۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۷،‏ ۱۰:۲۳
کد خبر: 82911020
۰ نفر
صنعت حرف دانشگاه را نمي‌خواند

چند وقتي مي‌شود كه ساز دانشگاه با صنعت كوك نيست. اين را نه فقط دانشگاهيان بلكه صنعتگران هم به‌آن اشاره مي‌كنند و مي‌گويند كه در اين سال‌ها هم دانشگاهيان و هم صنعتگران تلاش كردند تا بلكه بتوانند راهي براي رابطه بيشتر و بهتر بين اين دو نهاد ايجاد كنند،اما مشكلات اين حوزه‌ها آنقدر زياد است كه اجازه ارتباط بيشتر و بهتر را به آنها نمي‌دهد.

دانشگاهيان و صنعتگران دلايل خاص خود را دارند. از يك سو اين صنعتگران هستند كه اعتقادي به فعاليت دانشگاهيان ندارند و در سوي ديگر اين دانشگاهيان هستند كه علاقه چنداني براي انجام طرح‌هاي پژوهشي از خود نشان نمي‌دهند و بيشترعلاقه‌مند مسائل آموزشي هستند؛ موضوعي كه اين روزها با مطرح شدن حمايت از كالاي ايراني توجه خيلي از صنعتگران و دانشگاهيان را به خود جلب كرده است. البته اين مسأله از نگاه وزير علوم هم پنهان نمانده است.

او چندي پيش در گفت‌و‌گو با خبرنگار «ايران» ارتباط صنعت و دانشگاه را بسيار ضعيف توصيف كرده بود و اعلام كرد: «متأسفانه شرايط كار براي دانشگاه‌ها در اين زمينه هم كم است. شما توجه كنيد شرايط كار و بعد هم امتيازدهي‌هاي صنعت به اعضاي هيأت علمي در دانشگاه اصلاً مناسب نيست و بخش صنعت و اقتصاد آن احساس نياز را به استادان و دانشگاه‌ها ندارد.»

منصور غلامي به صنايعي اشاره كرد كه خودشان پژوهش‌هايشان را انجام مي‌دهند و به ندرت پيش مي‌آيد تا سفارش‌هاي جدي به دانشگاه بدهند: «صنعت خودرو‌سازي به ندرت سفارش‌هاي جدي به دانشگاه‌ها داشته‌اند. صنايع كوچكتر ما هم متأسفانه پژوهشگر ندارند و اصلاً هم نمي‌خواهند جاي خالي نداشتن پژوهشگر برتر را با دانشگاهيان پر كنند.»

اين موضوع البته مورد شكايت پژوهشگران هم است. آنها هم به ضعف‌هاي موجود در دانشگاه اشاره مي‌كنند و هم به صنعتي كه هيچ علاقه‌اي به طرح‌هاي دانشگاه ندارد. به اعتقاد پژوهشگران بي‌اعتمادي صنعت به دانشگاه باعث شده تا بسياري از صنعتگران جوان طرح‌هايشان را به ديگر كشورها بفروشند.

محمد اميني يكي از همين پژوهشگران است كه از شرايط سخت كار با صنعتگران گله دارد. او مي‌گويد: «در دانشگاه با استادان‌مان فعاليت‌هاي پژوهشي زيادي داشتيم حتي بسياري از طرح‌هايمان موفق بود اما كار به مرحله توليد كه مي‌رسيد هيچ صنعتگر و توليد كننده‌اي حمايت نمي‌كرد. اگر هم به مرحله توليد مي‌رسيد نه فروشي داشتيم نه حمايتي مي‌شديم. برخي مواقع هم زد و‌بند‌هايي داخل يك سازمان انجام مي‌شد و جنس بي‌كيفيت‌تر آن طرف آبي براي آن دستگاه خريداري مي‌شد كه نه مرغوب بود نه ارزان.»

