'تبصره استثنا'، ابزار اروپا برای معافیت از تحریم آمریكا

تهران - ایرنا - كشورهای اروپایی و به ویژه فرانسه در ادامه تلاش برای تداوم بهره مندی از دستاوردهای برجام و مصون داشتن فعالیت تجاری خود با ایران از اعمال دوباره تحریم ها، آمریكا را تهدید به استفاده از ابزار حقوقی 'تبصره استثناء' معروف به « grandfather clause» كرده اند.

به گزارش روز یكشنبه ایرنا، ماده مذكور، معافیتی است كه به شركت ها و افراد اجازه می دهد در صورت اتخاذ دوباره قوانین و مقررات جدید، به فعالیت هایی كه از قبل مجوز آن را دریافت كرده بودند، ادامه دهند.
به گزارش نیویورك تایمز، برونو لومر(Bruno Le Maire) وزیر دارایی فرانسه روز جمعه در گفت وگو بارادیو اروپا یك گفت كه كشورش نباید «ژاندارمی اقتصادی آمریكا در جهان» را بپذیرد.
وی گفت: نمی خواهیم مثل افراد زیر دست، از تصمیم های آمریكا پیروی كنیم. ما به دنبال منافع اقتصادی و تداوم فعالیت تجاری با ایران هستیم.
وزیر دارایی فرانسه گفته است اگر آمریكا به تهدید جرائم مالی شركت ها به دلیل نقض تحریم ها ادامه دهد، كشورهای اتحادیه اروپا پیشنهاد اقداماتی را برای جلوگیری از تحریم ها به كمیسیون اروپا خواهند داد تا شركت های خود را نجات دهند.
لو مر گفت: آیا ما «تحریم های فراسرزمینی » extraterritorial sanctions را می پذیریم؟ پاسخ منفی است.
آلمان وفرانسه به خصوص روابط تجاری مهمی را باایران ایجاد كرده اند وهر دوكشور از وزارت خزانه داری آمریكا خواسته اندكه معافیت كشورهایشان از تحریم ها را لحاظ كند.
وی همچنین به خبرنگاران در پاریس گفت، كشورش فشار آمریكا بر كشورهای اروپایی برای تسلیم شدن در برابر اعمال دوباره تحریم ایران را نمی پذیرد.
این مقام فرانسوی افزود، كشورش به دنبال معاف كردن شركت های فعال در ایران از جمله رنو، توتال، سانوفی (شركت داروسازی چندملیتی و فرانسوی)، دانون (شركت چند ملیتی صنایع غذایی مستقر در پاریس) و پژو است.
لومر همچنین گفت، به «استیو منوچین» وزیر خزانه داری آمریكا گفته است كه اگر واشنگتن شركت های فرانسوی در حال همكاری با ایران را از تحریم معاف نكند، در این صورت پاریس باید به فكر استناد به 'تبصره استثناء' معروف به (grandfather clause) در توافقات امضا شده با ایران از سال 2015 باشد و آمریكا دوره های 90 روز لغو تحریم ها را تمدید كند.
روزنامه آلمانی «هندلزبلات» Handelsblatt نیز به نقل از «اولاف شولتس» Olaf Scholz وزیر دارایی این كشور نوشت كه وی خواستار كسب معافیت ها به منظور كمك به شركت های آلمانی شده است.
رادیو لیبرتی افزود: فعالیت تجاری فرانسه و آلمان در ایران در خطر است. بر اساس آمار گمرك، صادرات فرانسه به ایران سال گذشته دو برابر افزایش داشت و به 1.5 میلیارد یورو رسید كه ناشی از فروش هواپیما و قطعات خودرو بود.
صادرات كالاهای آلمانی به ایران نیز با افزایش حدود 400 میلیون یورویی به 3 میلیارد یورو رسید. حدود 120 شركت آلمانی با پرسنل خود در ایران فعال هستند كه شامل گروه بزرگ صنعتی زیمنس است و حدود 10 هزار شركت دیگری آلمانی با ایران فعالیت تجاری دارند.
