۲۷ فروردین ۱۳۹۷،‏ ۱۴:۰۹
کد خبر: 82887805
۰ نفر
كاخ سفید و راه دشوار خروج از برجام

تهران- ایرنا- رویكرد خصمانه رییس جمهوری آمریكا علیه برجام و تلاش او برای برهم زدن این توافق بین المللی، توجه بسیاری از تحلیلگران رسانه های عربی را به خود جلب كرد و با اشاره به موانع پیش روی دونالد ترامپ پیامدهای این تصمیم را بررسی كردند.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، ترامپ از زمان آغاز به كار خود در كاخ سفید از برجام به عنوان توافقی «بد» یاد كرده كه باید با اعمال نظر آمریكا اصلاح شود.
او در زمان امضای تعلیق تحریم های برجامی با گذاشتن شروطی اعلام كرد این آخرین بار است كه این سند را امضا می كند و تهدید كرد در صورت تامین نشدن آن شروط از برجام خارج خواهد شد.
رییس جمهوری آمریكا قرار است تصمیم خود را در باره تمدید تعلیق تحریم ها و ادامه اجرای برجام 22 اردیبهشت امسال اعلام كند و این در شرایطی است كه دیگر طرف های توافق به تلاش های خود برای حفظ برجام ادامه می دهند.
اكنون پس از همه فراز و فرودها توافق هسته‌ای به نقطه‌ای رسیده است كه باید پرسید آیا آمریكا از آن خارج خواهد شد و یا در این مسیر با موانعی روبرو خواهد شد؟ در این گزارش نگاهی به مهم ترین محورهای تحلیلی رسانه های عربی در مورد رویكرد ترامپ برای برهم زدن برجام و موانع فراروی او در این مسیر خواهیم داشت.

** افزایش بی اعتمادی به آمریكا در مذاكرات
تارنمای مركز پژوهش های «الاهرام»، روزنامه «المصری الیوم» و تارنمای «البدیل» مصر عقب نشینی آمریكا از توافق هسته ای را عامل از بین رفتن اعتبار آمریكا دانستند و این موضوع را یكی از موانعی برشمردند كه سبب می شود ترامپ نتواند توافق هسته ای را نادیده بگیرد.
تارنمای مركز پژوهش های الاهرام در گزارشی به قلم «محمد عباس ناجی» با عنوان «آینده توافق هسته ای؛ گزینه های محدود آمریكا» نوشت: گزینه های فراروی دولت آمریكا برای عملی سازی وعده های انتخاباتی خود درباره عقب نشینی از توافق هسته ای محدود است. در صورتی كه ترامپ وعده های خود را عملی سازد این موضوع پیامدهای ناگواری برای آمریكا به دنبال خواهد داشت.
بدون تردید توافق هسته ای فقط میان آمریكا و ایران نبوده است. بلكه توافقی بین المللی میان ایران و گروه 1+5 است. از این رو، آمریكا به تنهایی نمی تواند این توافق را لغو كند و خواهان مذاكره مجدد درباره موضوع هسته ای ایران شود.
«هلگا اشمیت» دبیر كل اداره سیاست خارجی اتحادیه اروپا در هفدهم ژانویه (26 خرداد96) گفت: تیم سیاست خارجی دولت آمریكا فهم نادرستی از توافق هسته ای دارد و نمی داند این توافق دیگر قابل مذاكره نیست. برجام توافقی چندجانبه است و نمی توان به طور دوجانبه درباره آن مذاكره كرد.
تارنمای مركز پژوهش های الاهرام در گزارشی دیگر به قلم «سعید عكاشه» نوشت: برای ترامپ و كنگره سخت است كه از توافق هسته ای عقب نشینی كنند. اگر این اتفاق رخ دهد نه تنها در شیوه برخورد دائم واشنگتن و تهران تنش های سختی به وجود خواهد آمد، بلكه آمریكا و همپیمانان او را رو در رو قرار خواهد داد و این موضوع به اعتبار آمریكا و شورای امنیت لطمه وارد خواهد كرد.
به نوشته روزنامه المصری الیوم، مشكل ترامپ در مسیر عقب نشینی از توافق هسته آن است كه آژانس بین المللی انرژی اتمی پایبندی ایران را به طرح جامع اقذام مشترك اعلام كرده است. از این رو، اگر ترامپ تصمیم خود را عملی سازد این موضوع سبب منزوی شدن آمریكا خواهد شد.
تارنمای البدیل با اشاره به تلاش های آمریكا برای نادیده گرفتن برجام نوشت: این موضوع خطراتی را برای سیاست خارجی آمریكا به دنبال دارد كمترین آن این است كه واشنگتن اعتبار و ضمانت سنتی خود را در باره توافق ها و معاهدات بین المللی در برابر جامعه بین الملل و قدرت های بزرگ همپیمان خود از دست خواهد داد. این اقدام آمریكا سبب می شود به اعتبار آمریكا در عرصه بین المللی لطمه وارد شود و نفوذ آن در منطقه خاورمیانه از بین برد.
آمریكا می تواند دست به هر اقدامی بزند اما عكس العمل همپیمانان و رقبای واشنگتن درباره این موضوع مشخص نیست و این كشور هم نمی تواند آن را پیش بینی كند.

