزش و نوسازی ارتش های عربی» و «برپایی سپر دفاع موشكی» است.
حال این سوال ها مطرح می شود؛ چه كسی قرار است هزینه آموزش و نوسازی نیروهای عربی و سپر موشكی را بدهد؟ اساسا كدام كشورهای عربی یا طرف های دخیل در ائتلاف، نیاز به بهسازی نیروها یا سپر موشكی در برابر ایران دارند؟ اردن درگیر مسائل داخلی و زخم خورده از معامله قرن و كسری شدید بودجه؟ مصر مبتلا به بحران بی سابقه اقتصادی؟ قطر تحت محاصره عربستان و امارات؟ عمان میانجی در بحران ها؟ یا عربستان، امارات و بحرین؟
پاسخ به سوالات بالا می تواند نشان دهد كه هدف اول دولت آمریكا از تشكیل ناتوی اصطلاحا عربی چیست و چشم های ترامپ به جیب كدام طرف ها دوخته شده است.
عبدالباری عطوان سردبیر روزنامه رای الیوم چاپ لندن بر این باور است كه این ناتوی جدید، بهانه ای تازه و آغاز پروژه ای دیگر از سوی ترامپ برای دوشیدن كشورهای ثروتمند عربی خلیج فارس به بهانه توانمندسازی آنها در برابر ایران است، زیرا هر چه باشد این كشورها نمی توانند به درخواست ترامپ توجه نكنند. با جیب پر وارد نشست واشینگتن خواهند شد و با جیب های خالی در حالی كه به فاكتور هزینه های نظامی آمریكا خیره شده اند راه فرودگاه را برای بازگشت به كشورهایشان پیش خواهند گرفت. جای هیچ بحثی هم نیست.
تصور كنید ترامپ كه به بهانه های مختلف تلاش می كند هزینه های منطقه ای آمریكا و اسرائیل را از جیب اعراب پرداخت كند و بر سر هزینه ها و سهم پرداختی آمریكا در ناتوی غربی (پیمان آتلانتیك شمالی) تنش های جدی با متحدان اروپایی دارد بخواهد برای ناتوی عربی سرمایه گذاری كند.
گزارش از جواد ارشادی
خاورم**9241**1586