۲۱ فروردین ۱۳۹۷،‏ ۸:۵۱
کد خبر: 82882082
۰ نفر
بحران آب آشاميدني

تهران- ايرنا- روزنامه شهروند با درج گزارشي روند رو به كاهش برخي منابع سدهاي ايران را بررسي كرد و نوشت: ذخيره سد زاينده ‌رود به يك‌چهارم مصرف آب آشاميدني اصفهاني‌ها رسيد و اين يعني اين‌كه ٧٥‌درصد اصفهاني امسال تابستان آبي براي آشاميدن ندارند. در هرمزگان اوضاع خراب‌تر است و سد استقلال تقريبا ذخاير آبي‌اش به صفر رسيده است.

در ادامه اين گزارش مي خوانيم: وضعيت سيستان‌وبلوچستان از همه بدتر است و فقيرترين استان كشور از نظر بارش لقب گرفته است. در اين استان در يك‌ سال گذشته تنها حدود ٢ سانتيمتر بارندگي اتفاق افتاده و كاهش بارش‌ها نسبت به ‌سال گذشته بالاتر از ٧٥‌درصد تخمين زده شده است.

حالا هدايت فهمي، مديركل منابع آب وزارت نيرو به «شهروند» مي‌گويد در صورتي كه مصرف آب كشاورزي، صنعت و حتي مصرف خانگي در اين استان‌ها و بسياري از استان‌هاي ديگر ايران كاهش نداشته باشد، تابستان امسال شهروندان اين مناطق آب آشاميدني نخواهند داشت.

به گفته فهمي مصرف‌كنندگان خانگي بايد ميزان مصرفشان را حداكثر به ١٤٠ ليتر در شبانه‌روز برسانند. اين در حالي است كه ايراني‌ها ١,٣ برابر ميانگين جهاني آب مصرف مي‌كنند. براساس گزارش وزارت نيرو ميانگين سرانه مصرف آب در كشور ما 200 ليتر است و اين در حالي است كه ميانگين مصرف آب در كشورهاي پيشرفته 150 ليتر است.

جالب است بدانيد كه هدايت فهمي، مديركل منابع آب وزارت نيرو به «شهروند» مي‌گويد كه در اين شرايط بحران آب كاهش مساحت مزارع كشاورزي در شرايط بحران آبي تنها روي كاغذ بوده و نه‌تنها كشاورزي ايران كوچكتر نشده است كه حتي درباره كشت محصولات آب‌بر هم اقدام اساسي انجام نشده است.

ادعايي كه مديران وزارت كشاورزي حاضر به پاسخگويي درباره آن نمي‌شوند اما عباس پاپي ‌زاده‌پالنگان، عضو كميسيون كشاورزي مجلس دهم به «شهروند» مي‌گويد: بزرگترين نگراني براي منع كشاورزان از كشت نگراني از تبعات اجتماعي و بيكاري قشر بزرگي از مردم ايران است. اتفاقي كه مي‌تواند به مهاجرت‌هاي گسترده و آسيب‌هاي اجتماعي ديگري منجر شود. حالا زمان بسيار كوتاه است و گويا گره آب ناگشودني‌تر از آن چيزي است كه تصور مي‌شود.

** ٢٧ استان در شرايط ويژه آبي
امسال ٢٧ استان از ٣٢ استان ايران كم‌بارش‌ترين ‌سال خود را در نيم‌قرن اخير تجربه مي‌كنند. براساس پيش‌بيني‌ها، انتظار مي‌رفت تا آخر زمستان ٩٦، بارش‌هاي كشور به منفي ٢٠‌درصد برسد و تا حدودي وضع بهبود پيدا كند اما پيش ‌بيني ‌ها درست از آب درنيامد و ‌سال ويژه‌اي را از نظر شرايط آبي براي ايران رقم زد.
بررسي اطلاعات روزانه بارش ‌ها نشان مي‌دهد كه ميزان بارندگي‌ها، از ابتداي ‌سال آبي (اول مهر) تا ١٥ فروردين‌ امسال به ٩٩,٨ ميليمتر رسيد كه نسبت به مدت مشابه پارسال، ٥١‌درصد كاهش داشته و اين افت بارش‌ها در مقايسه با ميانگين متوسط ٤٩ ساله نيز از مرز منفي ٤٩درصد عبور كرده است.

از بين ٦ حوضه آبريز اصلي ايران (درياي خزر، خليج‌فارس و درياي عمان، درياچه اروميه، فلات مركزي، مرزي شرق، قره‌قوم)، حوضه آبريز مرزي شرق شامل مناطقي از استان‌هاي خراسان رضوي و جنوبي و سيستان‌وبلوچستان با كاهش ٦٩‌درصدي بارش‌ها، شرايط بحراني‌تري را تجربه مي‌كند.