** پایبندی دیگر طرف ها به توافق هسته ای
روزنامه های «الحیات» چاپ لندن و روزنامه «الشرق الاوسط» عربستان هم پایبندی دیگر كشورهای به توافق هسته ای را یكی دیگر از موانع فراروی ترامپ در نادیده گرفتن توافق هسته ای معرفی كردند.
به نوشته روزنامه الحیات، با وجود تهدیدهای ترامپ برای عقب نشینی از توافق هسته ای اعضای كمیته امور خارجی پارلمان اروپا بر ضرورت پایبندی كشورهای اروپایی به توافق هسته ای میان ایران و گروه 1+5 تاكید كردند.
«آرنی لیتز» عضو كمیته امور خارجی پارلمان اروپاگفت: اتحادیه اروپا به اجرای توافق پایبند است. زیرا این توافق بین المللی است كه از سوی اعضای شورای امنیت از جمله چین و روسیه مورد تایید واقع شده است. فدریكا موگرینی» نماینده اتحادیه اروپا توافق هسته ای را برای امنیت اروپا یك منفعت راهبردی به شمار آورد
یك پژوهشگر مركز مطالعات كارنگی در دیدار با نمایندگان اتحادیه اروپا توصیه كرد كه به طور قاطعانه از توافق هسته ای در برابر تلاش های ترامپ حمایت كنند و به منافع نهادهای اروپایی پایبند باشند.
وی پیشنهاد كرد با وجود تنش در روابط اتحادیه اروپا و روسیه برای تشكیل جبهه گسترده -شامل اتحادیه اروپا، چین و روسیه -تلاش كنند.
او گفت: قدرت های اقتصادی در آسیا به بازارهای ایران توجه ویژه ای دارند و می توان ژاپن، كره جنوبی و هند را هم به جبهه دفاع از توافق هسته ای ملحق كرد.
به نوشته روزنامه الشرق الاوسط، «كیت پاور» كارشناس سابق وزارت خزانه داری آمریكا در ابوظبی گفت: از جنبه نظری بار دیگر می توان ایران را تحریم كرد اما برای اجرایی شدن آنها نیاز به اقدامات فنی و دیپلماسی، زمان و منابع گسترده ای است.

** عكس العمل احتمالی ایران
روزنامه های «القدس العربی» ، «العرب» چاپ لندن و صفحه عربی تارنمای «بی بی سی» با اشاره به قدرت ایران، این مولفه را یكی دیگر از موانع پیش روی ترامپ در خروج از توافق هسته ای معرفی كردند.
به نوشته القدس العربی، «محمد جواد ظریف» نسبت به عواقب عقب نشینی آمریكا از توافق هسته ای هشدار داد و گفت: در صورتی كه واشنگتن از تعهدات خود شانه خالی كند گزینه های دشواری در برابر این دولت قرار دارد.
او گفت: این توافق بین المللی در حال اجرایی شدن است و این به مفهوم ضرورت پایبندی همه طرف ها به آن نیست. آمریكا در نادیده گرفتن توافق هسته ای كارنامه سیاهی دارد و اگر آمریكا بر پایه تمایلات ترامپ عمل كند نشان خواهد داد كه شریكی است كه نمی توان در انعقاد قرار دادهای بین المللی به آن تكیه كرد. این اقدام دولت آمریكا پیامی با این محتوا می رساند كه تاریخ انقضای هر توافقی با آمریكا در بهترین شرایط به مدت زمان صدارت یك رئیس جمهوری است.
ظریف گفت: ایران برگه هایی در دست دارد و این موضوع سبب شده است ترامپ نتواند از توافق هسته ای عقب نشینی كند.
او می داند كه ایران گزینه هایی در اختیار دارد از این رو، طی ماه های گذشته از توافق عقب نشینی نكرده است.
به نوشته تارنمای بی بی سی «محمد مرندی» استاد دانشگاه تهران گفت: خروج آمریكا از توافق هسته ای به معنای این است ایرانی ها می توانند بار دیگر برنامه هسته ای خود را از سرگیرند و آمریكا را مقصر معرفی كنند.
ایران اكنون از گذشته قدرتمندتر شده است و هنگامی اوباما و ترامپ مدعی بودند كه همه گزینه ها علیه ایران روی میز است قدرت موشكی ایران مانع از این شد كه آنها دست به هر اقدامی علیه ایران بزنند. افزون بر این، ائتلاف ایران در منطقه راهبردی و ریشه دار است و این كشور با جریان های قدرتمند منطقه ارتباط تنگاتنگی دارد.
به نوشته روزنامه العرب، در نتیجه پافشاری دولت آمریكا برای تعدیل و یا عقب نشینی از توافق هسته ای، لابی ایران در محافل آكادمیك و سیاسی آمریكا در حال نقش آفرینی است تا مانع از تنش میان آمریكا و ایران شود.
ناظران معتقدند كه با وجود تنش میان ایران و آمریكا ، منافع واشنگتن در گفت و گو با ایران است. زیرا آمریكا در سوریه در مقایسه با ایران جایگاه خوبی ندارد.
آنها می گویند: سیاست عملگرایی دولت روحانی سبب شده است ایران قدرت نفوذ خود را در منطقه حفظ كند و لابی ایران هم از این رویكرد روحانی كه قدرت و نفوذ از راه افراط گرایی به دست نخواهد آمد، حمایت می كند.

