مديريت يكپارچه اي در بحث آب در كشور وجود ندارد

اهواز-ايرنا- مديرعامل سازمان آب و برق خوزستان گفت: هنوز مديريت يكپارچه اي در بحث آب در كشور وجود ندارد و تا زماني كه گسستگي موجود حل نشود، مشكلات در اين زمينه ادامه دارد.

به گزارش ايرنا محمدرضا شمسايي روز دوشنبه در پنجمين
'همايش ملي مديريت شبكه هاي آبياري و زهكشي' در سرسراي گيت بوستان اهواز اظهار كرد: ايران از نظر كشت محصولات كشاورزي رتبه ششم جهان را داشته و 90 درصد محصولات اراضي كشاورزي آن به صورت آبي توليد مي شود.
وي افزود: طبق منابع رسمي، ايران 74 درصد منابع آب تجديدپذير خود را مصرف كرده كه 90 درصد آن در بخش كشاورزي مصرف شده در حالي كه طبق ميانگين استفاده بيش از 40 درصد از منابع آب تجديدپذير به معناي بروز بحران آبي است.
مديرعامل سازمان آب و برق خوزستان گفت: بهترين راه مديريت آب، مصرف حجمي آب از طريق ايجاد تشكل ها و واگذاري مديريت شبكه هاي آبيار و زهكشي به تعاوني هاي كشاورزان است.
وي با اشاره به ضرورت مديريت زه آب ها در كشور عنوان كرد: در خوزستان سالانه به طور متوسط 40 مترمكعب در ثانيه فقط در حوضه هاي كارون بزرگ و كرخه با زه آب مواجه هستيم كه اين رقم گاهي به 90 مترمكعب بر ثانيه نيز مي رسد بنابراين بايد براي موضوع زه آب ها فكري كنيم.
شمسايي همچنين عرضه آب با قيمت واقعي را ضرورت كنوني در بحث آب در كشور بيان كرد و افزود: با واقعي شدن قيمت آب، ديگر خريدار حاضر به تقبل هزينه هاي هنگفت براي انتقال آب به هزار كيلومتر دور تر نمي شود.
وي ادامه داد: در برخي كشت هاي صادراتي، هزينه آب صرف شده دو برابر كشت بوده كه نشان دهنده كشاورزي بدون مديريت بهينه آب در كشور است.
مديرعامل سازمان آب و برق خوزستان يادآور شد: تغيير اقليم و خشكسالي، نبود مديريت پيوسته منابع آب، راندمان و بهره وري پايين، عدم وجود تشكل هاي آب، عدم تحويل حجمي آب و كمبود سامانه هاي پايش، واقعي نبودن قيمت آب، نبود الگوي كشت با هدف تامين امنيت غذايي كشور و نبود مطالعات آمايش سرزمين آب محور از جمله مشكلات و چالش هاي كنوني در بحث آب در كشور است.
شمسايي با اشاره به راندمان پايين آب در كشور گفت: ايران در بين كشورهاي هم تراز خودش بدترين راندمان را با 32 درصد در سال 2008 داشته و در بهره وري نيز به ازاي هر مترمكعب 0.9 كيلوگرم بوده كه دو سه برابر كمتر از متوسط بهره وري در كشورهاي پيشرفته است.
وي ادامه داد: در بحث پايش اطلاعات در كل كشور نيز مشكل وجود دارد به شكلي كه يا آمار و اطلاعاتي وجود ندارد و يا اين اطلاعات دقت كافي را ندارند در حالي كه مديريت بدون اندازه گيري ممكن نيست.
مدير عامل سازمان آب و برق خوزستان عنوان كرد: 55 سال پيش مزارع آزمايشي براي داشتن پايلوت در مباحث مختلف و همچنين مديريت و برنامه ريزي هاي همه جانبه در بحث آب و كشاورزي در استان شكل گرفت ولي در چهار دهه اخير با وجود ضرورت اين بحث، هنوز هيچ مزرعه آزمايشي اي در استان ايجاد نشده است.
گفتني است 13 سد تنظيمي و انحرافي و نيمي از مخازن فعلي كشور در استان خوزستان قرار داشته و در حال حاضر مخازن آب استان 23 ميليارد مترمكعب و قدرت منصوبه آن ها 10 هزار مگاوات است.
آب ورودي به سدهاي استان در گذشته 33 ميليارد مترمكعب بوده كه مقداركنوني آن به 23 و متوسط دراز مدت آن به 26 ميليارد مترمكعب كاهش يافته كه كاهش 40 درصدي را نشان مي دهد.
حجم ورودي آب به سدهاي خوزستان تا 20 اسفندماه امسال نسبت به دوره بلندمدت 59درصد و نسبت به سال هاي گذشته 34درصد كاهش داشته است.
متوسط بلندمدت حجم ورودي سالانه آب در رودخانه كارون 34 درصد، دز 37 درصد، كرخه 57 درصد، مارون 42 درصد و جره 62 درصد كاهش داشته اند.
حجم ورودي سالانه آب طي 10 سال گذشته در كارون 7.6 ميليارد مترمكعب و متوسط بلندمدت آن 11.5 ميليارد مترمكعب، در دز 4.8 ميليارد مترمكعب و متوسط بلندمدت آن 7.1 ميليارد مترمكعب، در كرخه 2.1 ميليارد مترمكعب و متوسط بلندمدت آن 4.9ميليارد مترمكعب، در مارون 867 ميليون مترمكعب و متوسط بلندمدت آن 1.4 ميليارد مترمكعب و در جره 102 ميليون مترمكعب و متوسط بلندمدت آن 270 ميليون مترمكعب بوده است.
گفتني است 17 درصد مساحت حوضه كرخه، 41 درصد حوضه كارون بزرگ و 63 درصد از حوضه زهره و جراحي در محدوده خوزستان بوده و سه حوضه آبرزي درجه 2(كارون، كرخه و زهره و هنديجان)در اين استان وجود دارد.
55 دشت كشاورزي با مساحت 3.7 ميليون هكتار و 2.4 ميليون زمين كشاورزي در استان وجود داشته و شرايط ويژه خوزستان اين امكان را فراهم آورده كه به طور طبيعي سه بار و به صورت كارشناسانه تا چهار بار در سال در استان كشت كرد.
7148/6068