۶ مرداد ۱۳۹۷،‏ ۷:۳۶
کد خبر: 82983425
T T
۰ نفر
حمام های قدیمی، مكمل ظرفیت های گردشگری است

نوشهر- ایرنا - حمام های عمومی و قدیمی غرب مازندران در صورت مرمت و بازسازی می تواند به یكی از مكان های جذاب و دیدنی برای گردشگران تبدیل شود.

به گزارش خبرنگار ایرنا ، حمام های عمومی و سنتی در ایران بخشی از فرهنگ این مرز و بوم است چرا كه در گذشته های نه چندان دور پاتوق مردم ، چه در ایران و چه بسیاری از كشورهای دنیا، بازار ، حمام و قهوه خانه ها بودند كه فرصتی برای تعامل اقتصادی و فرهنگی و تجاری و گفت و شنودهای روزمره بود.
شاید به همین خاطر، بازار و حمام، همواره از معماری تحسین برانگیزی در كشور برخوردار بوده و معمولا با تزئیناتی چون كاشی كاری، نقاشی، كادربندی و دكوراسیون سنتی جذابی همراه می شد.
با گذشت زمان و گسترش زندگی شهرنشینی كاربری اینگونه حمام ها تقریبا در اغلب نقاط كشورمان از میان رفت و به دلیل كم توجهی های صورت گرفته در قبال چنین مكان هایی ، حمام های قدیمی به حال خود رها شدند.
در چند سال اخیر این حمام ها بار دیگر مورد توجه قرار گرفتند تا پس از مرمت و بازسازی و احیاء مجدد كاربری آن به فرصتی بی نظیر برای جذب گردشگر در راستای ایجاد اشتغالزایی بویژه در روستاها یا مناطق كمترتوسعه‌ یافته تبدیل شود.
وجود حمام های عمومی و قدیمی در روستاهای غرب مازندران این فرصت را ایجاد كرده كه با مرمت و بازسازی آنها زمینه جذب مسافر و گردشگر به منظور شناساندن فرهنگ و هویت این دیار و همچنین ایجاد اشتغال و درآمدزایی برای مردم منطقه فراهم گردد.
** حمام های قدیمی، برگی از دفتر تاریخ و فرهنگ این كهن دیار
یك كارشناس حوزه گردشگری بر ضرورت مرمت و بازسازی حمام های قدیمی و تاریخی تاكید كرد و افزود : احیای حمام های قدیمی و تاریخی در اصل احیای هویت تاریخی و فرهنگ این سرزمین است و باید تلاش مضاعف و توجه ویژه ای در این زمینه صورت گیرد.
اسماعیل رستمی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: بهترین روش برای احیای حمام‌های تاریخی ، احیای مبتنی بر زمینه كاربرد است كه براساس این رویكرد، حمام قدیمی با اتكا به زمینه خدمات سلامت و گذران اوقات فراغت كه در گذشته نیز باب بوده، احیا می‌شود.
وی اظهار داشت : حمام رفتن در گذشته آداب و رسوم خاص خود را داشت كه از ابعاد گسترده‌ای نظیر بهداشت، سلامت، درمان، پذیرایی و گذران اوقات فراغت برخوردار بود و بنابراین هرگونه احیای حمام‌های تاریخی باید مبتنی بر این زمینه فرهنگی باشد.
رستمی یكی از جنبه‌های خدمات سلامت برای احیای حمام‌های قدیمی را ماساژ درمانی عنوان كرد و گفت : در حمام‌های قدیمی مشت و مال دادن توسط برخی افراد كه دلاك نامیده می شدند مرسوم بود و امروزه می‌توان آن را به همان صورت سنتی یا به شیوه‌های نوین ارائه نمود و مشتریان زیادی هم دارد.
وی گفت : خزینه حمام‌های قدیمی را می توان به حوضچه‌هایی برای لجن‌ درمانی و پرتودرمانی اختصاص داد یا ماهی‌های ویژه‌ای را در این حوضچه‌ها نگهداری كرد كه لایه‌ای از پوست گردشگران را برمی‌دارند و باعث طراوت و زیبایی پوست آنها می‌شوند.
به گفته این كارشناس، عرضه برخی نوشیدنی‌ها از جمله دمنوش نعنا و لیمو ، گل گاوزبان ، آب زرشك و خاكشیر كه جنبه پذیرایی و گذران اوقات فراغت دارد می‌تواند به منبع درآمد زایی دیگری برای گردانندگان حمام های قدیمی مبدل گردد.
وی یادآور شد : هم اكنون گرایش بسیاری از مردم برای رفتن به اینگونه حمام های قدیمی و بهره مندی از امكانات بروز شده آنها رو به افزایش است و باید از این فرصت طلایی نهایت استفاده را نمود.