با وجود این كه فرانسه گفته آماده مقابله با تحریم های آمریكا است، مقام های آلمانی گفته اند هر شركتی می تواند پیامد قانونی فعالیت در ایران را بررسی كرده و خود در این زمینه تصمیم گیری كند.
ایران ازشركت هواپیماسازی ایرباس خواسته است ادامه تعهداتش در قبال توافق هسته ای ایران برای فروش ده ها فروند هواپیمای مسافری به این كشور را بعد از خروج آمریكا از توافق اعلام كند.
به نوشته سایت رادیو لیبرتی، با توجه به این كه منوچین اعلام كرده قصد دارد مجوز فروش هوپیماهای ایرباس و بوئینگ را مشمول تحریم ها كند، احتمال ادامه همكاری این دو شركت با ایران چندان قوی نیست.
با این حال، روسیه روابط اقتصادی اش با ایران را سرعت بخشیده است. كاخ كرملین اعلام كرده روسیه و متحدان شوروری سابق در اتحادیه اقتصادی اروپا European Economic Union توافق تجاری آزاد را هفته آینده با ایران امضا می كنند. این گروه شامل كشورهای قزاقستان، بلاروس، ارمنستان و قرقیزستان است.
«دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریكا سه شنبه شب هفته گذشته اعلام كرد كه كشورش را از توافق هسته ای با عنوان رسمی برنامه جامع اقدام مشترك یا برجام خارج می كند.
این اقدام با وجود رایزنی های قبلی از سوی متحدان اروپایی این كشور و هشدار آنها درباره اشتباه بودن خروج واشنگتن از این توافق بین المللی انجام شد. اعلام تصمیم ترامپ برای خارج كردن آمریكا از توافق واكنش جهانی را برانگیخت و «فدریكا موگرینی» هماهنگ كننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا كه مسئولیت كمیسیون مشترك برجام را هم بر عهده دارد، بر حفظ این توافق تاكید كرد و در جمع خبرنگاران تصریح كرد كه برجام یك توافق دو جانبه نیست بلكه یك توافق بین المللی تحت نظارت شورای امنیت سازمان ملل است.
سایر طرف های برجامی همچون فرانسه، چین، روسیه، انگلیس و آلمان هم به تناسب زمانی و موقعیت های مختلف بر حفظ برجام تاكید كردند و حتی«امانوئل مكرون»رئیس جمهوری فرانسه به كاخ سفید آمد وتاكیدكرد كه پاریس از این توافق خارج نخواهد شد چرا كه همه آن را امضا كرده ایم.
آنگلا مركل صدر اعظم آلمان هم با سفر به واشنگتن، در دیدار با ترامپ بر حمایت خود از برجام تاكید كرد.
بوریس جانسون وزیر خارجه انگلیس در دیدار با مقامات سیاست خارجی آمریكا و كاخ سفید، تلاش خود را برای حفظ برجام نشان داد.
كشورهای اروپایی كه فعالیت در ایران را به نفع خود می دانند دست از تلاش بر نداشته اند و اكنون كه موضوع اعمال دوباره تحریم ها مطرح شده است تلاش می كنند، شركت خود را با معاف كردن از این تحریم ها نجات داده و ادامه فعالیت آنها در ایران را تضمین كنند.
تارنمای اروپایی رادیو لیبرتی در گزارشی با تاكید بر این امر نوشت: انگلیس، فرانسه و آلمان به همراه روسیه و چین همگی گفته اند كه متعهد به احترام به توافق هسته ای هستند و معتقدند كه این توافق بهترین راه برای تضمین برنامه هسته ای ایران است.
«حسن روحانی» رئیس جمهوری ایران نیز گفته است كه كشورش به اصول توافق درباره برنامه هسته ای اش پایبند است به شرط آن كه اقتصاد این كشور از لغو تحریم هایی كه به موجب توافق اعمال شد و به شركت های اروپایی اجازه داد فعالیت های تجاری خود را در ایران را از سر بگیرند، پایبند است.
اروپام**9158 ** 1723
گزارش از: بهجت عباسی