** مخالفت با رویكرد برجام گریزی ترامپ در آمریكا
شبكه خبری «الجزیره» قطر و تارنماهای مركز پژوهش های «العربی» و «الاهرام» مصر هم مخالف برخی مقامات و افكار عمومی آمریكا با رویكرد ترامپ درباره برجام را یكی دیگر از موانعی معرفی كردند كه سبب می شود رئیس جمهوری آمریكا نتواند برجام را نادیده بگیرد.
به نوشته الجزیره، پرفسور «شبلی تلحمی» استاد دانشگاه مریلند آمریكا گفت: هیچ كس نمی داند كه ترامپ با توافق هسته ای چگونه برخورد خواهد. او در این باره به دنبال رضایت كسانی است كه به او رای دادند و به افكار عمومی كه توافق هسته ای را تایید می كند، اهمیتی نمی دهد. ترامپ با مخالفت سختی در این زمینه روبرو است حتی بسیاری از اعضای جمهوریخواه در كنگره هم مخالف عقب نشینی از توافق هسته ای هستند. او نمی تواند از توافق هسته ای عقب نشینی كند و طبق معمول مسوولیت این تصمیم را به عهده كنگره می گذارد تا كنگره مسوول شكست های خود معرفی كند.
به نوشته تارنمای مركز پژوهش های العربی، برخی مسوولان كنونی و سابق آمریكا با رویكرد ترامپ برای عقب نشینی از توافق هسته ای مخالف هستند. «جیمز ماتیس» وزیر دفاع این كشور منافع امنیت ملی آمریكا را در ادامه توافق می داند. «كریس مورفی» سناتور دموكرات عقب نشینی توافق را به سود ایران و زیان آمریكا می داند.
«جوبایدن» معاون رئیس جمهوری پیشین آمریكا هم با رویكرد ترامپ مخالف است و عقب نشینی از توافق هسته ای را سبب منزوی شدن آمریكا دانست. «جان كری» وزیر امور خارجه سابق آمریكا هم عقب نشینی از این توافق را سبب منزوی شدن آمریكا در جهان دانست.
به نوشته تارنمای مركز پژوهش الاهرام، عقب نشینی ترامپ از توافق او را با افكار عمومی آمریكا روبرو خواهد ساخت. افكار عمومی این كشور مخالفت ورود آمریكا به ماجراجویی نظامی در خارج است . شاید عقب نشینی احتمالی آمریكا از توافق هسته ای جنگی را در منطقه خاورمیانه به دنبال داشته باشد كه آمریكا از آسیب های آن در امان نباشد. از این رو، افكار عمومی آمریكا مخالف عقب نشینی ترامپ از توافق هسته ای است.

** آثار احتمالی نادیده گرفتن برجام بر مسئله كره شمالی
تارنمای مركز پژوهش های الاهرام مصر و روزنامه الحیات عقب نشینی آمریكا از برجام را موضوعی دانستند كه سبب خواهد شد كره شمالی انگیزه ای برای مذاكره درباره برنامه هسته ای خود نداشته باشد.
به نوشته این گزارش ، تنش آفرینی علیه توافق هسته ای سبب می شود ژاپن و كره شمالی از آمریكا ناخرسند شود. از این رو، آمریكا باید نگرانی توكیو و سئول را هم در نظر داشته باشد. زیرا در صورت عقب نشینی آمریكا از توافق بین المللی كره شمالی به این نتیجه خواهد رسید كه مذاكره درباره برنامه هسته ای و موشكی نتیجه ای نخواهد داد. زیرا حتی اگر مذاكره به نتیجه هم برسد باز هم آمریكا به تعهدهای خود پایبند نخواهد بود و به تحریم های كره شمالی ادامه خواهد داد.
همچنین الحیات نوشت : پایبندی به توافق هسته ای انگیزه مثبتی را برای مذاكره درباره برنامه هسته ای كره شمالی ایجاد می كند.

پژوهشم **9278**1601**
ایرنا پژوهش، كانالی برای انعكاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و پژوهش های خبری ایران و جهان، با ما https://t.me/Irnaresearchهمراه شوید.