اميني تأكيد مي‌كند: «در ايران شركت‌ها اصلاً به دانشگاه اعتمادي ندارند. بي‌اعتمادي بزرگي بين صنعت و دانشگاه وجود دارد و اصلاً با هم هماهنگ نيستند هيچ سازماني علاقه‌اي ندارد طرح و ايده بچه‌هاي ايراني را به اجرا بگذارد و نهايتش اين مي‌شود كه سازمان‌ها مي‌روند از چين وديگر كشور‌ها كالا را وارد مي‌كنند. چرا بايد اين همه اجناس چيني در بازار ايران وجود داشته باشد مگر پژوهشگران ما نمي‌توانند توليد كنند.به جرأت مي‌توان گفت كه با خيلي از طرح‌هاي پژوهشگران با بي‌انصافي برخورد مي‌شود. چون پول دست صنعتگران است دلشان مي‌خواهد طرح را مي‌گيرند اگر هم نخواهند كالايي بي‌كيفيت از آن طرف آبها وارد مي‌كنند».

**دانشگاه كارآفرين را گسترش دهيم
چند وقتي است كه وزارت علوم با همكاري رؤساي دانشگاه‌ها در حال طراحي مدلي هستند تا بتوانند رابطه صنعت با دانشگاه را تقويت كنند. مسئولان آموزشي كشور اعلام كردند مي‌خواهند دانشگاه‌هاي كارآفرين را در كشور راه‌اندازي كنند و گسترش دهند. البته در كنار دانشگاه‌هاي كارآفرين موضوع شركت‌هاي دانش‌بنيان جدي‌تر از قبل مطرح شده است. شركت‌هايي كه به عنوان واسط بين دانشگاه و صنعت است.

رئيس دانشگاه صنعتي شريف در اين باره به «ايران» مي‌گويد: در اين سال‌ها با دانشگاهيان بسيار تلاش كرديم تا بتوانيم نظر صنعتگران را به خود جلب كنيم اما خيلي از دانشگاه‌ها هنوز موفق به اين موضوع نشدند. متأسفانه صنعتگران وقت كافي براي بررسي پژوهش‌هاي دانشگاهيان نمي‌گذارند بنابراين اگر طرح پژوهشي بخواهد به توليد برسد بايد بخش اقتصادي و صنعتي از آن حمايت كند، متأسفانه ما اين حمايت را درباره طرح‌هاي دانشگاهيان نداريم.

وي مي‌افزايد: بخش صنعتي بر اين باور است كه بايد محصول را سريع به توليد برسانيم اما همين محصول نياز دارد تا رويش كار شود و با كيفيت مطلوب به دست صنعتگران برسد. با اين همه در اين سال‌ها راه‌اندازي شركت‌هاي دانش‌بنيان بسيار تأثيرگذار بود و توانست بخش مهمي از صنعت را به دست بگيرد.او در ادامه توضيح مي‌دهد البته ما آمديم مدل دانشگاه كارآفريني را پيشنهاد داده‌ايم تا با توانايي و خلق فناوري همراه باشد. بدان معنا كه در هر استان،‌ دانشگاه‌هاي استاني را به صنايع استاني گره بزنيم تا مشكل صنايع استان در اين دانشگاه‌ها رفع شود و از طرف ديگر دانشجويان بتوانند پژوهش‌هاي كاربرديشان را انجام دهند.

دكتر محمود فتوحي مي‌گويد: البته گسترش دانشگاه كارآفريني به اين معنا نيست كه فقط تمام پژوهش‌ها در اين دانشگاه‌ها باشد بلكه در دانشگاه‌هاي آموزشي و پژوهشي هم اين ارتباط منسجم شود. معافيت مالياتي و همچنين معافيت از پرداخت حق بيمه يكي از راه‌هاي رشد پژوهش در كشور است و تا زماني كه حاشيه امن براي پژوهشگران ايجاد نشود نمي‌توانيم به شرايط اقتصادي خوب دست پيدا كنيم. اگر ارتباط دانشگاه با صنعت برقرار شود سود حاصل از صنعت به دانشگاه‌ها نيز خواهد رسيد، بايد صنعت را وادار به استخدام تحصيلكرده‌هاي دانشگاهي كرد و از آن‌ها بخواهند مسائل و مشكلات را از طريق دانشگاه حل و فصل كنند.