** سيستان ‌وبلوچستان فقيرترين منطقه بارش
در اين ميان سيستان ‌وبلوچستان با ٢٢ ميليمتر بارش، كم‌بارش‌ترين منطقه ايران است. اين استان با كاهش ٧٦‌درصدي بارش‌ها نسبت به‌ سال گذشته در فقر شديد منابع آبي حاصل از بارندگي به سر مي‌برد. افت بارش‌ها در اين منطقه موجب شده تا ورودي آب به سدهاي اين استان نسبت به‌ سال قبل كاهش ٩٠‌درصدي داشته باشد.

بر اساس اعلام وزارت نيرو امسال به‌ طور متوسط ورودي آب به سدهاي كشور ٣٨‌درصد نسبت به‌ سال گذشته كاهش داشته است و بدترين استان‌ ها براساس كاهش بارش استان «سيستان ‌وبلوچستان» با 73‌درصد كاهش، «كرمان» با 70درصد، «اصفهان» 67درصد، «يزد» 67درصد، «خراسان‌ جنوبي» 66درصد، «هرمزگان» 65درصد، «فارس» 63درصد، «مركزي» 60‌درصد كاهش بارش نسبت به بلندمدت ثبت شده هستند.

حالا در شرايطي كه در‌ سال ٩٦ حدود ٢٩٠ شهر ايران داراي تنش آبي بودند، وزارت نيرو پيش‌بيني مي‌كند در‌ سال‌ جاري شهرهاي بيشتري دچار تنش آبي شوند.

در حال حاضر ميانگين بارش‌هاي كشور از ٢٧٠ ميليمتر به ٢٣٠ ميليمتر كاهش داشته است. رخدادي كه به گفته عليرضا اردكانيان، وزير نيرو در ٧٠‌سال گذشته بي‌سابقه بوده است.

عباس پاپي‌زاده‌پالنگان، نماينده كميسيون كشاورزي مجلس دهم:اولويت‌هاي مصرف آب رعايت نمي‌شود

«چغندر قند خراسان‌شمالي و خراسان‌جنوبي را با بحران منابع آب‌هاي زيرزميني مواجه كرده‌است... دشت‌هاي همدان نشست‌هاي وحشتناك و عجيب و غريبي دارد و كشاورزي در اين منطقه رو به تعطيلي مي‌رود و امسال حتي كوه‌ها و ارتفاعات سرسبز مازندران رو به خشكي گراييده است.»

اين توصيفي است كه عباس پاپي‌زاده پالنگان، نماينده كميسيون كشاورزي مجلس دهم از وضع بحران آب در مناطق مختلف ايران دارد و به «شهروند» مي‌گويد: الگوي آمايش سرزمين در هيچ‌كدام از مناطق كشور و در هيچ‌كدام از بخش‌هاي اقتصادي انجام نشده است. اين الگو نقشه‌اي ترسيم مي‌كند كه به ما مي‌گويد با فلان ميزان آب در فلان استان چه مساحتي از مزارع بايد زير كشت برود.

او ادامه مي‌دهد: در شرايط بحران آب براساس قانون ابتدا آب بايد به شرب مردم اختصاص پيدا كند، سپس حقابه‌هاي محيط‌زيستي رعايت شود، اولويت سوم صنايع و خدمات است و در انتها كشاورزي اما در ايران اين اولويت‌ها رعايت نمي‌شود و بي‌دليل و بادليل به كشاورزي آب اختصاص مي‌دهند.

رئيس مجمع ملي خبرگان كشاورزي: توصيه و رهنمود جايگزين قانون!
علي خان‌محمدي، رئيس مجمع ملي خبرگان كشاورزي اما با تأييد اين ادعاي مديران وزارت نيرو به «شهروند» مي‌گويد: در اين شرايط ويژه آبي امسال كشاورزان نه‌تنها سطح زير كشت خود را كاهش نداده‌اند كه به دليل اعلام‌نشدن نرخ خريد تضميني گندم و نبود تنظيم بازار، كشاورزان امسال به كشت محصولات آب‌بر دامن زده‌اند؛ محصولاتي مانند هندوانه، پياز، سيب ‌زميني و... كه ‌سال گذشته به دليل كمبود عرضه قيمت نسبتا بالايي را تجربه كردند. او تأكيد مي‌كند: هيچ قانون بازدارنده‌اي براي منع كشاورزان از كشت محصولات آب‌بر و اصولا كشاورزي در مناطق داراي تنش آبي شديد وجود ندارد و منع كشاورزان از مصرف بي‌ رويه آب تنها حالت توصيه و رهنمود دارد.

و البته تأكيد مي‌كند از قول من بنويسيد: «برخي نمايندگان مجلس قانون گريزتر از بقيه مردم هستند!» او در توضيح اين ادعاي خود مي‌گويد: زمين‌هاي بسياري را ديده‌ام كه مثلا در يك منطقه خشك برنج كاشته‌اند و با كمبود آب مواجه شده‌اند و نماينده آن منطقه براي جلب آراي سياسي مردم و به بهانه حفظ سرمايه و كار و توليد رايزني كرده كه به آن مزارع آب بدهند. وضعيتي كه به گفته خان‌محمدي حل بحران آب را دشوارتر و كندتر مي‌كند.

*منبع: روزنامه شهروند؛ 1397،1،21
**گروه اطلاع رساني**9117**2002