**زنده كردن خاطره مشت و مال در حمام های قدیمی
یك شهروند عباس آبادی كه در دوران جوانی به كار در یك حمام عمومی قدیمی مشغول بود درباره ویژگی های حمام كردن در این مكان گفت : اكثر حمام های قدیمی خزینه ای بودند و معمولاً چند متر از سطح كوچه و بازار پایین تر بود تا هم گرما و حرارت حمام به راحتی از راه دیوارها منتقل نشود و هم اینكه دسترسی به آب قنات یا چاه در سطحی پایین‌تر از سطح زمین راحت‌تر بود.
سید كاظم میررضایی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود : در گذشته یك فرد برای حمام كردن در حمام های عمومی حداقل یك ساعت وقت می گذاشت و عموما مردان قبل از طلوع آفتاب تا ساعت هشت صبح حمام می‌گرفتند.
وی اظهار داشت : مشت و مال دادن جهت رفع خستگی یكی دیگر از ویژگی های حمام های قدیمی بود كه طرفداران زیادی داشت و تا دهه 60 مرسوم بود و امروزه مدل خارجی آن یعنی ماساژ در استخرها رایج شده است.
به گفته میرزایی ، حمام در قدیم محل شستشوی بدن، محل بازكردن شوخ (كیسه كشیدن)، صابون زدن و فصد كردن(رگ زدن و حجامت)، گرفتن قولنج و مشت و مال، ازاله موهای زائد بدن، تراشیدن سر آقایان، حنا بستن و سدر گرفتن بر موهای سر و خلاصه یك نظافت جامع و كامل بوده است.
وی احیاء مجدد حمام های قدیمی با كاربری اولیه را مستلزم توجه ویژه به نیازهای امروز جامعه برشمرد و یادآور شد : برای جذب گردشگر باید امكانات حمام های قدیمی پس از بازسازی بروز شود تا با ذائقه مراجعه كنندگان همخوانی داشته باشد.
**مرمت و بازسازی دو حمام تاریخی در عباس آباد
رئیس اداره میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری شهرستان های تنكابن و عباس آباد در این زمینه گفت : در عباس آباد تعداد پنج باب حمام قدیمی مربوط به دوره قاجاریه وجود دارد كه جزء نخستین آثار تاریخی ثبت شده در فهرست آثار ملی در این شهرستان محسوب می شود .
نادر سحرخیز در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود : این حمام های تاریخی در روستاهای 'سی بن ' ، 'هردابرود ' ، 'ماشاء‌الله آباد ' ، 'سرلنگا ' و 'دراسرا' قرار دارند و تاكنون حمام های روستای 'هردابرود ' و 'ماشاء‌الله آباد ' با هزینه ای بالغ بر 50 میلیون تومان مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت و مابقی نیز در دستور كار قرار دارد.
وی با اشاره به اینكه درساخت این حمام ها از سنگ ، آجر ، گچ و ساروج استفاده شده ، اظهار داشت : این حمام ها هویت تاریخی ، فرهنگی و جغرافیایی مردم منطقه است و با مرمت و بازسازی آنها می توان شاهد رونق گردشگری در این زمینه بود .
سحرخیز مهم‌ترین اولویت در بهره‌برداری مجدد از حمام‌ها را تبدیل آنها به كاربری اصلی خودشان (یعنی حمام ) عنوان كرد و بیان داشت : اگر به هر دلیلی اینگونه بناها ظرفیت تبدیل شدن به حمام را نداشته باشند با تغییر كاربری به مجموعه‌های فرهنگی نظیر موزه، كتابخانه و... تبدیل می شوند.
وی گفت : خوشبختانه در سال های اخیر گردشگران به دیدن آثار تاریخی بویژه حمام ها در روستاها گرایش خوبی داشته اند و باید از این فرصت استثنایی برای درآمد پایدار استفاده نمود.
به گفته این مسئول ، در سال گذشته نیز برای مرمت و بازسازی در قسمت‌های سنگ ازاره بدنه، مرمت گنبد و طاق ها و تزئینات سقف حمام تاریخی امیر اسعد روستای بالا اشتوج شهرستان تنكابن نیز مبلغ 30 میلیون تومان هزینه شد.
سحرخیز به نقش شوراها و عوامل محلی در پاسداشت و نگهداری این گونه آثار اشاره كرد و یادآور شد : امروزه حفظ و حراست از این آثار علاوه بر اینكه امری بدیهی جهت حفظ فرهنگ و تمدن غنی گذشتگان است ، می تواند زمینه جذب گردشگر را نیز فراهم آورد.
شهرستان های گردشگر پذیر تنكابن و عباس آباد در غرب مازندران قرار دارند.
1602/7513/1654