وي درباره درآمدهاي ناشي از قراردادهاي پژوهشي در اين دانشگاه معتقد است: بطور كلي دانشگاه شريف از نظر ميزان و تعداد قراردادهاي ارتباط با صنعت، رتبه اول را در كشور به خود اختصاص داده است؛ اگر چه ما معتقد هستيم پتانسيل اين دانشگاه به مراتب بيش از چيزي است كه در حال حاضر ديده مي‌شود و بايد توسعه بيشتري داشته باشد.

**بوروكراسي دانشگاه
در يك سو مشكلات دانشگاهيان با صنعتگران است و در سوي ديگر اين صنعتگران هستند كه حرف‌هايي براي گفتن دارند. آنها مي‌گويند كه دانشگاه‌ها بيشتر به آموزش توجه دارند و در بخش پژوهش ضعف‌هاي بسياري دارند؛ موضوعي كه محمد قلي يوسفي كارشناس اقتصادي در اين باره مي‌گويد: ارتباط صنعت با دانشگاه و دانشگاه با صنعت مورد توجه همگان است اما كمتر كسي براي بهبود اين رابطه اقدام عملي كرده است.

ابتدا بايد به ضعف‌هاي دانشگاه اشاره كرد اين‌كه ما دانشگاه‌هايي داريم كه فقط تئوري به دانشجويان آموزش مي‌دهند. دانشگاه‌ها در پژوهش ضعف بسياري دارند اگر دانشگاه‌ها در كنار مباحث كلاسي مي‌توانستند علم و عمل را با هم پيوند دهند وضعيت به گونه‌اي ديگر بود. مقالات و پژوهش‌هايي كه بتواند در صنعت كشور مثمرثمر باشد بسيار كم داريم.

وي با اشاره به اين‌كه دانشگاه‌ها بايد در خصوص تقويت ارتباط خود با صنعت بيشتر تلاش كنند، مي‌افزايد: در محيط پژوهشي و دانشگاه اگر بخواهيم كاري بكنيم بايد هزاران نفر را ببينيم امضا بگيريم و در نهايت هم به‌دليل طولاني شدن كار پشيمان مي‌شويم. در سال‌هاي گذشته دانشگاه‌ها رشد بسياري داشتند همين افزايش ناگهاني دانشگاه‌ها موجب شده تا كيفيت آموزش و پژوهش در دانشگاه‌ها كاهش پيدا كند. البته دانشگاهيان توجهي به بازار كار ندارند اين مشكل حتي در دانشگاه‌هاي مهارتي هم وجود دارد.

وي به تعداد مقالات منتشرشده دانشگاهيان اشاره مي‌كند و مي‌گويد: مقالات منتشر شده دردي از صنعت دوا نمي‌كند. درحقيقت موضوعات پژوهشي اصلاً توجهي به توليد و حركت اقتصادي ندارد.

يوسفي به تجهيزات دانشگاه‌ها اشاره مي‌كند كه بسيار قديمي و فرسوده است: محصولات توليدي دانشگاه‌ها كيفيت پاييني دارند. دانشگاه اگر مي‌خواهد به روز باشد بايد تجهيزات به روزي داشته باشد البته در اين سال‌ها واقعاً دانشگاه تلاش كرده تا بتواند همراه صنعت باشد و صنعت هم به طرح‌هاي دانشگاه تمايل نشان داده اما همچنان اين رابطه مستحكم نيست. براي ايجاد ارتباط بين صنعت و دانشگاه بايد هر دو طرف در راستاي هم حركت كنند كه منجر به تعامل بيشتر شود و از طرفي نياز است كه محققان و دانشگاهيان اين باور را در مسئولان به وجود آورند كه براي رفع مشكلات كشور حرف براي گفتن دارند.

وي تأكيد مي‌كند: البته صنعت هم ضعف‌هايي دارد چراكه در صنعت كشور نيز با توجه به تنگناهاي ناشي از تحريم‌ها، به‌روزرساني فناوري چندان صورت نگرفته و چرخ صنعت با ماشين‌آلات فرسوده و فناوري‌هاي قديمي در حال حركت است، در برخي موارد سيستم آموزشي بسيار جلوتر و به روزتر از صنعت است.
*منبع: روزنامه ايران؛ 1397،2،20
**گروه اطلاع رساني**9370**1755